Yûnus Sûresi 85. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Yûnus 85Cüz 11 · Sayfa 218

Yûnus Sûresi 85. Âyet

يونس

Fekâlû ‘ala(A)llâhi tevekkelnâ rabbenâ lâ tec'alnâ fitneten lilkavmi-zzâlimîn(e)

Onlar da şöyle dediler: "Biz yalnız Allah'a tevekkül ettik. Ey Rabbimiz, bizi zalimler topluluğunun baskı ve şiddetine maruz bırakma!"

Yûnus Suresi 85. ayet, Hz. Musa'nın kavminin Allah'a tevekkülünü ve zalim bir topluluk karşısında imtihan edilmeme duasını ifade eder. Ayet, 'tevekkül', 'fitne' ve 'zalim' gibi temel kavramlar üzerinden inanç, sabır ve ilahi adalet arasındaki ilişkiyi vurgular.

1تَوَكَّلْنَاv-k-l

Kök:و ك ل—Allah'a güvenmek, işleri O'na havale etmek ve O'na dayanmak anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vekâlet, bir işi başkasına havale etmektir. Tevekkül ise, bir işi başkasına havale edip ona güvenmektir. Ayetteki 'tevekkelnâ' ifadesi, müminlerin tüm işlerini Allah'a havale ederek O'na tam bir güven ve teslimiyet içinde olduklarını gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Tevekkül, 'işi Allah'a bırakmak ve O'na itimat etmek' demektir. Bu ayetteki kullanımı, Firavun ve kavminin zulmüne karşı müminlerin Allah'a sığınmasını ve O'ndan yardım dilemesini ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, tevekkülü 'Allah'a tam bir güven ve teslimiyet' olarak tanımlar. Bu ayette, müminlerin zor bir durumda karşılaştıkları tehdit karşısında Allah'a olan inançlarının ve O'na sığınmalarının bir ifadesidir.

2تَجْعَلْنَاc-'-l

Kök:ج ع ل—Bizi kılma, eyleme, dönüştürme anlamındadır; burada 'bizi bir imtihan konusu yapma' manasında kullanılmıştır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Ce'ale fiili, 'bir şeyi bir şeye dönüştürmek' veya 'bir şeyi bir şey olarak tayin etmek' anlamlarına gelir. Ayetteki 'lâ tec'alnâ fitneten' ifadesi, Allah'tan kendilerini zalimler için bir imtihan veya deneme konusu kılmamasını istemeleridir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Ce'ale, 'bir şeyi başka bir şeye çevirmek, dönüştürmek' anlamındadır. Bu ayette, müminlerin zalimlerin kendileri üzerinden bir fitneye düşmelerine veya kendilerini bir imtihan vesilesi kılmalarına engel olunması için dua ettiklerini gösterir.

3فِتْنَةًf-t-n

Kök:ف ت ن—İmtihan, deneme, sınama, musibet veya sapkınlığa düşürme anlamındadır; burada zalimler için bir imtihan veya zulümlerine vesile olmama manasındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Fitne, altını ateşte eriterek saflığını denemekten gelir. Geniş anlamda ise, insanı sınamak, imtihan etmek, musibetle denemek veya sapkınlığa düşürmek demektir. Ayetteki 'fitneten' kelimesi, müminlerin zalimler tarafından bir imtihan aracı kılınmamasını, yani zalimlerin kendilerine zulmetmekle daha da azgınlaşmalarına sebep olunmamasını ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Fitne, 'imtihan ve deneme' demektir. Bu ayette, müminlerin zalimlerin kendilerine karşı işleyecekleri zulümlerle daha da azgınlaşmalarına veya kendilerinin zalimler için bir deneme konusu olmalarına engel olunması için dua ettiklerini belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, fitne kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda 'imtihan, deneme, azap, sapıklık, kargaşa' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımı, müminlerin zalimlerin zulmüne maruz kalarak onların daha da azgınlaşmalarına veya kendilerinin bir imtihan vesilesi olmalarına karşı Allah'a sığınmalarını ifade eder.

4ٱلظَّـٰلِمِينَz-l-m

Kök:ظ ل م—Haksızlık edenler, zulmedenler, haddi aşanlar anlamındadır; burada Firavun ve kavmi gibi Allah'ın sınırlarını aşan ve insanlara haksızlık eden topluluğu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Zulüm, bir şeyi ait olduğu yerin dışına koymak, haddi aşmak ve haksızlık etmektir. Ayetteki 'ez-zâlimîn' ifadesi, Allah'ın emirlerine karşı gelen, insanlara haksızlık eden ve haddi aşan Firavun ve kavmini niteler.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Zulüm, 'bir şeyi kendi yerinden başka bir yere koymak' veya 'hakkı sahibine vermemek' olarak tanımlanır. Bu ayette, zalimler, Allah'ın koyduğu sınırları aşan ve başkalarına haksızlık eden kimselerdir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, zulmü 'Allah'ın koyduğu düzeni bozmak, haddi aşmak ve adaletsizlik yapmak' olarak açıklar. Ayetteki 'zalimîn' kelimesi, ilahi düzene karşı gelen ve insanlara eziyet eden Firavun ve onun destekçilerini ifade eder.

Yûnus Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

“Fekâlû ala(A)llâhi tevekkelnâ rabbenâ lâ tec’alnâ fitneten lilkavmi-zzâlimîn(e)” Onlar da şöyle dediler: “Biz yalnız Allah’a tevekkül ettik. Ey Rabbimiz, bizi zalimler topluluğunun baskı ve şiddetine maruz bırakma!” (10/85)

Mü’minler de Allah’a güvendik yâni Allah ismini zikrederek, esmâ ve sıfât mertebelerine değil zât mertebesine güvendik hedefimiz Allah câmi’ ismidir. Daha sonra da esmâ mertebesi itibariyle “na” zâti olarak Rablarına yönelerek nefsi emarenin zalim topluluğunun şiddetine maruz bırakma diyorlar.

Eserin tamamını oku