Kehf Sûresi 44. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Kehf 44Cüz 15 · Sayfa 298

Kehf Sûresi 44. Âyet

الكهف

Hunâlike-lvelâyetu li(A)llâhi-lhakk(i)(c) huve ḣayrun śevâben ve ḣayrun ‘ukbâ(n)

İşte bu durumda velayet (himaye ve koruyuculuk) yalnızca hak olan Allah'a mahsustur. O'nun mükafatı da daha hayırlıdır, vereceği sonuç da daha hayırlıdır.

Kehf Suresi 44. ayet, 'velayet' kavramının Allah'a aidiyetini vurgulayarak, O'nun hem mükafatlandırma hem de akıbet tayini açısından en hayırlı olduğunu belirtir. Ayet, ilahi kudret ve hakikatin mutlakiyetini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.

1ٱلْوَلَـٰيَةُv-l-y

Kök:و ل ي—Bu ayette 'velayet', Allah'ın mutlak kudretini, egemenliğini ve tasarruf yetkisini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'velayet' (وِلاَيَة) kelimesinin 'yardım, destek, dostluk' gibi anlamlara geldiğini belirtir. Ancak 'velâyet' (وَلاَيَة) şeklinde okunduğunda 'işleri idare etme, tasarruf etme, egemenlik' anlamına geldiğini vurgular. Ayetteki 'el-velâyetu lillahi' ifadesi, tüm işlerin idaresinin ve mutlak egemenliğin yalnızca Allah'a ait olduğunu gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'velayet' kelimesini 'Allah'ın kudreti ve mülkü' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, kıyamet gününde veya zor anlarda gerçek yardım ve egemenliğin sadece Allah'a ait olacağını, başka hiçbir gücün tasarruf yetkisinin bulunmadığını mecazi bir anlatımla ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'velayet' kavramının Kur'an'da 'koruma, destekleme, dostluk' gibi anlamlar taşıdığını, ancak aynı kökten gelen 'veli' kelimesinin 'efendi, sahip, yönetici' anlamlarına da geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'velayet', Allah'ın mutlak egemenliğini ve her şeyin üzerindeki nihai otoritesini vurgular, yani O'nun her şeyin 'velisi' olduğunu ifade eder.

2ٱلْحَقِّh-k-k

Kök:ح ق ق—Bu ayette 'el-Hak', Allah'ın varlığının mutlak gerçekliğini ve O'nun adaletinin, sözünün ve vaadinin doğruluğunu ifade eden bir sıfattır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'el-Hak' kelimesini 'varlığı sabit ve değişmez olan' şeklinde açıklar. Allah'ın 'el-Hak' olması, O'nun varlığının şüphesiz ve mutlak gerçek olduğunu, O'nun dışındaki her şeyin ise fani ve izafi olduğunu belirtir. Ayetteki 'lillahi'l-Hakkı' ifadesi, velayetin ancak mutlak gerçek olan Allah'a ait olduğunu pekiştirir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'Hak' kelimesinin 'doğruluk, gerçeklik, adalet' gibi geniş anlamlara sahip olduğunu ifade eder. Allah için kullanıldığında ise O'nun varlığının mutlak gerçekliğini, sözlerinin ve hükümlerinin doğruluğunu, adaletinin şaşmazlığını vurgular. Ayetteki bağlamda, Allah'ın 'el-Hak' olması, O'nun velayetinin de mutlak ve şaşmaz bir gerçeklik olduğunu gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'Hak' kavramının Kur'an'da hem 'gerçek, doğru' hem de 'adalet, hakikat' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Allah'ın 'el-Hak' olması, O'nun varlığının ve sıfatlarının mutlak gerçekliğini, O'nun dışında hiçbir şeyin mutlak gerçek olamayacağını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın velayetinin, O'nun mutlak gerçekliğinden kaynaklandığına işaret edilir.

3خَيْرٌh-y-r

Kök:خ ي ر—Bu ayette 'hayr', 'daha iyi, en iyi' anlamında bir üstünlük sıfatı olarak kullanılarak, Allah'ın hem mükafatlandırma hem de akıbet tayini açısından en üstün olduğunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'hayr' kelimesinin 'iyilik, fayda' anlamına geldiğini, ancak 'ef'al' vezninde 'ahyar' (daha iyi) anlamında da kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'hüve hayrun sevâben ve hayrun ukben' ifadesi, Allah'ın mükafatlandırma ve akıbet belirleme konusunda diğer tüm varlıklardan daha üstün ve daha iyi olduğunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'hayr' kelimesinin hem isim olarak 'iyilik' hem de sıfat olarak 'daha iyi, en iyi' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın mükafatının en değerli, en kalıcı ve en faydalı olduğunu, akıbetin de O'nun belirlediği şekilde en hayırlı olacağını ifade eden bir üstünlük bildirmektedir.

4ثَوَابًاs-v-b

Kök:ث و ب—Bu ayette 'sevab', yapılan iyi ameller karşılığında Allah tarafından verilecek olan mükafatı ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'sevab' kelimesini 'amellerin karşılığı' olarak açıklar. Ayetteki 'hayrun sevâben' ifadesi, Allah'ın vereceği mükafatın, diğer tüm mükafatlardan daha üstün ve daha değerli olduğunu, çünkü O'nun mükafatının ebedi ve eksiksiz olduğunu belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'sevab' kelimesinin 'geri dönüş, karşılık' anlamından türediğini ve genellikle iyi amellerin karşılığı olan mükafat için kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın mükafatının en hayırlı olması, O'nun adaletinin ve cömertliğinin bir yansımasıdır.

5عُقْبًاa-k-b

Kök:ع ق ب—Bu ayette 'ukb', bir işin veya durumun nihai sonucunu, akıbetini ve sonunu ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ukb' kelimesini 'bir şeyin sonu, akıbeti' olarak açıklar. Ayetteki 'hayrun ukben' ifadesi, Allah'ın belirlediği akıbetin, yani dünya ve ahiretteki sonucun, diğer tüm sonuçlardan daha hayırlı ve daha iyi olduğunu mecazi bir anlatımla vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ukb' kelimesinin 'bir şeyin ardından gelen, sonuç' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'hayrun ukben' ifadesi, Allah'ın takdir ettiği nihai sonucun, yani cennetin veya cehennemin, kullar için en hayırlı veya en adil akıbet olduğunu ifade eder. Burada 'hayr' kelimesiyle birlikte kullanılması, Allah'ın belirlediği sonucun mutlak iyilik ve adalet içerdiğini gösterir.

Kehf-Mağara Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

* İşte bu durumda velayet (himaye ve koruyuculuk) yalnızca Hakk olan Allah’a mahsustur. O’nun mükâfatı da daha hayırlıdır, vereceği sonuç da daha hayırlıdır.

وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلَ الْحَيَاةِالدُّنْيَا كَمَاء أَنزَلْنَاهُ مِنَ السَّمَاءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَبَاتُ الْأَرْضِفَأَصْبَحَ هَشِيماً تَذْرُوهُ الرِّيَاحُ وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِراً

45-) Vadrib lehüm meselel hayatid dünya kemain enzelnahu mines Semai fahteleta Bihi nebatül' Ardı feasbeha heşiymen tezruhürriyah ve kânAllahu alâ külli şey'in muktedira;

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(3)

TB. Fusûs Mukaddimesi Terzi Baba Necdet Ardıç — Biyografi Terzi Baba (Cilt 2)