Kehf Sûresi 49. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Kehf 49Cüz 15 · Sayfa 299

Kehf Sûresi 49. Âyet

الكهف

Vevudi'a-lkitâbu feterâ-lmucrimîne muşfikîne mimmâ fîhi veyekûlûne yâ veyletenâ mâ li hâżâ-lkitâbi lâ yuġâdiru saġîraten velâ kebîraten illâ ahsâhâ(c) ve vecedû mâ ‘amilû hâdirâ(an)(c) velâ yazlimu rabbuke ehadâ(n)

Kitap ortaya konur. Suçluları, kitabın içindekilerden korkuya kapılmış görürsün. "Eyvah bize! Bu nasıl bir kitaptır ki küçük, büyük hiçbir şey bırakmadan hepsini sayıp dökmüş!" derler. Onlar bütün yaptıklarını karşılarında bulurlar. Senin Rabbin hiç kimseye zulmetmez.

Kehf Suresi'nin 49. ayeti, kıyamet gününde amel defterlerinin ortaya konulmasını ve suçluların bu defterdeki kayıtlar karşısındaki dehşetini tasvir eder. Ayet, ilahi adaletin tecellisini ve hiçbir amelin göz ardı edilmediğini vurgular.

1ٱلْكِتَـٰبُk-t-b

Kök:ك ت ب—Bu ayette, kişinin dünyada yaptığı amellerin kaydedildiği amel defteri anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kitap (الكتاب), yazılı olan şeydir. Kur'an'da bazen Allah'ın takdirini, bazen de peygamberlere indirilen vahiyleri ifade eder. Bu ayette ise, kıyamet günü insanların amellerinin kaydedildiği defter anlamında kullanılmıştır ki bu, ilahi adaletin bir tecellisidir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Kitap (الكتاب) burada, kişinin amellerinin yazıldığı ve kıyamet günü kendisine sunulacak olan defterdir. Mecazen, kişinin hayat hikayesinin ve yaptıklarının bir kaydı olarak anlaşılır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'kitap' kavramı, sadece yazılı bir metni değil, aynı zamanda ilahi bir buyruğu, kaderi ve özellikle ahiret bağlamında, her bireyin dünyevi eylemlerinin eksiksiz bir kaydını ifade eder. Bu ayetteki 'kitap', kişinin tüm amellerini içeren 'amel defteri'dir ve ilahi muhasebenin temelini oluşturur.

2ٱلْمُجْرِمِينَc-r-m

Kök:ج ر م—Suç işleyen, günahkar olan kimseleri ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Cürm (جرم), bir şeyi kesmek, koparmak anlamına gelir. Mecazen, hayırlı bir işten kopmak, günah işlemek demektir. