Yûsuf Sûresi 67. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Yûsuf 67Cüz 13 · Sayfa 243

Yûsuf Sûresi 67. Âyet

يوسف

Vekâle yâ beniyye lâ tedḣulû min bâbin vâhidin vedḣulû min ebvâbin muteferrika(tin)(s) vemâ uġnî ‘ankum mina(A)llâhi min şey-/(in)(s) ini-lhukmu illâ li(A)llâh(i)(s) ‘aleyhi tevekkelt(u)(s) ve'aleyhi felyetevekkeli-lmutevekkilûn(e)

Sonra da, "Ey oğullarım! Bir kapıdan girmeyin, ayrı ayrı kapılardan girin. Ama Allah'tan gelecek hiçbir şeyi sizden uzaklaştıramam. Hüküm ancak Allah'ındır. Ben O'na tevekkül ettim. Tevekkül edenler de yalnız O'na tevekkül etsinler" dedi.

Yûsuf Suresi'nin 67. ayeti, Hz. Yakub'un oğullarına verdiği stratejik bir tavsiyeyi ve bu tavsiyenin ardındaki tevekkül inancını dilbilimsel olarak ortaya koyar. Ayet, 'kapı' ve 'girmek' gibi somut fiillerle başlayan, ancak 'hüküm' ve 'tevekkül' gibi soyut ve derin kavramlarla devam eden bir anlam örgüsüne sahiptir.

1تَدْخُلُوا۟d-h-l

Kök:د خ ل—Bir yere girmek, içeriye dahil olmak fiilidir ve ayette oğulların şehre giriş biçimini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Duhûl (دخول), bir şeyin içine girmek, dahil olmak anlamına gelir. Ayetteki 'lâ tedhulû' (girmeyin) ifadesi, Hz. Yakub'un oğullarına, dikkat çekmemek ve nazara uğramamak için tek bir kapıdan topluca girmemeleri yönündeki uyarısını vurgular. Bu, sadece fiziksel bir giriş değil, aynı zamanda bir tedbir alma eylemidir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Duhûl, bir yere nüfuz etmek, içine girmek demektir. Ayetteki 'lâ tedhulû min bâbin vâhidin' ifadesi, mecazi olarak, bir tehlikeye karşı ihtiyatlı davranma ve dikkatleri üzerlerine çekmeme anlamını taşır. Hz. Yakub, oğullarının güzellikleri ve sayıları nedeniyle dikkat çekmelerini engellemek istemiştir.

2بَابٍb-v-b

Kök:ب و ب—Bir yere giriş veya çıkış noktası olan kapı anlamındadır ve ayette hem fiziksel bir geçidi hem de mecazi olarak bir yolu ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Bâb (باب), bir yere girilen yerdir. Ayetteki 'min bâbin vâhidin' (tek bir kapıdan) ve 'min ebvâbin müteferrikatin' (ayrı ayrı kapılardan) ifadeleri, Hz. Yakub'un oğullarına, kalabalık ve dikkat çekici bir grup halinde değil, farklı yollardan şehre girmelerini öğütlediğini gösterir. Bu, hem fiziksel bir kapı hem de bir giriş stratejisi anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Bâb, bir yere ulaşmayı sağlayan geçit veya yol demektir. Ayetteki kullanımı, Hz. Yakub'un oğullarına yönelik bir tedbir ve ihtiyat tavsiyesidir. Tek bir kapıdan girmelerinin olası kötü sonuçlarından (nazara uğrama, hırsızlık şüphesi vb.) korunmak için farklı kapılardan girmelerini istemiştir.

3أُغْنِىğ-n-y

Kök:غ ن ى—Birine fayda sağlamak, bir şeyi gidermek, yeterli olmak anlamındadır ve ayette Allah'ın takdirine karşı kimsenin bir fayda sağlayamayacağını vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Ğınâ (غنى), bir şeye ihtiyaç duymamak, yeterli olmak ve başkasına fayda sağlamak anlamlarına gelir. Ayetteki 'mâ uğnî ankum minallâhi min şey'in' (Allah katında size bir faydam olmaz) ifadesi, Hz. Yakub'un, kendi tedbirlerinin ve tavsiyelerinin Allah'ın takdirini değiştiremeyeceğini, nihai gücün ve faydanın yalnızca Allah'tan geleceğini itiraf ettiğini gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Ğınâ, bir şeyi başkasından gidermek, ona yeterli olmak demektir. Ayetteki kullanım, Hz. Yakub'un, oğullarına verdiği tedbirin sadece bir sebep olduğunu, asıl koruyucunun ve fayda verenin Allah olduğunu vurgulamasıdır. İnsanların çabalarının Allah'ın iradesi karşısında sınırlı olduğunu ifade eder.

