İsrâ Sûresi 94. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

İsrâ 94Cüz 15 · Sayfa 291

İsrâ Sûresi 94. Âyet

الإسراء

Vemâ mene'a-nnâse en yu/minû iż câehumu-lhudâ illâ en kâlû ebe'aśa(A)llâhu beşeran rasûlâ(n)

İnsanlara hidayet (Kur'an) geldikten sonra onların iman etmelerine ancak, "Allah, bir beşeri mi peygamber olarak gönderdi?" demeleri engel olmuştur.

İsrâ Suresi'nin 94. ayeti, insanların hidayet kendilerine geldiğinde iman etmelerine engel olan temel düşünceyi, yani Allah'ın bir beşeri peygamber olarak göndermesini yadırgamalarını dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, 'menaa', 'hüdâ', 'beşer' ve 'rasûl' gibi anahtar kavramlar üzerinden bu psikolojik engeli ve inançsızlığın kökenini açıklamaktadır.

1مَنَعَm-n-a

Kök:م ن ع—Bir şeyi engellemek, alıkoymak, mani olmak.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'menaa' kelimesini bir şeyi elde etmekten veya bir yere ulaşmaktan alıkoymak olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, insanların iman etmelerine engel olan, onları bu eylemden alıkoyan temel düşünceyi ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'menaa' fiilinin mecazi olarak bir şeyin gerçekleşmesini önlemek anlamında kullanıldığını belirtir. Burada, insanların iman etmesini engelleyen, yani iman etmelerine mani olan şeyin kendi düşünceleri olduğunu vurgular.

2ٱلْهُدَىٰٓh-d-y

Kök:ه د ى—Doğru yolu göstermek, rehberlik etmek, hidayet.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hüdâ' kelimesini lütuf ve ihsan yoluyla doğruya iletmek olarak açıklar. Ayette, peygamber aracılığıyla insanlara ulaşan ilahi rehberliği ve doğru yolu ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'hüdâ' kavramının Kur'an'da Allah'ın insanlara doğru yolu göstermesi, onları sapkınlıktan kurtarıp hakikate ulaştırması anlamında merkezi bir rol oynadığını belirtir. Ayette, peygamberin getirdiği mesajın kendisi bu hidayettir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'hüdâ'nın sadece yol göstermek değil, aynı zamanda o yola ulaştırmak ve o yolda sabit kılmak anlamlarını da içerdiğini ifade eder. Ayette, peygamberin getirdiği ilahi mesajın, insanları doğruya ulaştırma potansiyeline sahip olduğunu gösterir.

3بَشَرًاb-ş-r

Kök:ب ش ر—İnsan, beşer, insan türü.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'beşer' kelimesini insanın dış görünüşü, derisi ve bedensel özellikleriyle diğer canlılardan ayrılan varlık olarak tanımlar. Ayette, peygamberin ilahi bir varlık değil, sıradan bir insan olmasının yadırganmasını ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'beşer'in insanın zahiri yönünü, yani et ve kemikten oluşan bedenini vurguladığını belirtir. Ayette, inkarcıların, Allah'ın kendileri gibi bir 'beşeri' peygamber olarak göndermesini garipsemelerini açıklar.

4رَّسُولًاr-s-l

Kök:ر س ل—Elçi, gönderilmiş kişi, peygamber.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'rasûl' kelimesini bir mesajı iletmek üzere gönderilen kişi olarak tanımlar. Ayette, Allah tarafından insanlara ilahi mesajı ulaştırmakla görevlendirilmiş peygamberi ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'rasûl'ün Allah'ın emirlerini ve yasaklarını insanlara tebliğ eden kişi olduğunu belirtir. Ayette, inkarcıların, bir beşerin bu yüce görevi üstlenmesini sorgulamalarını yansıtır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'rasûl' kavramının Kur'an'da Allah ile insanlar arasında bir köprü vazifesi gören, ilahi iradeyi açıklayan ve insanları doğru yola çağıran özel bir statüye sahip olduğunu vurgular. Ayetteki 'beşer' ile 'rasûl' arasındaki gerilim, bu statünün algılanışındaki çelişkiyi gösterir.

İsrâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(94) Ve ma meneanNase en yu'minu iz caehümül hüda illâ en kalu ebeasellahu beşeran Resula;)

“Kendilerine doğru yolu gösteren peygamber gelince, insanların imân etmelerine engel olan sebep sadece: "Allah bir insanı mı Peygamber gönderdi?" demeleridir.”

Eserin tamamını oku