Hûd Sûresi 118. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Hûd 118Cüz 12 · Sayfa 235

Hûd Sûresi 118. Âyet

هود

Velev şâe rabbuke lece'ale-nnâse ummeten vâhide(ten)(c) velâ yezâlûne muḣtelifîn(e)

(118-119) Rabbin dileseydi, insanları (aynı inanca bağlı) tek bir ümmet yapardı. Fakat Rabbinin merhamet ettikleri müstesna, onlar ihtilafa devam edeceklerdir. Zaten onları bunun için yarattı. Rabbinin, "Andolsun ki cehennemi hem cinlerden, hem insanlardan (suçlularla) dolduracağım" sözü kesinleşti.

Hûd Suresi 118. ayet, Allah'ın dilemesi halinde tüm insanlığı tek bir ümmet yapabileceğini, ancak insanların sürekli ihtilaf içinde olduğunu ve bu ihtilafın ilahi bir hikmete dayandığını vurgular. Ayet, irade, birlik ve ayrılık kavramları üzerinden insanlığın yaratılış gayesine ve ilahi takdire işaret etmektedir.

1شَآءَş-y-e

Kök:ش ي أ—Dilemek, istemek, irade etmek anlamındadır ve Allah'ın mutlak kudretini ve tercihini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şey' kelimesi, bir şeyin varlığını veya yokluğunu dilemek, irade etmek anlamına gelir. Ayetteki 'şâe' fiili, Allah'ın mutlak iradesini ve kudretini gösterir ki, dileseydi insanları tek bir ümmet kılabilirdi, ancak bunu yapmamıştır, bu da ilahi bir hikmete işaret eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu, 'meşîe' (dileme) kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak ve sınırsız iradesini ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'şâe' fiili, Allah'ın insanlığın birliği veya ayrılığı konusundaki nihai karar verici olduğunu ve bu kararın O'nun hikmetine dayandığını gösterir.

2جَعَلَc-a-l

Kök:ج ع ل—Kılmak, yapmak, dönüştürmek anlamındadır ve Allah'ın yaratma ve şekillendirme kudretini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ceale' fiilinin Kur'an'da 'sayyere' (dönüştürmek, kılmak) anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette 'lâ ceale' ifadesi, Allah'ın insanları tek bir ümmete dönüştürme, yani onları bu şekilde yaratma gücüne sahip olduğunu ancak bunu yapmadığını anlatır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ceale' fiilinin birçok anlamı olduğunu ve bunlardan birinin de 'halk' (yaratmak) veya 'sayrûret' (bir şeyi başka bir şeye dönüştürmek) olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanları tek bir ümmet olarak yaratma veya kılma kudretini vurgular.

3أُمَّةًü-m-m

Kök:أ م م—Topluluk, cemaat, millet anlamındadır ve belirli bir inanç veya yaşam tarzı etrafında birleşmiş insan grubunu ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ümmet' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, bu ayette ise 'tek bir din üzere olan topluluk' veya 'tek bir şeriat üzere olan cemaat' anlamında olduğunu belirtir. Ayet, Allah'ın dileseydi tüm insanlığı tek bir inanç ve yaşam tarzı etrafında birleştirebileceğini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ümmet' kelimesinin 'bir araya gelmiş topluluk' anlamına geldiğini ve bu topluluğun ya zaman, ya mekan, ya din, ya da bir hedef etrafında birleştiğini söyler. Ayetteki 'ümmeten vâhidah' ifadesi, inanç ve yaşam tarzı bakımından tam bir birlik içinde olan bir topluluğu kasteder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu, 'ümmet' kavramının Kur'an'da sadece etnik bir topluluğu değil, aynı zamanda ortak bir peygamber ve ilahi mesaja inanan dinî bir topluluğu ifade ettiğini vurgular. Bu ayetteki 'ümmeten vâhidah' ifadesi, tüm insanlığın tek bir din ve inanç sistemi altında birleşmesi potansiyelini dile getirir.

4مُخْتَلِفِينَh-l-f

Kök:خ ل ف—İhtilaf edenler, ayrılığa düşenler, farklı görüşlere sahip olanlar anlamındadır ve insanların inanç, düşünce ve yaşam tarzlarındaki çeşitliliği ve anlaşmazlıkları ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'ihtilaf' kelimesinin 'birbirine muhalif olmak, zıtlaşmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ yezâlûne muhtelifîn' ifadesi, insanların sürekli olarak farklı görüşlere sahip olmaya, anlaşmazlık içinde bulunmaya devam edeceklerini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ihtilaf'ın 'bir şeyin diğerine muhalif olması' veya 'birbirine zıt düşmesi' olduğunu açıklar. Bu ayetteki 'muhtelifîn' kelimesi, insanların inanç, mezhep ve dünya görüşleri açısından sürekli bir ayrılık ve çeşitlilik içinde olacağını ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ihtilaf' kavramının Kur'an'da genellikle inanç ve dinî konulardaki ayrılıkları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'muhtelifîn' kelimesi, insanların ilahi iradeye rağmen veya ilahi bir hikmetle, dinî ve ideolojik farklılıklar içinde olmaya devam edeceklerini gösterir.

Hûd Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

~~11.118~
وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ النَّاسَ اُمَّةً وَاحِدَةً وَلَا يَزَالُونَ مُخْتَلِفٖينَ
~ ~ ~

11.118 - Ve lev şâe rabbuke lecealen nâse ummetev vâhıdetev ve lâ yezâlûne muhtelifîn.

Diyanet Meali:

11.118- (118-119) Rabbin dileseydi, insanları (aynı inanca bağlı) tek bir ümmet yapardı. Fakat Rabbinin merhamet ettikleri müstesna, onlar ihtilafa devam edeceklerdir. Zaten onları bunun için yarattı. Rabbinin, "Andolsun ki cehennemi hem cinlerden hem insanlardan (suçlularla) dolduracağım" sözü kesinleşti.

Elmalılı Hamdi Yazır Meali:

11.118- Hem rabbin dileseydi elbet bütün o nası bir tek ümmet yapardı, halbuki ihtilaf edip duracaklardır

“Allah dileseydi onları bir tek millet yapardı.” Kudretine dayalı olarak tümünün fıtrat üzere birleşen muvahhitler olmalarını sağlardı. Fakat O’nun işi, hikmete dayanır.

Bu yüzden Allah Teala bazılarının adil muvahhitler, bazılarının ise zalim müşrikler olmasını dilemiştir.

Nitekim, bir ayette şöyle buyurmuştur: “Onlar ihtilafa düşmeye devam edecekler.” (Hud, 118) ki mertebeler ayrışsın, mutluluk “said’lik” ve bedbahtlık “şakî’lik” tahakkuk etsin. Dünya ve ahiret, cennet ve cehennem dolsun ve her biri için ehil olanlar belirginleşsin, düzen kurulsun ve her şey düzenli bir şekilde akışını sürdürsün. N.M.

---------------------- rtfSndPly*11.119*

11- Hud Suresi- Ayet 119

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(3)

TEDBIRAT I ILAHIYYE Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9 Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2