İsrâ Sûresi 91. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

İsrâ 91Cüz 15 · Sayfa 291

İsrâ Sûresi 91. Âyet

الإسراء

Ev tekûne leke cennetun min naḣîlin ve'inebin fetufeccira-l-enhâra ḣilâlehâ tefcîrâ(n)

(90-93) Dediler ki: "Yerden bize bir pınar fışkırtmadıkça; yahut senin hurmalardan, üzümlerden oluşan bir bahçen olup, aralarından şarıl şarıl ırmaklar akıtmadıkça; yahut iddia ettiğin gibi, gökyüzünü üzerimize parça parça düşürmedikçe; yahut Allah'ı ve melekleri karşımıza getirmedikçe; yahut altından bir evin olmadıkça; ya da göğe çıkmadıkça sana asla inanmayacağız. Bize gökten okuyacağımız bir kitap indirmedikçe göğe çıktığına da inanacak değiliz." De ki: "Rabbimi tenzih ederim. Ben ancak resul olarak gönderilen bir beşerim."

İsrâ Suresi'nin 91. ayeti, müşriklerin Hz. Muhammed'den mucize taleplerini reddederken, onların dünyevi beklentilerini dile getiren bir ifadedir. Ayet, cennet, hurma, üzüm ve nehir kavramları üzerinden, bereket ve refahın sembollerini kullanarak, bu taleplerin anlamsızlığını vurgular.

1جَنَّةٌc-n-n

Kök:ج ن ن—Bu ayette, hurma ve üzüm bağlarından oluşan, etrafı çevrili, bahçe anlamında kullanılmıştır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Cennet kelimesi, 'örtmek, gizlemek' anlamındaki 'cenn' kökünden gelir. Bitkilerin yoğunluğu sebebiyle yeri örttüğü için bahçeye 'cennet' denilmiştir. Ayetteki 'leküm cennetün' ifadesi, sana ait olan, etrafı çevrili, içinde ağaçlar bulunan bir bahçe anlamındadır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Cennet, Arapların bahçe için kullandığı bir kelimedir. Burada, hurma ve üzüm ağaçlarıyla dolu, verimli bir araziyi ifade eder. Müşriklerin talebi, bu türden bir bahçeye sahip olma arzusudur.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da cennet kavramı, genellikle ahiretteki ödül yeri olarak kullanılırken, bu ayette dünyevi bir bahçe, bir tür 'vaha' anlamında geçmektedir. Müşriklerin talebi, peygamberin dünyevi bir refah ve bereket sembolüne sahip olmasıdır.

2نَّخِيلٍn-h-l

Kök:ن خ ل—Hurma ağaçları ve hurmalıklar anlamına gelir; Arap coğrafyasında bereket ve geçim kaynağıdır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Nahl, hurma ağacının genel adıdır. 'Nakhîl' ise hurma ağaçlarının çokluğunu, hurmalığı ifade eder. Ayette, cennetin (bahçenin) içeriğini oluşturan temel bitkilerden biri olarak zikredilmiştir, bu da onun bölge için ekonomik ve besinsel önemini gösterir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Nakhîl, hurma ağaçlarının topluluğudur. Bu ayette, zenginlik ve bolluk sembolü olarak, müşriklerin peygamberden beklediği dünyevi nimetler arasında sayılmıştır.

3وَعِنَبٍayn-n-b

Kök:ع ن ب—Üzüm ve üzüm bağları anlamına gelir; hurma ile birlikte bereket ve zenginliğin diğer bir göstergesidir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): İneb, üzüm meyvesi ve üzüm asması için kullanılan bir kelimedir. Ayette 'nakhîl' ile birlikte zikredilmesi, bu iki meyvenin Arap toplumunda en değerli ve yaygın tarım ürünleri olduğunu, dolayısıyla zenginlik ve refahın göstergesi sayıldığını belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): İneb, üzüm demektir. Kur'an'da genellikle hurma ile birlikte anılır. Bu ayette de hurma ile birlikte zikredilerek, müşriklerin peygamberden beklediği ideal bahçenin, yani dünyevi refahın temel unsurlarından biri olarak sunulmuştur.

4فَتُفَجِّرَf-c-r

Kök:ف ج ر—Yarmak, akıtmak, fışkırtmak anlamına gelir; burada nehirlerin bahçenin içinden coşkun bir şekilde akıtılması eylemini ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Tecfîr, suyu yarmak ve akıtmak demektir. Ayetteki 'fetüfecjira' ifadesi, nehirlerin bahçenin içinden bol ve sürekli bir şekilde akmasını sağlamak anlamındadır. Bu, bahçenin verimliliğini ve güzelliğini artıran bir özelliktir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Fecr kökü, bir şeyi yarmak ve ortaya çıkarmak anlamındadır. 'Tefcîr' ise, suyu yeryüzünden veya bir kaynaktan bolca akıtmak, fışkırtmak demektir. Ayetteki bağlamda, nehirlerin bahçenin içinden coşkun bir şekilde akıtılması, bu bahçenin olağanüstü bir bereket ve güzelliğe sahip olduğunu vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Tefcîr fiili, bir şeyi zorla veya şiddetle yarmak, patlatmak ve içindekini dışarı çıkarmak anlamını taşır. Nehirlerin tefcîr edilmesi, onların doğal akışının ötesinde, adeta bir mucize eseri olarak bahçenin içinden fışkırtılması beklentisini ifade eder.

5ٱلْأَنْهَـٰرَn-h-r

Kök:ن ه ر—Nehirler, ırmaklar anlamına gelir; bereket, hayat ve verimliliğin sembolüdür.

Ebû'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Nehr, geniş ve akıcı su kütlesidir. 'Enhâr' ise bunun çoğuludur. Ayette, hurma ve üzüm bağlarının içinden akıtılması istenen nehirler, bu bahçelerin canlılığını, verimliliğini ve dolayısıyla sahibinin zenginliğini ve gücünü temsil eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Nehirler, Kur'an'da genellikle cennet tasvirlerinde ve dünyevi bereketin bir simgesi olarak geçer. Bu ayette de, müşriklerin peygamberden beklediği ideal dünyevi yaşamın vazgeçilmez bir unsuru olarak, hayat veren ve zenginlik getiren su kaynağını ifade eder.

İsrâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(91) (Ev tekûne leke cennetün min nehıylin ve ınebin fetüfeccirel'enhare hılaleha tefciyra;)

"Veyahut hurmalıklardan ve üzümlüklerden senin bir bahçen olsun da ortasından şarıl şarıl ırmaklar akıtmalısın." Hurma sıfat mertebesini ifade ediyor, içinde ortasında çekirdek, dışında etli kısmı vardır yani dışıyla içini perdelemiş durumdadır, çekirdek onun zâtıdır ve üstünde onu perdelemiş olan sıfatıdır. Beni İsrâîl esmâ ve sıfat mertebesinde olduğundan bu mertebeden soru soruyorlar, üzümde aynı şekilde bu mertebeyi ifade ediyordur.

Yani sıfat ve esmâ mertebelerinin arasından hayatın kaynaması demektir.

Ef’âl mertebesinde madde âlemine bakıldığında her şey tek tek görülsede mânâ yönü mahiyetinden tek şey olması, işte üzüm sıkılıp şıra yapılması ile buna teşbihtir.

Eserin tamamını oku