Nahl Sûresi 64. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kitap (الكتاب), aslen yazmak (الكتابة) masdarından türemiş olup, yazılı olan her şey için kullanılır. Kur'an'da ise özel olarak Allah'ın peygamberlerine indirdiği vahiyler bütününe işaret eder. Bu ayette 'el-Kitâb' kelimesi, Hz. Muhammed'e indirilen Kur'an'ı ifade eder ve onun ilahi menşeini vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kitap (الكتاب), 'cem' (toplamak) ve 'ضمّ' (bir araya getirmek) anlamlarına gelir. Harflerin bir araya gelmesiyle kelimelerin, kelimelerin bir araya gelmesiyle cümlelerin oluşması gibi, ilahi hükümlerin ve bilgilerin bir araya toplandığı metin anlamındadır. Ayetteki kullanımı, Kur'an'ın kapsamlı bir rehber ve hükümler mecmuası olduğunu gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Beyân (بيان), bir şeyi açıkça ortaya koymak, gizli olanı aşikâr kılmak demektir. Bu ayette 'li-tübeyyine' (açıklaman için) ifadesi, Hz. Peygamber'in Kur'an'ı tebliğ ederken karşılaşılan ihtilaflı meseleleri netleştirme görevini vurgular. Bu, Kur'an'ın anlaşılırlığını ve tefsir ihtiyacını ortaya koyar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Beyân (بيان), bir şeyin manasını izhar etmek, açıklığa kavuşturmaktır. Ayetteki 'li-tübeyyine' fiili, Kur'an'ın indiriliş amaçlarından birinin, insanların üzerinde ihtilaf ettikleri konuları Peygamber aracılığıyla açıklığa kavuşturmak olduğunu belirtir. Bu, Kur'an'ın ihtilafları çözücü rolüne işaret eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Beyân (بيان) kavramı, Kur'an'da 'açıklama, netleştirme, delil getirme' anlamlarında merkezi bir role sahiptir. Peygamber'in görevi, Allah'ın vahyini insanlara sadece iletmek değil, aynı zamanda onu açıklamak ve anlaşılır kılmaktır. Bu ayetteki 'li-tübeyyine' ifadesi, bu açıklama fonksiyonunun önemini vurgular ve Kur'an'ın tefsir geleneğinin temelini oluşturur.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İhtilaf (اختلاف), bir şeyde zıt yönlere gitmek, farklı görüşlere sahip olmak demektir. Bu ayette 'ihtelefû fîhi' (üzerinde ihtilaf ettikleri şey) ifadesi, insanların dinî veya dünyevî konularda düştükleri anlaşmazlıkları ifade eder. Kur'an'ın bu ihtilafları çözmek için indirildiği belirtilir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): İhtilaf (اختلاف), bir konuda farklı yollar tutmak, muhalefet etmek anlamına gelir. Ayetteki 'ihtelefû' fiili, insanların hakikat konusunda veya dinî hükümlerde farklı görüşlere sapmalarını ifade eder. Kur'an, bu tür ayrılıkları gidermek ve doğru yolu göstermek amacıyla indirilmiştir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Hüdâ (هدى), doğru yola iletmek, rehberlik etmek demektir. Bu ayette 'huden' (bir hidayet olarak) ifadesi, Kur'an'ın inananlar için bir yol gösterici, karanlıklardan aydınlığa çıkaran bir rehber olduğunu belirtir. Bu, Kur'an'ın temel fonksiyonlarından biridir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Hüdâ (هدى) kavramı, Kur'an'ın anahtar kavramlarından biridir ve 'doğru yolu gösterme, rehberlik etme' anlamını taşır. Kur'an, insanlığı şaşkınlıktan ve sapkınlıktan kurtarıp doğru inanç ve ahlak yoluna iletmek için indirilmiştir. Ayetteki 'huden' kelimesi, Kur'an'ın bu rehberlik misyonunu vurgular ve özellikle inananlar için bir lütuf olduğunu belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Rahmet (رحمة), Allah'tan geldiğinde lütuf ve ihsan, insanlardan geldiğinde ise şefkat ve acıma anlamına gelir. Kur'an'da 'rahmet' kelimesi, Allah'ın kullarına olan geniş lütfunu ve merhametini ifade eder. Bu ayette 'rahmeten' (bir rahmet olarak) ifadesi, Kur'an'ın inananlar için Allah'ın bir lütfu, bağışlaması ve onlara yönelik şefkatinin bir tezahürü olduğunu gösterir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Rahmet (رحمة), kalpteki incelik ve şefkatten kaynaklanan bir iyilik ve ihsan halidir. Kur'an'ın 'rahmet' olması, onun insanları azaptan kurtarıp cennete ulaştırması, onlara dünya ve ahiret saadetini bahşetmesi demektir. Ayetteki bu kullanım, Kur'an'ın inananlar için sadece bir rehber değil, aynı zamanda ilahi bir lütuf ve kurtuluş vesilesi olduğunu vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İman (إيمان), kalben tasdik etmek, güvenmek ve emniyet içinde olmaktır. 'Yü'minûne' (iman edenler) fiili, Allah'a, peygamberlerine ve indirdiği kitaplara kalpten inanıp tasdik eden kimseleri ifade eder. Ayetteki bağlamda, Kur'an'ın hidayet ve rahmetinin ancak bu iman edenler için geçerli olduğu belirtilir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): İman (إيمان) kavramı, Kur'an'da sadece sözlü bir ikrar değil, aynı zamanda kalbi bir tasdik ve amellerle desteklenen bir teslimiyet halini ifade eder. 'Yü'minûne' fiili, bu teslimiyet ve güveni gösteren kişileri tanımlar. Ayetteki kullanımı, Kur'an'ın rehberliğinden ve rahmetinden faydalanmanın temel şartının iman olduğunu açıkça ortaya koyar.