Beled Sûresi 18. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Beled 18Cüz 30 · Sayfa 594

Beled Sûresi 18. Âyet

البلد

Ulâ-ike ashâbu-lmeymene(ti)

(17-18) Sonra da iman edenlerden olup birbirine sabrı tavsiye edenlerden, birbirine merhameti tavsiye edenlerden olanlar var ya, işte onlar Ahiret mutluluğuna erenlerdir.

Beled Suresi'nin 18. ayeti, 'amel defterleri sağdan verilenler' ifadesiyle, ahirette kurtuluşa erecek olanların kimler olduğunu belirtir. Ayet, 'ashâb' ve 'meymene' kavramları üzerinden bu grubun niteliğini ve akıbetini vurgular.

1أُو۟لَـٰٓئِكَe-v-l

Kök:أول—İşaret zamiri olup, önceki ayetlerde bahsedilen iman edip sabrı ve merhameti tavsiye edenleri işaret eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'أول' kökünü 'bir şeyin başlangıcı, evveli' olarak açıklar. 'أولئك' ise uzak için kullanılan bir işaret zamiridir ve burada önceki ayetlerde zikredilen hayırlı amelleri işleyenleri işaret ederek onların ahiretteki konumuna dikkat çeker.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, işaret zamirlerinin, işaret edilen şeyin zihinde veya dış dünyada belirginleşmesini sağladığını belirtir. 'أولئك' burada, 'iman edip sabrı ve merhameti tavsiye edenler' olarak tanımlanan belirli bir grubu işaret ederek, onların mükafatını vurgular.

2أَصْحَـٰبُs-h-b

Kök:صحب—Bir şeye sahip olanlar, bir şeyle birlikte olanlar veya bir şeyin ehli olanlar anlamına gelir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ashâb' kelimesini 'bir şeyin ehli, ona sahip olanlar' olarak açıklar. Burada 'ashâbu'l-meymene' ifadesi, sağ tarafın, yani hayrın ve bereketin ehli olanları ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sahib' kelimesinin 'bir şeye sürekli olarak eşlik eden, onunla birlikte bulunan' anlamını taşıdığını belirtir. 'Ashâbu'l-meymene' ise, meymene ile ayrılmaz bir şekilde ilişkili olan, onunla özdeşleşen kişileri ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ashâb' kelimesinin mecazi olarak 'bir şeyin mensupları, taraftarları' anlamında kullanılabileceğini belirtir. Ayetteki 'ashâbu'l-meymene' ifadesi, sağ tarafın, yani hayrın ve kurtuluşun mensupları ve taraftarları anlamına gelir.

3ٱلْمَيْمَنَةِy-m-n

Kök:يمن—Sağ taraf, uğur, bereket ve hayır anlamına gelir; ahirette kurtuluşa erenlerin sembolüdür.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'meymene' kelimesini 'sağ taraf' ve 'bereket, uğur' olarak açıklar. Kur'an'da 'ashâbu'l-meymene' ifadesi, amel defterleri sağdan verilen, dolayısıyla kurtuluşa eren ve mübarek kılınan kimseleri ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'yümn' kökünün 'bereket, hayır ve uğur' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Meymene' ise bu kökten türeyen ve 'sağ taraf' anlamının yanı sıra 'uğurlu, bereketli' olma durumunu da ifade eden bir kelimedir. Ayetteki kullanımı, ahiretteki kurtuluşu ve hayırlı akıbeti sembolize eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'sağ' ve 'sol' kavramlarının sadece yön belirtmekle kalmayıp, aynı zamanda ahlaki ve eskatolojik anlamlar taşıdığını vurgular. 'Meymene' (sağ taraf), genellikle hayır, bereket, kurtuluş ve cennet ehli ile ilişkilendirilirken, 'meş'eme' (sol taraf) şer, azap ve cehennem ehli ile ilişkilendirilir. Bu ayette 'meymene', kurtuluşa erenlerin konumunu açıkça belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'meymene' kelimesinin Kur'an'da 'sağ taraf' anlamının ötesinde, 'uğurlu, mübarek, hayırlı' gibi pozitif çağrışımlarla kullanıldığını belirtir. 'Ashâbu'l-meymene' ifadesi, amel defterleri sağdan verilen ve bu sayede cennete girmeye hak kazanan bahtiyar kimseleri ifade eder.

Beled, Şems, Leyl, Duhâ ve İnşirâh Sûreleri

Terzibaba - Necdet Ardıç

Zâhir olarak, internetten alınan bilgide "Ashâb-ı Meymene böyle ifade edilmektedir.

"Ashâb-ı Meymene / Ashâb-ı Yemîn"; îman edip sâlih ameller işleyen, Allah ve Peygambere itâat eden insanlardır. Âhirette kişiye amel defterinin sağ taraftan verilmesi, o kimsenin hayırlı akıbetini ifade eder, sembolik bir anlatımdır. (İ.K.) Hakikat-i itibari ile ise âlemlerin sağ tarafı Akl-ı küll-ün zuhurları (ashâbul meymeneh) olan İnsân-ı Kâmiller’dir. Ve yukarıda bahsedilen hususlar bunların halleridir. Ruhunun hakikatiyle yaşayan İnsânlardır.

وَالَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا هُمْ أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ

(Vellezîne keferû bi âyâtinâ hum ashâbul meş’emeh)

Eserin tamamını oku