Hûd Sûresi 95. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Hûd 95Cüz 12 · Sayfa 232

Hûd Sûresi 95. Âyet

هود

Keen lem yaġnev fîhâ(k) elâ bu'den limedyene kemâ be'idet śemûd(u)

Sanki orada hiç yaşamamışlardı. Biliniz ki Semud kavmi Allah'ın rahmetinden uzaklaştığı gibi Medyen halkı da uzaklaştı.

Hûd Suresi 95. ayet, Medyen halkının helakini ve bu helakin Semud kavminin akıbetine benzetilmesini konu edinmektedir. Ayet, 'yaşamamak', 'uzaklaşmak' ve 'helak olmak' gibi kavramlar üzerinden ilahi cezanın şiddetini ve geçmiş kavimlerin sonunu vurgulamaktadır.

1يَغْنَوْا۟ğ-n-y

Kök:غ ن ي—Bu kelime, ayette 'orada hiç yaşamamışlar gibi oldular' anlamında, bir yerde ikamet etmek, zenginleşmek ve var olmak manalarını taşır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ğ-n-y' kökünün temel anlamının 'ihtiyaçsız olmak, zengin olmak' olduğunu belirtir. Ancak Kur'an'da 'bir yerde ikamet etmek, yaşamak' anlamında da kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki 'lem yağnev' ifadesi, Medyen halkının sanki hiç var olmamış, hiç yaşamamış gibi yok olup gitmesini anlatır, yani zenginlik ve refah içinde yaşadıkları yerin onlara bir fayda sağlamadığını vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ğaniy' kelimesinin 'bir yerde ikamet etmek, orada kalmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ke-en lem yağnev fîhâ' ifadesini, 'sanki orada hiç ikamet etmemişlerdi' şeklinde açıklar. Bu, Medyen halkının helak olduktan sonra geride hiçbir iz bırakmamış gibi yok olmalarını mecazi bir anlatımla ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'ğ-n-y' kökünün sadece maddi zenginliği değil, aynı zamanda bir yerde 'yerleşik olmak, var olmak' anlamını da taşıdığını belirtir. Medyen halkının helak edilmesiyle birlikte, onların o topraklardaki varlıklarının tamamen silindiği, sanki hiç yaşamamış gibi oldukları vurgulanır. Bu, ilahi cezanın kapsamlılığını gösterir.

2بُعْدًاb-'-d

Kök:ب ع د—Bu kelime, 'uzaklık, helak olma, rahmetten mahrum kalma' anlamında kullanılmıştır ve Medyen halkının ilahi rahmetten uzaklaştırılmasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'b-'-d' kökünün temel anlamının 'mesafe olarak uzaklaşmak' olduğunu belirtir. Ancak Kur'an'da mecazi olarak 'ilahi rahmetten uzaklaşmak, helak olmak, lanetlenmek' anlamında da kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'bû'den li-Medyen' ifadesi, Medyen halkının Allah'ın rahmetinden uzaklaştırılıp helak edildiğini, lanetlendiğini gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'b-'-d' kökünün hem fiziksel uzaklığı hem de manevi uzaklığı ifade ettiğini belirtir. 'Bû'den' kelimesinin burada bir beddua veya ilahi bir hüküm olarak 'helak olsunlar, rahmetten uzak olsunlar' anlamında kullanıldığını açıklar. Bu, Medyen halkının işledikleri günahlar sebebiyle ilahi lütuftan mahrum bırakıldığını vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'b-'-d' kökünün Kur'an'da genellikle olumsuz bir çağrışımla kullanıldığını, 'uzaklaşma'nın çoğu zaman 'ilahi rahmetten uzaklaşma, helak olma' anlamına geldiğini belirtir. Medyen halkı için kullanılan 'bû'den' ifadesi, onların Allah'ın gazabına uğradığını ve rahmetinden tamamen mahrum kaldığını net bir şekilde ortaya koyar.

