Vahdet-i Şuhûd
Vahdet-i Şuhûd, irfan yolunda sâlikin âlemdeki çokluk içinde Hakk'ın birliğini müşahede etmesi, her şeyde O'nun tecellîsine şahit olması hâlidir. Bu, kalbin doğrudan doğruya yaşadığı bir tecrübedir.
Kıymetli dostlar, irfan yolunun en hassas menzillerinden birine, Vahdet-i Şuhûd bahsine gönül kapımızı aralayalım. Bu makam, adından da anlaşılacağı üzere, “varlığın birliği” (Vahdet-i Vücûd) değil, “şahitliğin, görüşün, müşahedenin birliği” demektir. İrfan yolunda kelimelerin kifayetsiz kaldığı, hâlin dile geldiği nice ince mesele vardır ki, Vahdet-i Şuhûd da bunların başında gelir. Bu, sâlikin seyr-i sülûkunda ulaştığı bir idrak durağı, bir görüş berraklığıdır. Âlemlere baktığında, kesretin yani çokluğun içinde gizlenen Vahdet’i, birliği görme, her şeyde Hakk’ın tecellîsine şahit olma hâlidir. Bu şahitlik, aklın bir hükmü veya nazarî bir bilgi değil, kalbin doğrudan doğruya tattığı, yaşadığı bir tecrübedir. Bu sohbetimizde, bu derin mevzuya edeple yaklaşacak, özellikle Terzibaba irfan mektebinin penceresinden bakarak, bu mübarek hâlin ne manaya geldiğini anlamaya gayret edeceğiz.
Bu Kavram'in Geçtiği Eserler

Serkan Denkçi
3x““Lâ ilâhe illâllah” hükmünün gerçek mânâsı da budur. Âlemde Allah’tan başka bir şey yoktur. Soru-26. Vahdet-i şuhûd görüşünü benimseyen İmâm-ı Rabbânî Hazretleri size göre hangi konularda yanıldı veya yanıldı kelimesi nezaketsizlik olduysa hangi konularda İbnü’l-Arabî Hazretlerini anlamadı?”
Uşşâkî Kültürünün Günümüze Yansıması “Necdet Ardıç” Örneği Yüksek Lisans tezi

Abdulkerim Cili
2x“Vücudu mutlak yani Allah'ın mutlak varlığı manasında, bu mevcud âlemler değil de, var anlamında. Bu mutlak vücud, tecelli ettiği zaman, Vahdet-i Vücud hükmünü ismini alıyor ve bunun hakikati de Vahdet-i Şuhud yani müşahede eden de Vahdet-i Şuhud'la müşahede etmiş oluyor. Gerçek vücûd-un izahını, üç şekilde tarif ederek yapabiliriz.”
İnsân-ı Kâmil (Cilt 4)

Ahmet Avni Konuk
2x“Nitekim vahdet-i vücûd mes'elesi bilcümle evliyâ-i kümmelînin mu'tekadı olduğu hâlde, ehl-i tarîk geçinen korkak bir tâife bu mes'eleyi reddedip, " vahdet-i şühûd" nâmıyla bir silsile-i safsata vücûda getirmişlerdir ki, akl-1 selîm bu türrehât ve mugāletâtı kabûl edemez.”
Nitekim vahdet-i vücûd mes'elesi bilcümle evliyâ-i kümmelînin mu'tekadı olduğu hâlde, ehl-i tarîk geçinen korkak bir tâife bu mes'eleyi reddedip, " vahdet-i şühûd" nâmıyla bir silsile-i safsata vücûda getirmişlerdir ki, akl-1 selîm bu türrehât ve mugāletâtı kabûl edemez.

Serkan Denkçi
2x““Vahdet-i şuhûd ve Vahdet-i vücûd” tâbirleri, bunları anlamaya çalışanlar için her ne kadar değişik konular ise de birbirlerinin tamamlayıcısıdır. Birbirle...”
III. TERZİ BABA’NIN BAZI SUALLERE CEVAPLARI
Terzibaba - Necdet Ardıç
“Şuhud hiçbir şeyi Hak’tan ayrı görmeyerek tüm idraklerini kendi mertebelerinde “tevhid üzere” birlemektir ki, bu mertebe Vahdet-i Şuhud mertebesidir. Bu mertebede de zıtlıkları tevhid etmek, zıtlıkları kendi mertebelerinde Hakk’tan görüp Hakk olarak kabul etmekle mümkündür.”
Hayâl Vâdîsi'nin Çıkmaz Sokakları

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Yakîn olarak idrâk edilen bu hakîkâtler sonucu biliriz ki Zekeriyyâ, Yahyâ, Îsâ hep bizim o mertebeler îtibarıyla olan isimlerimizdendir ve sâdece geçmiş dönemlerde yaşamış olan peygamberler olarak bunları görmeyip gönlümüzde yaşayan özellikler olarak idrâk etmeliyiz. Vahdet-i Vücûd’un içerisinde bir bütün olarak bulunan bu mertebeler kişilerde Vahdet-i Şuhud olarak tek tek hakîkâtleri ortaya çıkarıldıktan sonra...”
Meryem Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç
“Yakîn olarak idrâk edilen bu hakîkâtler sonucu biliriz ki Zekeriyyâ, Yahyâ, Îsâ hep bizim o mertebeler îtibarıyla olan isimlerimizdendir ve sâdece geçmiş dönemlerde yaşamış olan peygamberler olarak bunları görmeyip gönlümüzde yaşayan özellikler olarak idrâk etmeliyiz. Vahdet-i Vücûd’un içerisinde bir bütün olarak bulunan bu mertebeler kişilerde Vahdet-i Şuhud olarak tek tek hakîkâtleri ortaya çıkarıldıktan sonra...”
Tesbih ve Zikir