Nahl Sûresi 74. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Nahl 74Cüz 14 · Sayfa 275

Nahl Sûresi 74. Âyet

النحل

Felâ tadribû li(A)llâhi-l-emśâl(e)(c) inna(A)llâhe ya'lemu ve entum lâ ta'lemûn(e)

Artık Allah'a (şanına uymayan) benzetmeler yapmaya kalkmayın. Çünkü Allah bilir, siz bilmezsiniz.

Nahl Suresi'nin 74. ayeti, Allah'a ortak koşma veya O'na benzerler atfetme yasağını vurgularken, Allah'ın mutlak ilmini ve insanın sınırlı bilgisini karşılaştırır. Ayet, tevhid inancının temelini oluşturan Allah'ın eşsizliğini ve yüceliğini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.

1تَضْرِبُوا۟d-r-b

Kök:ض ر ب—Bu bağlamda, 'benzetmeler yapmak', 'örnekler vermek' veya 'ortak koşmak' anlamındadır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'darabe' fiilinin bu ayetteki kullanımını 'emsâl ikame etmek', yani 'benzetmeler kurmak' veya 'örnekler vermek' olarak açıklar. Burada Allah'a ortaklar veya benzerler atfetme eylemini mecazi bir ifadeyle dile getirir. (Mecâzü'l-Kur'ân, I, 363)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'darabe' fiilinin 'emsâl' kelimesiyle birlikte kullanıldığında 'benzetme yapmak', 'örnek vermek' anlamı kazandığını belirtir. Ayetteki 'felâ tadribû lillâhi'l-emsâl' ifadesi, Allah'a layık olmayan benzetmeler yapmaktan, O'na ortaklar koşmaktan men etmeyi ifade eder. (el-Müfredât, 'ضرب' maddesi)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'darabe' fiilinin Kur'an'daki geniş anlam yelpazesine dikkat çeker. 'Emsâl' ile birlikte kullanıldığında, bir şeyi başka bir şeye benzetme, bir örnekle açıklama veya bir kıyaslama yapma anlamını taşır. Bu ayette ise, Allah'ın eşsizliğini zedeleyecek benzetmeler yapmanın yasaklandığını vurgular.

2ٱلْأَمْثَالَm-s-l

Kök:م ث ل—Bu bağlamda, 'benzerler', 'ortaklar', 'eşler' veya 'misaller' anlamındadır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'emsâl' kelimesinin bu ayetteki kullanımını 'şerikler' veya 'ortaklar' olarak açıklar. Yani Allah'a benzerler, eşler veya ortaklar koşmaktan nehyedilmektedir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, 'مثل' maddesi)

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'misâl' kelimesinin bir şeyin benzeri veya dengi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-emsâl' ifadesi, Allah'ın yüceliğine ve birliğine aykırı düşecek, O'na denk veya benzer olabilecek varlıkları ifade eder. (el-Müfredât, 'مثل' maddesi)

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'emsâl' kelimesinin Kur'an'da hem 'örnekler' hem de 'benzerler/ortaklar' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki bağlamda ise, Allah'a ortak koşulan, O'na benzetilen varlıkları kastettiğini vurgular. (Umdetü'l-Huffâz, 'مثل' maddesi)

3يَعْلَمُa-l-m

Kök:ع ل م—Allah'ın her şeyi kuşatan, mutlak ve sınırsız bilgisine işaret eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): es-Sicistânî, 'ilm' kökünün Allah'a nispet edildiğinde, O'nun her şeyi kuşatan, gizli ve açık her şeyi bilen mutlak ilmini ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'Allah bilir' ifadesi, O'nun her şeyin hakikatini ve insanların neyin doğru neyin yanlış olduğunu bilmediğini vurgular. (Nüzhetü'l-Kulûb, 'علم' maddesi)

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ilm' kelimesinin Allah için kullanıldığında, O'nun zatına mahsus, ezelî ve ebedî, hiçbir şeye bağlı olmayan, her şeyi kapsayan bilgiyi ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'Allah bilir' ifadesi, insanların bilmediği hakikatleri Allah'ın bildiğini ve bu nedenle O'na benzerler koşmanın yanlışlığını ortaya koyar. (Basâiru Zevi't-Temyîz, 'علم' maddesi)

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ilm' kavramının Kur'an'da Allah'a atfedildiğinde, O'nun mutlak ve sınırsız kudret ve hikmetinin bir tezahürü olduğunu belirtir. Bu ayetteki 'Allah bilir' ifadesi, insanların sınırlı idraklerinin ötesindeki gerçekleri Allah'ın bildiğini ve bu bilginin, O'na ortak koşma yasağının temel gerekçelerinden biri olduğunu vurgular.

4تَعْلَمُونَa-l-m

Kök:ع ل م—İnsanların bilgisinin sınırlı, eksik ve göreceli olduğunu ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): el-Kefevî, 'ilm' kavramının insanlar için kullanıldığında, duyular ve akıl yoluyla elde edilen, sınırlı ve eksik bilgiyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'siz bilmezsiniz' ifadesi, insanların Allah'ın zatı, sıfatları ve evrenin sırları hakkındaki bilgisinin ne kadar kısıtlı olduğunu vurgular. (el-Külliyyât, 'علم' maddesi)

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da 'ilm' kavramının Allah'a nispet edildiğinde mutlak, insanlara nispet edildiğinde ise göreceli ve sınırlı olduğunu belirtir. Bu ayetteki 'siz bilmezsiniz' ifadesi, insanın acizliğini ve Allah'ın mutlak ilmi karşısındaki konumunu net bir şekilde ortaya koyar, böylece O'na benzerler atfetmenin anlamsızlığını pekiştirir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ilm' kelimesinin insanlara atfedildiğinde, genellikle bir öğrenme süreci sonucunda elde edilen, hata ve eksiklik barındırabilen bilgiyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'siz bilmezsiniz' ifadesi, insanın Allah'ın kudretini ve eşsizliğini tam olarak idrak edemeyeceğini, dolayısıyla O'na ortak koşma girişimlerinin bilgisizlikten kaynaklandığını vurgular.

Nahl Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

“Felâ tadribû li(A)llâhi-l-emsâl(e) inna(A)llâhe ya’lemu ve entum lâ ta’lemûn(e)” Artık Allah’a (şanına uymayan) benzetmeler yapmaya kalkmayın. Çünkü Allah bilir, siz bilmezsiniz. (16/74)

Hakkında bilginiz olmayan Allah-Uluhiyet mertebesi hakında benzetmeler yapmayın. Allah c.c. gökten tahtındadır, Allah c.c. yukarıdadır, Allah c.c. ötelerdedir v.s. gibi, Allah c.c. i hayali tenzih ile kayıtlamak gerekir.

Önce kendi vehimi ve hayali anlayışınızı tenzih ederek, hakii tenzih anlayışı ile Allah c.c. inancına sahip olmak gerekir.

Allah c.c. bu âlemlerde mukayyed zâtı ile sıfât ve esmâlarında kayda girere bizlere kendini tanıtmaktadır. Kendine benzer gösterilerek misaller getirilen hayali ilahlar ve putların hakikati yine kendisidir. Puta tapan gafletinde olsada bu böyledir. (Murat Derûni)

Eserin tamamını oku