Muhammed Zühdî Nazillî

Muhammed Zühdî Nazillî

Mücâhede ehlinin rehberi, temkin sahibi olanların burhanı, rabbânî mürşidlerin imamı ve sübhanî sırların mazharı olan Muhammed Zühdî Efendi, Nazilli'de doğdu. Zâhirî ilimleri Nazilli müftüsü olan babası Ahmed Efendi'nin (ö. 1184/1770) gözetiminde tamamladı. Babasının "Oğlum, ilm-i zâhiri okudun, bir de ilm-i bâtın vardır. Onu da tahsil etmelisin" tavsiyesi üzerine "Efendim, ne emrederseniz öyle yapayım" deyince babasının "Hani zaman zaman ziyaret ettiğimiz Abdullah Salâhî Efendi var, ona git teslim ol" emri üzerine İstanbul'a doğru yola çıktı. Bu esnada Şeyh Salâhî dervişlerine "Yahu bize ara sıra Nazilli'den Muhammed Efendi isminde biri gelirdi, görüşürdük. Şimdi o geliyor. Hadi karşılayınız" buyurunca dervişler karşılamaya çıktılar ve Muhammed Efendi'yi huzura getirdiler.

Şeyh Salâhî'ye can u gönülden teslim olan Muhammed Efendi, yedi sene süren terbiyesinin ardından hilâfet aldı ve kendisine şeyhi tarafından "Zühdî" lakabı verildi. Bir müddet sonra da memleketi Nazilli'ye irşad göreviyle gönderildi. Babasının vefatının ardından yerine Nazilli müftüsü olan Muhammed Zühdî Efendi, kısa sürede etrafında oluşan tâliblerle ve yetiştirdiği halifelerle Uşşâkîliğin Karacasu, Bozdoğan, Tire, Turgutlu başta olmak üzere o bölgede yayılmasını sağladı. 1221 (1806) yılında vefat etti ve Nazilli-Bozdoğan yolu üzerindeki kabristana defnedildi. Oğlu Ali Gâlib Vasfî'nin düştüğü şu tarih mezar taşında yazılıdır:

Hüve'l-Hayyü'l-Bâkî
Sâim ü kâim olup kırk yıl
Secde-i hâcatta vaz-ı cebîn ettim
Sen dahi ey nûr-i dîdem âkil ol
Eyle halvet ü zühd ve takva yü erbain
Olmasın ömrün hebâ ey cân-ı men
Kıl itaat Hakk'a ol rûh-ı emîn
Gel ziyaret eyle kabrim başına
Ey beni yâd eyleyen ihvân-ı din
Ah edip Vasfî desin tarihi
Göçtü Zühdî Muhammed fahr-i dîn

Vefatından bir süre sonra bölge idarecilerinden Halil Bey tarafından üzerine türbe inşa edilen Muhammed Zühdî'nin türbesi, zamanla yeşile boyandığından halk arasında "Yeşil Türbe" diye tanınmıştır. Türbenin içinde şeyhin hanımı ve çocuklarının kabirleri bulunmaktadır. Yanındaki mescit işgal sırasında Yunanlılar tarafından 1922 yılında yakıldığı için bugüne ulaşamamıştır. Günümüzde ziyarete açık olan türbe son olarak 2017 yılında restore edilmiştir. Muhammed Zühdî Efendi'den sonra çıkan iki halifesinden biri oğlu Ali Gâlib Vasfî diğeri Karacasu beldesinden Süleyman Rüşdî Efendi'dir. Silsile-i tarikat her iki zattan da yürümüştür.