İsrâ Sûresi 29. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ğall' (غَلّ) kelimesinin asıl anlamının bir şeyi içine hapsetmek, bağlamak olduğunu belirtir. Ayetteki 'mağlûle' (مَغْلُولَةً) ise, elin boyna bağlanması mecazıyla, kişinin elini harcamaktan alıkoyması, yani cimrilik etmesi anlamında kullanılmıştır. Bu, malı tutma ve infaktan kaçınma durumunu sembolize eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'yedeke mağlûleten ilâ unukike' ifadesini 'cimri olma' şeklinde açıklar. Bu, Arap dilinde cimriliği ifade eden yaygın bir mecazdır; sanki eli boynuna bağlanmış da harcama yapamıyormuş gibi bir durumu anlatır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'cimrilik' kavramını ele alırken, bu tür mecazi ifadelerin, soyut bir ahlaki durumu somut bir eylemle ilişkilendirme eğilimini gösterdiğini belirtir. 'Mağlûle' kelimesi, kişinin malını sıkıca tutarak başkalarına vermekten kaçınmasını, yani infak ruhuna aykırı davranmasını temsil eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'bast' (بَسْط) kelimesinin yaymak, açmak anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'lâ tebsuthâ külle'l-bast' (وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ ٱلْبَسْطِ) ifadesi, elini sonuna kadar açıp tüm malını harcamak, yani israf etmek ve savurganlık yapmak anlamında kullanılmıştır. Bu, cimriliğin zıttı olan aşırı harcama durumunu mecazi olarak anlatır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'bast' kelimesinin genişletme, yayma anlamının, bu ayette malı dağıtma ve harcama bağlamında kullanıldığını açıklar. 'Külle'l-bast' ifadesi ise, bu eylemin aşırılığını, yani kişinin tüm malını düşüncesizce harcamasını vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'bast' kökünün Kur'an'daki kullanımlarını incelerken, bu ayetteki kullanımın, kişinin ekonomik davranışlarındaki aşırılığı, yani israfı ve savurganlığı ifade ettiğini belirtir. Cimrilik ile savurganlık arasındaki dengeyi kurma çağrısının bir parçasıdır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'levm' (لَوْم) kelimesinin bir kişiyi yaptığı bir şeyden dolayı kınamak, ayıplamak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'melûmen' (مَلُومًا) ise, aşırı cimrilik veya savurganlık sonucunda toplum tarafından kınanan, ayıplanan bir duruma düşmeyi ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'levm'in, bir fiilin çirkinliğini veya eksikliğini dile getirmek olduğunu açıklar. Ayetteki 'melûmen' kelimesi, kişinin dengesiz harcama alışkanlıkları nedeniyle hem Allah katında hem de insanlar nezdinde hoş karşılanmayan, kınanmayı hak eden bir konuma gelmesini ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'hasr' (حَسْر) kelimesinin asıl anlamının bir şeyi açığa çıkarmak, yorgun düşmek, bitkin olmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'mahsûran' (مَّحْسُورًا) ise, aşırı savurganlık sonucunda malını tüketip çaresiz ve pişman bir şekilde açıkta kalmayı, hiçbir şeye sahip olmamayı ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'mahsûr' kelimesini 'malını tüketmiş, hiçbir şeyi kalmamış, pişmanlık içinde kalmış' olarak açıklar. Bu, özellikle aşırı savurganlık sonucunda kişinin maddi olarak tükenmesi ve bunun getirdiği çaresizlik ve pişmanlık halini vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'pişmanlık' ve 'çaresizlik' gibi kavramların Kur'an'daki ahlaki uyarıların önemli bir parçası olduğunu belirtir. 'Mahsûran' kelimesi, dengesiz ekonomik davranışların dünyevi sonuçlarını, yani kişinin maddi ve manevi olarak tükenmişlik ve pişmanlık içinde kalmasını somutlaştırır.