Nahl Sûresi 70. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Nahl 70Cüz 14 · Sayfa 274

Nahl Sûresi 70. Âyet

النحل

Va(A)llâhu ḣalekakum śümme yeteveffâkum(c) veminkum men yuraddu ilâ erżeli-l'umuri likey lâ ya'leme ba'de ‘ilmin şey-â(en)(c) inna(A)llâhe ‘alîmun kadîr(un)

Allah, sizi yarattı. Sonra sizi öldürecek. İçinizden kimileri de, bilgili olduktan sonra hiçbir şeyi bilmesin diye ömrünün en düşkün çağına ulaştırılır. Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, (her şeye) hakkıyla gücü yetendir.

Nahl Suresi 70. ayet, insanın yaratılışından ölüme, özellikle de yaşlılıkta bilgi kaybına kadar olan yaşam döngüsünü ele alırken, Allah'ın ilim ve kudretini vurgular. Ayet, 'yaratma', 'vefat ettirme', 'ömrün en düşkün çağı' ve 'bilgi kaybı' gibi temel kavramlar üzerinden insanın acziyetini ve Allah'ın mutlak gücünü ortaya koyar.

1خَلَقَكُمْh-l-q

Kök:خ ل ق—Allah'ın insanı yoktan var etmesi, yaratması fiilidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'halk' kelimesinin asıl anlamının 'takdir etmek, ölçü ve düzen vermek' olduğunu belirtir. Daha sonra bu takdire uygun olarak bir şeyi icat etmek, yoktan var etmek anlamında kullanılır. Ayetteki 'خَلَقَكُمْ' ifadesi, Allah'ın insanı belirli bir ölçü ve düzen içinde, yoktan var etme fiilini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'halk' kelimesini 'yaratmak, icat etmek' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanı başlangıçta var etmesini, ona hayat vermesini mecazi değil, hakiki anlamda ifade eder.

2يَتَوَفَّىٰكُمْv-f-y

Kök:و ف ي—Allah'ın ruhu bedenden alarak canı sona erdirmesi, öldürmesi fiilidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'tevaffâ' kelimesinin 'bir şeyi tam olarak almak, eksiksiz elde etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ölüm için kullanıldığında ise ruhun bedenden tam olarak alınması, canın eksiksiz bir şekilde sona erdirilmesi demektir. Ayetteki 'يَتَوَفَّىٰكُمْ' ifadesi, Allah'ın insan ömrünü tamamlayıp ruhunu alarak ölümü gerçekleştirmesini ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'tevaffâ' fiilinin Allah'a nispet edildiğinde 'öldürmek, ruhu kabzetmek' anlamına geldiğini vurgular. Ayetteki bağlamda, yaratılışın ardından gelen doğal bir süreç olarak ölümü, Allah'ın kudretiyle gerçekleştirmesini anlatır.

3أَرْذَلِ ٱلْعُمُرِr-dh-l

Kök:ر ذ ل—Ömrün en düşkün, en zayıf ve en verimsiz çağı, yani ileri yaşlılık dönemidir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'erzelü'l-ömr' ifadesini 'ömrün en kötü, en düşkün hali' olarak açıklar. Bu durum, kişinin aklının zayıfladığı, hafızasının kaybolduğu ve çocukluk dönemine döndüğü ileri yaşlılık halidir. Ayetteki kullanımı, insanın fiziksel ve zihinsel olarak en zayıf düştüğü dönemi vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'erzel' kelimesinin 'en değersiz, en aşağı' anlamına geldiğini belirtir. 'Erzelü'l-ömr' ise kişinin aklının ve gücünün zayıflamasıyla birlikte, hayatının en değersiz ve faydasız hale geldiği dönemi ifade eder. Ayetteki bağlamda, bu durumun Allah'ın takdiriyle gerçekleştiği ve insanın acziyetini gösterdiği vurgulanır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'ömür' kavramının sadece biyolojik bir süreç olmadığını, aynı zamanda insanın bilgi ve bilinçle geçirdiği bir zaman dilimi olduğunu belirtir. 'Erzelü'l-ömr' ise bu bilinç ve bilginin yitirildiği, insanın kendi varoluşsal anlamını dahi idrak etmekte zorlandığı bir dönemi ifade eder. Ayet, bu durumun Allah'ın kudretiyle gerçekleştiğini ve insanın sınırlılığını gösterdiğini vurgular.

