Yûsuf Sûresi 15. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ذَهَبَ' kelimesinin asıl anlamının bir yerden ayrılıp başka bir yere yönelmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'ذَهَبُوا۟ بِهِۦ' ifadesi, Yusuf'u yanlarına alarak, onu götürmek suretiyle bir yerden ayrıldıklarını ve belirli bir amaca doğru ilerlediklerini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ذَهَبَ' fiilinin burada 'götürmek' anlamında kullanıldığını, yani kardeşlerin Yusuf'u yanlarına alıp götürdüklerini ve bu eylemin bir sonucu olarak onu kuyuya atmaya karar verdiklerini vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'أَجْمَعَ' fiilinin bir konuda kesin karar vermek, azmetmek ve bir araya gelerek ittifak etmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, kardeşlerin Yusuf'u kuyuya atma konusunda tam bir mutabakata vardıklarını ve bu kararı uygulamaya koyduklarını gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'أَجْمَعَ' fiilinin 'bir şeyi toplamak, bir araya getirmek' kök anlamından türeyerek, 'bir iş üzerinde ittifak etmek, kesin karar vermek' manasına geldiğini açıklar. Burada kardeşlerin, Yusuf'u kuyuya atma konusunda ortak bir irade sergilediklerini ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'غَيَابَةُ الْجُبِّ' ifadesinin kuyunun dibi, yani gözden kaybolan, görünmeyen kısmı olduğunu açıklar. Yusuf'un oraya atılması, onun gözlerden uzaklaştırılması ve gizlenmesi amacını taşır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'غَيْب' kökünün 'gizli olmak, görünmemek' anlamlarına geldiğini ve 'غَيَابَةُ الْجُبِّ' ifadesinin de kuyunun derin, karanlık ve dışarıdan görünmeyen kısmını ifade ettiğini belirtir. Bu, Yusuf'un içine atıldığı yerin gizliliğini ve tehlikesini vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'gayb' kökünün 'gizli kalmak, örtünmek' anlamlarını taşıdığını ve 'gayâbetü'l-cübb' terkibinin, kuyunun dışarıdan görünmeyen, karanlık ve derin kısmını ifade ettiğini belirtir. Bu, Yusuf'un içine atıldığı yerin hem fiziksel hem de sembolik olarak bir gizlenme ve kaybolma mekanı olduğunu gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'وَحْي' kelimesinin asıl anlamının 'gizli ve hızlı bir şekilde bildirmek' olduğunu ifade eder. Allah'ın Yusuf'a vahyetmesi, ona gelecekte kardeşlerinin bu yaptıklarını kendilerine haber vereceğini ilahi bir yolla bildirmesidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'vahy' kavramının Kur'an'da Allah'ın peygamberlerine özel ve gizli bir iletişim yoluyla bilgi aktarması anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'أَوْحَيْنَآ' ifadesi, Allah'ın Yusuf'a doğrudan ve gizemli bir şekilde gelecekteki bir olayı bildirdiğini gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): el-Kefevî, 'vahy'in hızlı ve gizli bir bildirim olduğunu, bazen ilham, bazen de melek aracılığıyla gerçekleştiğini açıklar. Ayetteki vahiy, Yusuf'a gelecekteki bir olayın önceden bildirilmesi şeklinde ilahi bir müdahaledir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'شَعَرَ' fiilinin 'hissetmek, farkına varmak, bilmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'لَا يَشْعُرُونَ' ifadesi, kardeşlerin Yusuf'un kendilerine bu işlerini gelecekte haber vereceğinden tamamen habersiz olduklarını, bu durumun farkında olmadıklarını vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'şuur' kelimesinin ince ve gizli şeyleri idrak etmek anlamına geldiğini ifade eder. Burada kardeşlerin, Yusuf'un gelecekteki bu rolünden ve ilahi planın bu yönünden zerre kadar haberleri olmadığını, bunu idrak edemediklerini belirtir.