Yûsuf Sûresi 21. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Yûsuf 21Cüz 12 · Sayfa 237

Yûsuf Sûresi 21. Âyet

يوسف

Vekâle-lleżî-şterâhu min misra limraetihi ekrimî meśvâhu ‘asâ en yenfe'anâ ev netteḣiżehu veledâ(en)(c) vekeżâlike mekkennâ liyûsufe fî-l-ardi velinu'allimehu min te/vîli-l-ehâdîś(i)(c) va(A)llâhu ġâlibun ‘alâ emrihi velâkinne ekśera-nnâsi lâ ya'lemûn(e)

Onu satın alan Mısırlı kişi, hanımına dedi ki: "Ona iyi bak. Belki bize yararı dokunur veya onu evlat ediniriz." İşte böylece biz Yusuf'u o yere (Mısır'a) yerleştirdik ve ona (rüyadaki) olayların yorumunu öğretelim diye böyle yaptık. Allah, işinde galiptir, fakat insanların çoğu bunu bilmezler.

Yusuf Suresi'nin bu ayeti, Hz. Yusuf'un Mısır'daki ilk konumunu ve Allah'ın ona bahşettiği ilahi bilgiyi vurgular. Ayet, 'satın alma', 'barınma', 'yerleştirme', 'öğretme' ve 'işinde hakim olma' gibi kavramlar üzerinden ilahi takdiri ve insan bilgisinin sınırlılığını işler.

1ٱشْتَرَىٰهُş-r-y

Kök:ش ر ي—Bir şeyi bedel karşılığında mülk edinmek, satın almak.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şirâ (شراء) kelimesi, bir malı bedel karşılığında almak anlamına gelir. Ayetteki 'işterâhu' (اشْتَرَاهُ) ifadesi, Aziz'in Hz. Yusuf'u köle olarak satın almasını ifade eder ve bu, bir mülkiyet değişimini ve Yusuf'un yeni bir statüye geçişini belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Şirâ (شراء) hem satın almak hem de satmak anlamında kullanılabilir, ancak bu ayette 'işterâhu' açıkça 'onu satın aldı' manasındadır. Mısır'da onu satın alan kişinin, Yusuf'u bir mal gibi edindiğini ve ona sahip olduğunu gösterir.

2مَثْوَىٰهُs-v-y

Kök:ث و ي—Bir kimsenin ikamet ettiği, barındığı yer, konaklama yeri.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Mesvâ (مثوى), kişinin ikamet ettiği, yerleştiği ve barındığı yerdir. Ayetteki 'ekrimî mesvâhu' (أَكْرِمِي مَثْوَاهُ) ifadesi, Hz. Yusuf'a iyi bir barınma ve konaklama imkanı sağlanmasını, ona iyi davranılmasını emreder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Sevâ (ثوى) kelimesi, bir yerde kalmak, ikamet etmek anlamına gelir. Mesvâ (مثوى) ise bu ikametin gerçekleştiği yerdir. Ayetteki kullanımı, Yusuf'un Mısır'daki yeni evinde ona onurlu bir yer ve iyi bir muamele gösterilmesi gerektiğini vurgular.

3مَكَّنَّاm-k-n

Kök:م ك ن—Bir şeyi sağlamlaştırmak, yerleştirmek, güçlendirmek ve birine imkan tanımak.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Temkîn (تمكين), bir şeyi sağlam bir şekilde yerleştirmek, sabitlemek ve ona güç vermek demektir. Ayetteki 'mekkennâ li-Yûsuf' (مَكَّنَّا لِيُوسُفَ) ifadesi, Allah'ın Hz. Yusuf'u Mısır topraklarında sağlam bir konuma getirdiğini, ona güç ve imkan verdiğini gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Temkîn (تمكين), bir şeyi yerinde sağlam kılmak ve ona kudret vermek anlamındadır. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın Hz. Yusuf'a Mısır'da bir mevki ve otorite bahşettiğini, onun gelecekteki rolü için zemin hazırladığını ifade eder.