4الْحُكْمُh-k-m

Kök:ح ك م—Yargı, karar, hüküm ve otorite anlamındadır ve ayette tüm işlerin nihai karar vericisinin Allah olduğunu belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Hükm (حكم), Kur'an'da genellikle Allah'ın mutlak otoritesini, karar verme yetkisini ve evren üzerindeki egemenliğini ifade eder. Ayetteki 'inil hukmu illâ lillâh' (hüküm ancak Allah'ındır) ifadesi, Hz. Yakub'un, olayların nihai sonucunun ve takdirinin yalnızca Allah'a ait olduğu inancını açıkça ortaya koyar. İnsanların planları ne olursa olsun, son söz Allah'ındır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hükm, bir şeyi sağlamlaştırmak, karar vermek ve yargılamak anlamına gelir. Ayetteki 'inil hukmu illâ lillâh' ifadesi, Allah'ın mutlak iradesini ve kudretini vurgular. Hz. Yakub, oğullarına tedbir almalarını söylese de, bu tedbirlerin ötesinde her şeyin Allah'ın hükmüne bağlı olduğunu hatırlatır.

5تَوَكَّلْتُv-k-l

Kök:و ك ل—Birine güvenmek, işini ona havale etmek, ona dayanmak anlamındadır ve ayette Allah'a tam bir teslimiyet ve güveni ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Tevekkül (توكل), bir işi başkasına havale etmek, ona güvenmek ve dayanmak demektir. Ayetteki 'aleyhi tevekkeltu' (O'na güvendim) ifadesi, Hz. Yakub'un, tüm tedbirleri aldıktan sonra dahi nihai olarak Allah'a teslim olduğunu ve işlerini O'na bıraktığını gösterir. Bu, sebeplere sarılmakla birlikte, sonucun Allah'tan beklendiği bir inanç halidir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Tevekkül, Kur'an'da Allah'a tam bir güven ve teslimiyet anlamında kullanılır. Ayetteki 'aleyhi tevekkeltu ve aleyhi felyetevekkelil mütevekkilûn' (O'na güvendim, güvenenler de O'na güvensinler) ifadesi, Hz. Yakub'un kendi şahsında tevekkülün en güzel örneğini sergilediğini ve bu inancı oğullarına ve tüm müminlere tavsiye ettiğini gösterir. Bu, hem bireysel bir inanç hem de toplumsal bir ilkedir.

Yûsuf Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

12/67. “Ve dedi ki: Oğullarım!. Bir kapıdan girmeyiniz, ayrı ayrı kapılardan giriniz. Maamafih Allah tarafından takdir edilen herhangi bir şeyi sizden savamam. Hükm ancak Allah'ındır. Ben Allah'a dayandım ve tevekkül edenler ancak ona dayansınlar.” Vakta ki dâhil oldular, babalarının dediği gibi değişik kapılardan girdiler. Esasen bu Allah katında onlara bir fayda sağlamazdı. Ancak Ya’kûb (a.s.) içindeki arzuyu ortaya koymuş oldu. “şüphesiz o kendisine öğrettiğimizi bilir. Fakat insanların çoğu bunu bilmezler.” Şimdi burada şöyle bir hâdise var. Oraya girerken toplu olarak bir kapıdan girmeyin. Çünkü gerek kıyafetlerinizle gerek lîsân’ınızla acaba bunlar casusmudur? Acaba bunlan âsi bir toplulukmudur? Bir peygamber çocukları olduklarından üzerlerinde bir peygamber asâleti vardır. Her ne kadar bu kaderden kurtaramazsa da benim gönlüm rahat ediyor. Bu ilmi Ya’kûb (a.s.)a Allah verdi. Ancak insânların çoğu bilmezler.

Eserin tamamını oku