el-Afüvv

el-Afüvv — Günahları Kökünden Silip Yok Eden

Mânâ. el-Afüvv, Allah'ın esmâ-i hüsnâsından olup "günahları silip kökünden kazıyan, cezalandırmaktan vazgeçen" demektir. Bu isim, af kelimesinin mübalağa (yoğunluk bildiren) sîgasıdır ve Allah'ın affediciliğinin çok üstün bir derecede olduğunu ifade eder. Kelâm âlimleri bu ismi, günahın izini ve kaydını tamamen ortadan kaldıran, âdeta hiç işlenmemiş gibi muamele eden şeklinde açıklar. Gazzâlî, afv (affetmek) ile gufrân (örtmek) arasındaki farka dikkat çeker. Ona göre gufrân günahı örtmek iken, afv günahı kökünden kazıyıp yok etmektir. Bu sebeple afv, gufrândan daha kapsamlı bir bağışlamayı ifade eder; sadece cezayı kaldırmakla kalmaz, günahın kendisini de hafızalardan ve amel defterlerinden siler.

Etimoloji. İsim, Arapça ‘a-f-v (ع-ف-و) kökünden gelir. Kökün temel anlamları "silmek, yok etmek, bir şeyin izini ortadan kaldırmak"tır. Aynı kök, mecazen "artıp çoğalmak" mânâsına da gelir. Mastar hali olan afv, "terketme, bağışlama" ve "bir şeyin fazlası, artığı" gibi anlamlar taşır. el-Afüvv, bu kökten türeyen ve Allah'ın affının ne kadar bol ve tam olduğunu vurgulayan ism-i fâilin mübalağalı şeklidir.

Kur'an-ı Kerîm'de el-Afüvv. "Afüvv" ismi Kur'an-ı Kerîm'de Allah'a nispet edilerek beş yerde geçer. Bu ayetlerin dördünde "Gafûr" (çok bağışlayan), birinde ise "Kadîr" (her şeye gücü yeten) ismiyle birlikte zikredilir:

#	Sure / Ayet	Bağlam
1	Nisâ 4/43	Gafûr ismiyle
2	Nisâ 4/99	Gafûr ismiyle
3	Nisâ 4/149	Kadîr ismiyle
4	Hac 22/60	Gafûr ismiyle
5	Mücâdele 58/2	Gafûr ismiyle

Anlamca yakın isimler. Gaffâr, Gafûr, Halîm, Raûf, Tevvâb.

İtikadî çerçeve ve kula yansıması. el-Afüvv ismi, Allah'ın rahmetinin ve bağışlamasının sonsuzluğunu gösterir. O'nun affı, sadece bir lütuf değil, aynı zamanda günahın bütün olumsuz sonuçlarını ortadan kaldıran tam bir temizlemedir. Bu ismi idrak eden mümin, en büyük günahları işlemiş olsa bile Allah'ın rahmetinden asla ümit kesmez.

Bu ismin tecellisi, kulun kendi hayatına da yansımalıdır. "Allah'ın ahlâkıyla ahlâklanmak" ilkesi gereği mümin, kendisine karşı hata yapanları affetme erdemini göstermeye çalışır. Peygamber Efendimiz'in Kadir Gecesi'nde okunmasını tavsiye ettiği, "Allahım, şüphesiz sen affedicisin (afüvv), affetmeyi seversin, beni de affet" duası, bu ismin müminin hayatındaki merkezî yerini ve O'nun affına ne kadar muhtaç olduğunu gösterir. Kul, hem Allah'tan sürekli af diler hem de mahlukata karşı affedici bir tavır takınarak bu ilâhî sıfattan bir pay almaya gayret eder.

Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi — "Afüvv" maddesi · Gazzâlî, el-Maḳṣadü’l-esnâ.