İbrâhîm Sûresi 27. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Sabt (ثبت) kelimesi, bir şeyin yerinde durması, hareket etmemesi anlamına gelir. 'Yusebbitu' (يثبت) fiili ise, bir şeyi sağlamlaştırmak, sabit kılmak ve sebat ettirmek demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın müminleri iman ve hakikat üzere sabit kılması, onların ayaklarını kaydırmaması anlamındadır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Bu fiil, Allah'ın müminleri dünya hayatında doğru yolda ve ahirette sorgu anında doğru cevapta sabit kılması mecazını taşır. Onlara güç ve kararlılık verir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'sebat' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel bir sabitliği değil, aynı zamanda ahlaki ve dini bir kararlılığı, iman üzere direnmeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yusebbitu', müminlerin inançlarında sarsılmaz bir duruş sergilemelerini sağlayan ilahi desteği vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Emn (أمن) kelimesi, korkunun zıddı olan güven ve huzur anlamına gelir. 'Âmenû' (آمنوا) fiili ise, bir şeyi tasdik etmek, ona güvenmek ve kalben inanmak demektir. Ayette, Allah'ın sözüne ve vaadine güvenen, onu tasdik eden kimseleri ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): İman, kalbin tasdiki, dilin ikrarı ve azaların amelidir. Ayetteki 'âmenû', Allah'ın birliğine, peygamberlerine ve ahiret gününe inanan, bu inancını hayatına yansıtan mümin topluluğunu işaret eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzuzu'ya göre 'iman', Kur'an'da sadece entelektüel bir kabul değil, aynı zamanda varoluşsal bir güven ve teslimiyet halidir. 'Âmenû' kelimesi, Allah ile kurulan bu güven ilişkisini ve bu ilişkinin getirdiği sorumlulukları vurgular.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): 'el-Kavlu's-sâbit' (القول الثابت) ifadesi, kelime-i tevhid olan 'Lâ ilâhe illallah'tır. Bu söz, dünya hayatında mümini doğru yolda tutar ve ahirette sorgu anında ona sebat verir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kavl (قول), söz ve beyan anlamına gelirken, sâbit (ثابت) ise sağlam, değişmez ve hakikat olanı ifade eder. Bu terkip, Allah'ın hakikatini içeren, değişmez ve güvenilir olan sözü, yani Kur'an'ı veya imanın temelini oluşturan kelime-i şehadeti temsil eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): el-Kavlu's-sâbit, müfessirlerin çoğunluğuna göre, dünya hayatında Allah'ın birliğini ikrar etmek ve ahirette kabirde meleklerin sorularına doğru cevap vermektir. Bu, imanın özünü oluşturan temel ve sarsılmaz hakikattir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Zulm (ظلم), bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haddi aşmak ve haksızlık etmek demektir. 'ez-Zâlimîn' (الظالمين) ise, Allah'ın emirlerine karşı gelerek, O'na şirk koşarak veya kullarına haksızlık ederek haddi aşan kimselerdir. Ayette, iman etmeyip küfürde direnenleri ifade eder.

Ebû'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Zulüm, üç kısma ayrılır: Allah ile kul arasındaki zulüm (şirk), kul ile kul arasındaki zulüm (haksızlık) ve kulun kendi nefsine zulmü (günah işlemek). Ayetteki 'ez-zâlimîn', özellikle Allah'a karşı işlenen zulmü, yani küfrü ve şirki kapsar.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, zulüm kavramının Kur'an'da geniş bir semantik alana sahip olduğunu ve Allah'a ortak koşmaktan, insan haklarını ihlal etmeye kadar birçok olumsuz eylemi kapsadığını belirtir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın birliğini ve peygamberini inkâr ederek kendilerine ve başkalarına haksızlık edenleri ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şey' (شيء) kelimesi, var olan veya var olabilecek her şeyi ifade eder. 'Yeşâ'u' (يشاء) fiili ise, Allah'ın mutlak iradesi ve dilemesi anlamına gelir. Bu, O'nun her şeye gücünün yettiğini ve hiçbir şeyin O'nun iradesi dışında gerçekleşmediğini gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Allah'ın dilemesi, O'nun hikmeti ve kudretiyle bağlantılıdır. O, dilediğini yapar, dilediğini saptırır, dilediğini hidayete erdirir. Bu, O'nun mutlak egemenliğini ve hükümranlığını vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'meşîet' (dileme) kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak ve sınırsız iradesini ifade ettiğini belirtir. Bu, O'nun yaratma, yönetme ve hükmetme gücünün temelidir. Ayetteki 'mâ yeşâ'u', Allah'ın müminleri sabit kılması ve zalimleri saptırması gibi eylemlerinin tamamen O'nun iradesine bağlı olduğunu gösterir.