Yûsuf Sûresi 66. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'irsâl' (göndermek) kelimesinin, bir şeyi serbest bırakmak, salıvermek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'lâ ursilehu' ifadesi, Hz. Yakub'un Bünyamin'i serbest bırakıp onlarla göndermeyeceğini, yani izin vermeyeceğini vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'irsâl' kelimesinin mecazi olarak bir şeyi bir yere yönlendirmek, sevk etmek anlamında kullanılabileceğini ifade eder. Burada ise doğrudan bir kişiyi (Bünyamin'i) bir yere gönderme eyleminin olumsuzlanmasıdır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'îtâ'' (vermek, getirmek) kelimesinin, bir şeyi birine ulaştırmak, teslim etmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayette 'tü'tûnî mevsiqan' ifadesi, oğulların babalarına sağlam bir sözü 'getirmeleri', yani vermeleri gerektiğini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn, 'îtâ'' fiilinin bazen 'vermek' anlamında kullanıldığını ve burada da 'mevsiq' (söz) ile birlikte kullanılarak bir taahhüdün yerine getirilmesini ifade ettiğini açıklar. Oğulların babalarına bu sözü 'sunmaları' gerekmektedir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'mevsiq' kelimesinin 'vesîka' kökünden geldiğini ve güvenilen, sağlamlaştırılmış, bağlayıcı bir ahit veya söz anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mevsiqan minallahi' ifadesi, bu sözün Allah adına verilerek daha da sağlamlaştırıldığını gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'mevsiq' kelimesini 'ahd' (söz, antlaşma) olarak açıklar ve bu sözün Allah adına verilmesinin, onu daha güçlü ve bağlayıcı kıldığını vurgular. Hz. Yakub, oğullarından Allah'a karşı bir taahhüt istemektedir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'mevsiq' gibi kavramların Kur'an'da ahde vefa ve güven ilişkisi bağlamında merkezi bir rol oynadığını belirtir. Bu, sadece insanlar arası bir söz değil, aynı zamanda ilahi bir güvenceye dayanan, bozulması büyük bir günah sayılan bir taahhüttür.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ihâta' (kuşatmak) kelimesinin, bir şeyin etrafını sarmak, onu tamamen kontrol altına almak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'illâ en yuhâta biküm' ifadesi, oğulların tamamen kuşatılıp çaresiz kalmaları, helak olmaları veya güçlerinin yetersiz kalması durumunu istisna eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'ihâta' kelimesinin burada 'helak olmak' veya 'güç yetirememek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Yani, ancak tamamen çaresiz kalıp Bünyamin'i koruyamayacak duruma gelmeleri halinde sözlerinden muaf tutulacaklardır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'vekil' kelimesinin, bir işi kendisine havale edilen, güvenilen, işleri üzerine alan kişi veya varlık anlamına geldiğini belirtir. Ayette 'Allahü alâ mâ neqûlü vekîl' ifadesi, Allah'ın bu sözün şahidi, kefili ve koruyucusu olduğunu, dolayısıyla sözün yerine getirilmesinin önemini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'vekil' kelimesinin, bir başkasının işini üstlenen, ona güvenilen kişi olduğunu açıklar. Burada Allah'ın vekil olması, verilen sözün ilahi bir güvence altında olduğunu ve bu sözün bozulmasının Allah'a karşı bir sorumluluk doğuracağını ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'vekil' kavramının Kur'an'da hem insanlar arası ilişkilerde hem de Allah'ın sıfatı olarak kullanıldığını belirtir. Allah'ın vekil olması, O'nun her şeye gücü yeten, her şeyi gözeten ve ahde vefayı emreden bir varlık olduğunu gösterir. Bu bağlamda, verilen sözün ilahi bir denetim altında olduğu vurgulanır.