4لِنُعَلِّمَهُۥa-l-m

Kök:ع ل م—Birine bilgi vermek, öğretmek, bildirmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İlm (علم), bir şeyin hakikatini idrak etmek ve onu bilmektir. Ta'lîm (تعليم) ise başkasına bu bilgiyi aktarmaktır. Ayetteki 'li-nu'allimehu' (لِنُعَلِّمَهُۥ) ifadesi, Allah'ın Hz. Yusuf'a rüyaların yorumunu (te'vîlü'l-ehâdîs) öğrettiğini, ona özel bir ilim bahşettiğini gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'ilm' (ilim) kavramı, sadece dünyevi bilgiyi değil, aynı zamanda ilahi vahiy ve hikmeti de kapsar. 'Ta'lîm' (öğretme) ise bu ilmin Allah tarafından peygamberlere aktarılmasını ifade eder. Yusuf'a öğretilen 'te'vîlü'l-ehâdîs', onun ilahi bir lütuf olarak özel bir bilgiye sahip olduğunu gösterir.

5تَأْوِيلِe-v-l

Kök:أ و ل—Bir şeyin nihai sonucunu, yorumunu veya gerçek anlamını açıklamak.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Te'vîl (تأويل), bir sözün veya olayın nihai sonucuna, gerçek anlamına dönmesidir. Ayetteki 'te'vîlü'l-ehâdîs' (تَأْوِيلِ ٱلْأَحَادِيثِ) ifadesi, rüyaların ve olayların gizli anlamlarını, sonuçlarını yorumlama bilgisini ifade eder ki bu, Hz. Yusuf'a verilen özel bir yetenektir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Evl (أول) kelimesi, bir şeyin aslına, başlangıcına veya sonucuna dönmek anlamına gelir. Te'vîl (تأويل) ise bir sözü veya olayı asıl maksadına veya nihai sonucuna döndürmek, yani yorumlamak ve açıklamak demektir. Yusuf'a öğretilen bu bilgi, olayların ve rüyaların ardındaki ilahi hikmeti ve gelecekteki sonuçları anlama yeteneğidir.

6غَالِبٌğ-l-b

Kök:غ ل ب—Üstün gelen, hakim olan, yenilmez olan.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Galabe (غلب), bir şeye üstün gelmek, onu yenmek ve ona hakim olmaktır. Ayetteki 'Allahü ğâlibün alâ emrihî' (وَٱللَّهُ غَالِبٌ عَلَىٰٓ أَمْرِهِۦ) ifadesi, Allah'ın kendi işlerinde mutlak galip ve hakim olduğunu, hiçbir gücün O'nun iradesine karşı gelemeyeceğini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Gâlib (غالب), her şeye üstün gelen, yenilmez ve kudretli olandır. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın takdirinin ve planının her zaman gerçekleşeceğini, hiçbir engelin O'nun hükmünü değiştiremeyeceğini ve Hz. Yusuf'un hayatındaki olayların da bu ilahi planın bir parçası olduğunu ifade eder.

Yûsuf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

12/21. “Ve onu satın alan Mısır'lı eşine dediki: Onu mevkiine güzelce riâyet et. Umulur ki, bize fâideli olacaktır veya onu evlâd ediniriz. Ve işte Yûsuf'u öylece Mısır'da yerleştirdik ve hem de ona rû’yâ-ların tabirini öğretelim diye ve Allah Teâlâ, emrini yerine getirmeye kaadirdir. Fakat insanların çoğu bilmezler.” Onu Mısırdan satın alan eşine diyor ki “ekrimi” “ona ikram et, onu temizle, pakla, ihtiyaçlarını gider, giydir, hanemizde otursun, sâkin olsun, bize menfaat sağlar, veyahut onu biz evlât ediniriz.” Onların çocukları da yokmuş. İşte böylece Yûsuf’u yeryüzünde Mısır arzında yerleştirdik. Orada mekân tuttu. Bir taraftan kardeşleri onu attılar. Cenâb-ı Hakk onu yerleştirdi. Orada mekân tuttu.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(3)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5 Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12 Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye