Enfâl Sûresi 67. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'esr' kelimesinin asıl anlamının 'bağlamak' olduğunu belirtir. 'Esîr' ise savaşta ele geçirilip bağlanan kişidir. Ayetteki 'esrâ' kelimesi, savaşta düşmanı tam olarak etkisiz hale getirmeden alınan tutsakları ifade eder ve bu durumun peygamber için uygun olmadığını vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'esrâ' kelimesini 'esîr'in çoğulu olarak açıklar ve savaşta ele geçirilen düşman askerlerini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, düşman tam olarak mağlup edilmeden esir alınmasının stratejik ve dini açıdan uygunsuzluğuna işaret eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'yüs̱ḫine fi'l-ard' ifadesini 'düşmanı iyice mağlup edip, gücünü kırıp, yeryüzünde sağlam bir şekilde yerleşmek' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, düşmana karşı tam bir zafer elde etmeden esir almanın caiz olmadığını belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'is̱ḫân' kelimesinin 'bir şeyi sağlamlaştırmak, güçlendirmek' anlamlarına geldiğini ve savaş bağlamında düşmanı iyice zayıflatıp gücünü kırmak anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'yüs̱ḫine', düşmanın direncini tamamen kırmadan esir alınmaması gerektiğini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'arad' kelimesinin 'geçici olan, kalıcı olmayan şey' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'arada'd-dünyâ' ifadesi, dünya hayatının geçici menfaatlerini, özellikle de savaş ganimetleri gibi maddi kazançları ifade eder ve müminlerin bu geçici şeylere yönelme eğilimini eleştirir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'arad' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'geçici dünya malı' veya 'fani menfaat' anlamında kullanıldığını vurgular. Bu ayette, müminlerin savaşta esir alarak elde etmeyi umdukları maddi kazançların, Allah'ın ahiret muradına tercih edilmemesi gerektiğini belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'âhiret' kelimesinin 'sonra gelen, son' anlamından türediğini ve dünya hayatından sonraki ebedi hayatı ifade ettiğini belirtir. Ayette, Allah'ın müminlerden dünya menfaatleri yerine ahiret saadetini hedeflemelerini istediğini vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'dünya' ve 'ahiret' kavramlarının zıt kutuplar olarak sunulduğunu ve 'ahiret'in, Allah'ın nihai adaletinin tecelli edeceği, kalıcı ve gerçek değerlerin bulunduğu yer olduğunu belirtir. Bu ayette, Allah'ın müminlerden dünya menfaatlerine kapılmak yerine ahiret için çaba göstermelerini murat ettiğini açıklar.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'azîz' kelimesinin 'galip gelen, yenilmeyen, benzeri olmayan' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayette, Allah'ın 'Azîz' sıfatı, O'nun iradesinin mutlak üstünlüğünü ve kimsenin O'na karşı gelemeyeceğini vurgular; dolayısıyla O'nun ahiret muradının gerçekleşeceğini ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'Azîz' isminin Kur'an'da Allah'ın kudretini, izzetini ve her şeye galip oluşunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın 'Azîz' oluşu, O'nun ahiret için koyduğu hükümlerin ve iradesinin kesinliğini ve gücünü pekiştirir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'hakîm' kelimesinin 'hikmet sahibi, her şeyi yerli yerince yapan, sağlam hükümler koyan' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayette, Allah'ın 'Hakîm' sıfatı, O'nun savaş hukuku ve dünya-ahiret dengesi konusundaki hükümlerinin derin bir hikmete dayandığını ve en doğru olduğunu gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'Hakîm' isminin Allah'ın ilim ve hikmetinin mükemmelliğini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın 'Hakîm' oluşu, O'nun dünya ve ahiret arasındaki tercihi ve savaşta esir alma konusundaki emrinin, en doğru ve en hikmetli karar olduğunu vurgular.