4يَعْلَمَa-l-m

Kök:ع ل م—Bilmek, idrak etmek, bilgi sahibi olmak fiilidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ilm' kelimesinin 'bir şeyin hakikatini idrak etmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'لَا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْـًٔا' ifadesi, kişinin daha önce sahip olduğu bilgiyi kaybetmesi, idrak yeteneğinin zayıflaması ve hiçbir şeyi bilemez hale gelmesi durumunu anlatır. Bu, yaşlılıkta zihinsel gerilemeyi ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ilm' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, hem duyusal hem de akli bilgiyi kapsadığını belirtir. Ayetteki 'bilmez olmak' durumu, kişinin daha önce edindiği bilgiyi muhafaza edememesi, idrak ve hafıza yeteneğini yitirmesi olarak açıklanır. Bu durum, insanın bilgi edinme ve koruma konusundaki acziyetini gösterir.

5عَلِيمٌa-l-m

Kök:ع ل م—Her şeyi bilen, ilmi sonsuz olan Allah'ın sıfatıdır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'Alîm' isminin, Allah'ın her şeyi kuşatan, gizli ve açık, geçmiş ve gelecek her türlü bilgiyi eksiksiz bilmesini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'إِنَّ ٱللَّهَ عَلِيمٌ' ifadesi, insanın yaşlılıkta bilgi kaybına uğramasına karşılık, Allah'ın ilminin mutlak ve sınırsız olduğunu vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'Alîm' isminin, Allah'ın her şeyi en ince ayrıntısına kadar bildiğini, hiçbir şeyin O'nun ilminden gizli kalmadığını ifade ettiğini açıklar. Ayetteki bağlamda, insanın bilgi kaybı yaşadığı bir durumda dahi, Allah'ın her şeyi bilmeye devam ettiği ve bu durumu da takdir eden olduğu vurgulanır.

6قَدِيرٌk-d-r

Kök:ق د ر—Her şeye gücü yeten, kudreti sonsuz olan Allah'ın sıfatıdır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kudret' kelimesinin 'bir şeyi yapmaya muktedir olmak, gücü yetmek' anlamına geldiğini belirtir. 'Kadîr' ise Allah'ın her şeye gücünün yettiğini, hiçbir şeyin O'nu aciz bırakmadığını ifade eder. Ayetteki 'قَدِيرٌ' ifadesi, Allah'ın insanı yaratma, öldürme ve ömrünün en düşkün çağına ulaştırma gibi tüm bu süreçleri mutlak kudretiyle gerçekleştirdiğini vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'Kadîr' isminin, Allah'ın her şeyi dilediği gibi yapmaya muktedir olduğunu, O'nun kudretinin sınırsız olduğunu açıklar. Ayetteki bağlamda, insanın yaşam döngüsündeki tüm evrelerin, özellikle de yaşlılıkta yaşanan zayıflık ve bilgi kaybının, Allah'ın mutlak kudreti dahilinde gerçekleştiğini ve O'nun her şeye gücünün yettiğini gösterir.

Nahl Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

“Va(A)llâhu halekakum sümme yeteveffâkum veminkum men yuraddu ilâ erzeli-l’umuri likey lâ ya’leme ba’de ‘ilmin şey-â(en) inna(A)llâhe ‘alîmun kadîr(un)” Allah, sizi halk etti. Sonra sizi öldürecek. İçinizden kimileri de, bilgili olduktan sonra hiçbir şeyi bilmesin diye ömrünün en düşkün çağına ulaştırılır. Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, (her şeye) hakkıyla gücü yetendir. (16/70)

Eskiden insanlar eşlerine “Hu” hanım “Hu” bey, efendi diye seslenirlerdi. Bu “Hu” dan geldik, “Hu” ya gideceğiz diye ifade edilen sözün güzel bir yaşantısı idi. “Hu” dan “Hakk” olarak, halk edilen insan ister farkında olsun ister gaflette olsa “Hu” ya dönülecektir gerçek budur.

Ama “Hûu” olup “Hû” ya dönmek hakiki bir irfaniyet işidir.

İnsan nasıl ki doğduğunda bakıma ihtiyacı vardır. Bir şey bilmez, aklı ermez. İnsan da yaşlandığı zaman desteğe ihtiyaç duyar ve tefekkür ehli değilse zihni faaliyette bulunmuyorsa çeşitli akıl hastalıklarına muzdarip kalabilir. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku