Nahl Sûresi 123. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Nahl 123Cüz 14 · Sayfa 281

Nahl Sûresi 123. Âyet

النحل

Śumme evhaynâ ileyke eni-ttebi' millete ibrâhîme hanîfâ(en)(s) vemâ kâne mine-lmuşrikîn(e)

Sonra da sana, "Hakka yönelen İbrahim'in dinine uy. O, Allah'a ortak koşanlardan değildi" diye vahyettik.

Nahl Suresi 123. ayet, Hz. Muhammed'e (s.a.v.) Hz. İbrahim'in Hanif dinine uyması emrini vahyederek, tevhid inancının ve şirkten uzak durmanın önemini vurgular. Ayet, 'vahyettik', 'uy', 'millet' ve 'Hanif' gibi temel kavramlar üzerinden bu ilahi emri dilbilimsel bir derinlikle aktarır.

1أَوْحَيْنَآv-h-y

Kök:و ح ي—Allah'ın peygamberine gizli ve hızlı bir şekilde bildirmesi, ilham etmesi.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vahy, hızlı bir şekilde gizlice bildirmektir. Ayetteki 'evhaynâ' ifadesi, Allah'ın Hz. Peygamber'e, Hz. İbrahim'in dinine uyması emrini, beşer idrakinin ötesinde, ilahi bir yolla ve kesin bir biçimde bildirdiğini gösterir. Bu, sadece bir bilgi aktarımı değil, aynı zamanda bir emir ve yönlendirmedir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Vahy, Allah Teâlâ'nın peygamberlerine şeriat hükümlerini bildirmesidir. Ayetteki kullanımı, bu bildirimin doğrudan Allah'tan geldiğini ve Hz. Peygamber için bağlayıcı bir hüküm olduğunu ifade eder. Bu, vahyin ilahi kaynağını ve otoritesini vurgular.

2ٱتَّبِعْt-b-'-

Kök:ت ب ع—Birinin izinden gitmek, ona uymak, takip etmek.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): 'İttebi'' kelimesi, birinin yolunu benimsemek ve onun izinden gitmek anlamına gelir. Ayetteki 'İbrahim'in milletine uy' emri, Hz. Peygamber'in, Hz. İbrahim'in tevhid inancını, şirkten uzak duruşunu ve Hanifliğini örnek alarak kendi tebliğini sürdürmesi gerektiğini ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): İttibâ', bir şeyi takip etmek, peşinden gitmektir. Ayetteki emir kipiyle kullanımı, Hz. İbrahim'in dininin temel prensiplerine sıkı sıkıya bağlı kalmanın ve ondan sapmamanın gerekliliğini vurgular. Bu, sadece bir tavsiye değil, ilahi bir emirdir.

3مِلَّةَm-l-l

Kök:م ل ل—Din, şeriat, yol, inanç sistemi.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Millet, din ve şeriat anlamındadır. Ayetteki 'millet-i İbrahim' ifadesi, Hz. İbrahim'in getirdiği tevhid inancına dayalı yaşam tarzını, ibadetlerini ve ahlaki prensiplerini kapsayan kapsamlı bir dinî sistemi ifade eder. Bu, sadece bir inanç değil, aynı zamanda bir yaşam biçimidir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Millet, peygamberlerin getirdiği şeriat ve dindir. Ayetteki 'millet-i İbrahim' ifadesi, Hz. İbrahim'in Allah'tan aldığı ve insanlara tebliğ ettiği, şirkten arınmış, saf tevhid dinini belirtir. Bu, Hz. Muhammed'in de aynı temel prensiplere bağlı kalması gerektiğini gösterir.

4حَنِيفًاh-n-f

Kök:ح ن ف—Doğru yola yönelen, batıldan uzaklaşan, tevhid inancına sahip olan.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hanif, eğrilikten doğruya yönelen demektir. Ayette Hz. İbrahim'in 'Hanif' olarak nitelendirilmesi, onun her türlü şirkten, batıl inançtan ve sapkınlıktan yüz çevirerek sadece Allah'ın birliğine yöneldiğini vurgular. Bu, tevhidin en saf halini temsil eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu'ya göre 'Hanif', Kur'an'da özellikle Hz. İbrahim ile ilişkilendirilen ve putperestlikten uzak durarak tek Tanrı'ya yönelen kişiyi ifade eden merkezi bir kavramdır. Ayetteki 'Hanif' kelimesi, Hz. İbrahim'in tevhid inancının özünü ve onun şirk karşıtı duruşunu net bir şekilde ortaya koyar, bu da Hz. Muhammed'e örnek teşkil eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Hanif kelimesi, 'eğri olandan doğruya yönelmek' anlamındaki 'hanefe' kökünden gelir. Ayetteki kullanımı, Hz. İbrahim'in inanç sisteminin temelini oluşturan, her türlü sapkınlıktan arınmış, dosdoğru tevhid inancını ifade eder. Bu, Hz. Muhammed'in de aynı saflıkta bir inanca sahip olması gerektiğini vurgular.

5ٱلْمُشْرِكِينَş-r-k

Kök:ش ر ك—Allah'a ortak koşanlar, birden fazla ilaha tapanlar.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Müşrik, Allah'a ortak koşan, O'nunla birlikte başka ilahlar edinen kimsedir. Ayette Hz. İbrahim'in 'müşriklerden olmadığı' ifadesi, onun tevhid inancının mutlak saflığını ve şirkten tamamen uzak olduğunu kesin bir dille belirtir. Bu, Hz. Muhammed'e de şirkten uzak durma emrinin bir teyididir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'şirk' kavramının Kur'an'ın temel karşıt kavramlarından biri olduğunu belirtir. 'Müşrikîn' ise, Allah'ın mutlak birliğine karşı çıkarak O'na ortak koşanları ifade eder. Ayetteki bu ifade, Hz. İbrahim'in tevhidin en saf temsilcisi olduğunu ve şirkle hiçbir bağlantısının olmadığını vurgulayarak, Hz. Muhammed'e de aynı çizgide olma emrini pekiştirir.

Nahl Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

“Summe evhaynâ ileyke eni-ttebi’ millete ibrâhîme hanîfâ(en) vemâ kâne mine-lmuşrikîn(e)” Sonra (ey Rasûlüm,) sana şöyle vahy ettik: haniyf olarak, doğru yola yönelerek İbrahim’in milletine (dinine) uy, ve o hiç bir zaman müşriklerden olmadı. (16/123)

“IKRA” âyetinde gördüğümüz gibi Hazreti Muham-med (s.a.v.) efendimize “Tevhid-i Esma” “Rûbubiyyet” “mertebe-i Mûseviyyet”ten eğitime başla, “Oku” denmişti. Bu âyette ise, “İbrahim’in dinine uy” hükmü ile “Tevhid-i ef’al” eğitimini de uygula ki böylece şirkten kurtulmuş olası-nız.

Bunun yolu ise, Kâ’be-i Muazzamanın kapısının kar-şısında durmakta olan “makam-ı İbrahim”deki, İbrahim (a.s.) ın ayak izini takip etmekten geçmektedir.^[126]

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(2)

Vahiy ve Cebrâîl Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9