47. Halka
Hüseyin Hakkı Baba, 1812'de Manisa'nın Kasaba (Turgutlu) beldesinde doğmuş, Uşşâkî tarikatının Tire'deki en önemli temsilcilerinden biri olmuş bir tasavvuf büyüğüdür. Ömer Hulûsî'den icazet alarak Tire'de tarikatı yayan ve bölgede Uşşâkîliğin merkez üssünü kuran Hüseyin Hakkı Baba, 1880'de vefat etmiş; silsileyi Mehmed Emin Tevfikî Efendi devam ettirmiştir.
Tarikat erbabının rehberi, hakikat ehlinin imamı, yakin sahiplerinin burhanı ve velilerin serdârı olan Hüseyin Hakkı Efendi, 1227'de (1812) günümüzde Manisa sınırlarında yer alan Kasaba (Turgutlu) isimli beldede dünyaya geldi. Tasavvufî terbiyesini bu bölgede irşad faaliyetinde bulunan Ömer Hulûsî'nin yanında tamamladı ve şeyhi tarafından icazetle Tire'ye gönderildi. Hüseyin Hakkı Baba burada canla başla tarikatı yaydı ve pek çok dervişe rehberlik etti. Nitekim onun gayretleriyle Uşşâkîliğin merkezi, Nazilli'den Tire'ye taşınmış ve bu civarda güçlü bir şekilde temsil edilmiştir.
Hakkı Baba'nın zaman zaman İstanbul'a gittiği ve burada da faaliyette bulunduğu bilinmektedir. Biraz kösece sakallı, orta boylu cezbeli ve ümmî bir zat olarak tanıtılan Hüseyin Hakkı Baba, 13 Zilhicce 1297 (17 Ekim 1880) tarihinde yetmiş yaşında irtihal etti. Vefatına Şeyh Fahreddin Himmetî şu beyti tarih düşmüştür:
Himmetî tam söyle tarih gitti dünyadan hayf
İyd-i ekber içre Hakkî eyleyip teslîm-i cân
Hüseyin Hakkı Baba vefatından bir yıl sonra oğlu Muhyiddin Efendi'nin rüyasında görünür ve "Oğlum! Kabrime su geliyor. Bir çaresine bak" diye uyarır. Bunun üzerine kabri açıldığında bedeninin yeni defnedilmiş gibi terütaze olduğu sadece kefenlerinin biraz sarardığı görülür. Kasaba halkı gelip ziyaret ederler ve kefenini yenileyerek hazırlanan bir başka kabre koyarlar.
Hüseyin Hakkı Baba'nın iki önemli halifesi vardır. Bunlardan biri Helvacıoğlu Ahmed Efendi olup Tâlib-i İrşâdî mahlasıyla tanınmış ve Uşşâkiyye'de İrşadiyye kolunu kurmuştur. Bu mahlası almasıyla ilgili şöyle bir olay anlatılır: Ömer Hulûsî Efendi ile halifesi Hüseyin Hakkı Efendi ziyaret maksadıyla bir medreseye uğrarlar. Kapıda onları Helvacıoğlu Ahmed isminde bir genç karşılar. Ömer Hulûsî Efendi gencin hâlini ve istikbaldeki ulviyetini görüp onu taltîf eder. Sonra Hüseyin Hakkı Efendi'ye hitaben "Tâlib benim, irşâd senin" der. Hüseyin Hakkı Efendi de "Efendim! Cân senin cânân senin" diyerek duâ ile karışık verir. Böylece Ahmed Efendi, Hüseyin Hakkı Baba'nın dervişi olur ve "Tâlib-i İrşâdî" mahlasını alır.
Bir diğer halifesi ise kendisinden sonra silsileyi devam ettiren Mehmed Emin Tevfikî Efendi'dir.
Kaynak: Silsile-i Uşşâkiyye — Prof. Dr. Abdurrezzak Tek, Bursa Akademi 2021