İbrâhîm Sûresi 51. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

İbrâhîm 51Cüz 13 · Sayfa 261

İbrâhîm Sûresi 51. Âyet

ابراهيم

Liyecziya(A)llâhu kulle nefsin mâ kesebet(c) inna(A)llâhe serî'u-lhisâb(i)

Allah, herkese kazandığının karşılığını vermek için böyle yapar. Şüphesiz Allah, hesabı çabuk görendir.

İbrahim Suresi 51. ayet, ilahi adaletin tecellisini ve amellerin karşılığının eksiksiz verileceğini vurgulamaktadır. Ayet, 'ceza', 'nefis', 'kesb' ve 'hesap' gibi temel kavramlar üzerinden ahiret sorumluluğunu ve Allah'ın adaletini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.

1لِيَجْزِيَc-z-y

Kök:ج ز ي—Allah'ın kullarına amellerinin karşılığını vermesi, mükafatlandırması veya cezalandırması.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Cezâ kelimesi, bir fiilin karşılığı olarak verilen şeyi ifade eder. Hem hayır hem de şer için kullanılır. Ayetteki 'liyecziye' ifadesi, Allah'ın her nefsin yaptığı amelin karşılığını eksiksiz bir şekilde vereceğini, bu karşılığın adil bir yargılama sonucu olacağını belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Cezâ, bir şeyin bedeli veya karşılığıdır. Burada Allah'ın kullarına amellerinin karşılığını vermesi anlamındadır. Ayetteki kullanımı, ilahi adaletin tecellisini ve her amelin bir karşılığı olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Cezâ kavramı Kur'an'da genellikle 'karşılık' veya 'ödül/ceza' anlamında kullanılır ve ilahi adaletle yakından ilişkilidir. Bu ayette, Allah'ın her nefsin 'kesb' ettiği şeyin karşılığını vereceği, yani amellerin sonuçlarının kaçınılmazlığını ifade eder.

2نَفْسٍn-f-s

Kök:ن ف س—İnsan varlığının özü, ruhu, benliği; her bir birey.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Nefs, bir şeyin zatı ve hakikati anlamına gelir. İnsan için kullanıldığında, onun ruhunu, canını ve benliğini ifade eder. Ayetteki 'küllü nefsin' ifadesi, her bir bireyin, istisnasız her insanın kendi amellerinden sorumlu olduğunu ve karşılığını göreceğini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Nefs, canlı varlığın kendisi, ruhu ve özüdür. Kur'an'da genellikle bireysel sorumluluğu ve ahiretteki hesabı ifade etmek için kullanılır. Bu ayette, Allah'ın adaletinin her bir 'nefsi' kapsadığını, kimsenin bu hesaptan muaf olmadığını belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Nefs kelimesi, Kur'an'da hem bireysel varlığı hem de içsel benliği ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, her bir ferdin kendi iradesiyle yaptığı 'kesb'in karşılığını alacağını, dolayısıyla bireysel sorumluluğun altını çizer.

3كَسَبَتْk-s-b

Kök:ك س ب—Bir fiili işlemek, kazanmak, elde etmek; kişinin kendi iradesiyle yaptığı ameller.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Kesb, kişinin kendi çabasıyla elde ettiği şeydir. Ayetteki 'mâ kesebet' ifadesi, her nefsin kendi iradesiyle yaptığı iyi veya kötü amelleri, kazandığı sevapları veya işlediği günahları ifade eder. Bu, bireysel sorumluluğun temelini oluşturur.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Kesb, bir şeyi istemek ve onu elde etmek için çaba sarf etmektir. Kur'an'da genellikle insanın kendi iradesiyle yaptığı fiilleri ve bunların sonuçlarını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın her nefsin kendi 'kesb'inin karşılığını vereceği, yani amellerin adil bir şekilde değerlendirileceği vurgulanır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kesb kavramı, Kur'an'da insanın kendi iradesiyle gerçekleştirdiği eylemleri ve bunların ahlaki sonuçlarını ifade eder. Bu ayette, 'mâ kesebet' ifadesi, her bireyin kendi seçimlerinin ve eylemlerinin nihai sonucuna katlanacağını, yani ahiret sorumluluğunun temelini oluşturduğunu gösterir.

4الْحِسَابِh-s-b

Kök:ح س ب—Amellerin sayılması, değerlendirilmesi, sorgulanması ve karşılığının verilmesi; hesaplaşma.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hisâb, bir şeyin miktarını bilmek, saymak ve değerlendirmektir. Kur'an'da genellikle ahiretteki sorgulama ve amellerin karşılığının verilmesi anlamında kullanılır. Ayetteki 'serîu'l-hisâb' ifadesi, Allah'ın hesabı çabuk görmesi, yani adaletinin anında ve eksiksiz tecelli edeceğini vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Hisâb, bir şeyin sayılması ve sonucunun belirlenmesidir. Ahiret bağlamında, Allah'ın kullarının amellerini eksiksiz bir şekilde sayıp değerlendirmesi ve buna göre karşılık vermesidir. Ayetteki 'serîu'l-hisâb' ifadesi, Allah'ın bu süreci çok hızlı ve hatasız bir şekilde gerçekleştireceğini belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Hisâb kelimesi, Kur'an'da ilahi adaletin bir tezahürü olarak, amellerin tartılması ve karşılığının verilmesi sürecini ifade eder. Bu ayetteki 'serîu'l-hisâb' ifadesi, Allah'ın adaletinin gecikmeyeceğini, her şeyin tam vaktinde ve eksiksiz bir şekilde hesaplanacağını vurgular.

İbrâhîm Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(51) (Li yecziyallâhu kulle nefsin mâ kesebet, innallâhe serîul hısâb.)

“Çünkü Allah, herkesi kazandığı ile cezalandıracaktır. Gerçekten Allah, hesabı çabuk görendir.” Nefs kelimesinin kullanılması gösteriyor ki ceza ve mükafat yeri insânın nefsinde tahakkuk etmektedir.

Bedenimiz madde âlemindeki aracımız, nefsimiz esmâ âlemindeki varlığımızdır.

Nefs tadları, zorlukları, güzellikleri ayırabilen bir mertebenin ismi’dir, ki bu ayırma zâhirdeki bir ayırma anlayışıdır. Nefsin eğitildikten sonra sâfiye denilen bir

kısmı vardır ki orada irfaniyeti ile ulûhiyyet-beşeriyet ayırımını yapmaktadır.

Nefsin emmâre ve levvâme hali sürekli olarak yaşanmaktadır bunlar ancak eğitilerek kontrol altına alındığı zaman bize faydalı olmaktadır. Bu kişi ibâdet ehli ise nefsi emmâre ve levvâmenin azgınlıklarını bir miktar kısıtlıyor ve o şekilde cennete gidebiliyor.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Kelime-i Üzeyriyye