3بَعِدَتْb-'-d

Kök:ب ع د—Bu fiil, 'uzaklaştı, helak oldu' anlamında kullanılmış olup, Semud kavminin de Medyen gibi ilahi rahmetten uzaklaşarak helak olduğunu belirtir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'ba'ide' fiilinin 'helak oldu, yok oldu' anlamında kullanıldığını belirtir. Semud kavminin 'ba'idet' olması, onların da Medyen gibi ilahi azapla yok edildiğini, rahmetten uzaklaştırıldığını ifade eder. Bu, geçmiş kavimlerin akıbetinin bir ibret vesilesi olduğunu gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'b-'-d' kökünden türeyen fiillerin, hem mekânsal hem de manevi uzaklaşmayı ifade ettiğini belirtir. 'Ba'idet Semûd' ifadesi, Semud kavminin Allah'ın emirlerinden uzaklaşması sonucu ilahi rahmetten de uzaklaştığını ve bunun neticesinde helak olduğunu anlatır. Bu, günahların kaçınılmaz sonucunu vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'ba'ide' fiilinin burada 'helak oldu, yok oldu' anlamında kullanıldığını ve bu kullanımın Kur'an'da sıkça görüldüğünü belirtir. Semud kavminin helakinin, Medyen halkının helakine bir benzetme olarak sunulması, ilahi adaletin geçmişte de benzer şekilde tecelli ettiğini gösterir.

4ثَمُودُs-m-d

Kök:ث م د—Bu kelime, Kur'an'da adı geçen, Salih peygamberin gönderildiği ve isyanları sebebiyle helak edilmiş eski bir Arap kavminin adıdır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, Semud'un Kur'an'da adı geçen helak edilmiş kavimlerden biri olduğunu ve Salih peygamberin onlara gönderildiğini belirtir. Onların helakinin, diğer kavimler için bir ibret olduğunu ve bu ayette Medyen halkının akıbetinin Semud'un akıbetine benzetilmesinin, ilahi cezanın şiddetini ve kaçınılmazlığını vurguladığını ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, Semud'un, Ad kavminden sonra gelen ve isyanları sebebiyle helak edilen bir kavim olduğunu belirtir. Ayetteki bu atıf, Medyen halkının da Semud gibi ilahi emirlere karşı gelmesi nedeniyle benzer bir sonla karşılaştığını, yani helak edildiğini açıklar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'Semud' gibi kavim isimlerinin sadece tarihi birer referans olmadığını, aynı zamanda ilahi adalet ve ceza kavramlarının somut örnekleri olarak sunulduğunu belirtir. Semud'un helakinin anılması, Medyen halkının da benzer bir ahlaki çöküş ve isyan neticesinde aynı ilahi cezaya çarptırıldığını pekiştirir.

Hûd Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

11.95 - Keel lem yağnev fîhâ, elâ buğdel limedyene kemâ beıdet semûd.

Diyanet Meali:

11.95- Sanki orada hiç yaşamamışlardı. Biliniz ki Semûd kavmi Allah'ın rahmetinden uzaklaştığı gibi Medyen halkı da uzaklaştı.

Elmalılı Hamdi Yazır Meali:

11.95- Sanki orada şenlik kurmamışlardı bak Semûd defi ‘olduğu gibi Medyen de defi ‘oldu gitti

Tarihten gelen bir söz vardır:

“Hiç ölmeyecekmiş gibi yaşarlar ama hiç yaşamamış gibi ölürler.” Ayetin başına “sanki orada hiç yaşamamışlardı” meali verilmiştir.

İnsanın hiç olarak gelip geçmesi C. Hakkın “bilinmekliğini istemesine” zıttır. A’yan’ı sabiteler de zuhur istemişlerdi. Bilinmeklik onlar için de önemliydi. Eski Arap cahiliye adetlerinde erkek evlat çok mühimdi. Adlarını sürdürmesi açısından. Peygamberimize “Kevser” suresi bu sebeple inmiştir.

Medyen kavminden isim olarak kimse kalmamış ama ibretlik olarak helak edilen kavimden bahsedilmiştir.

Not: Fena Fillah mertebesi “hiçlik” olarak adlandırılır. Aslında kul olarak Allah’ın varlığında erimektir. Ölmeden önce ölmektir. Nefsinden fena, C. Hakla baki olmaktır. N.M.

---------------------- rtfSndPly*11.96*

11- Hud Suresi- Ayet 96

Eserin tamamını oku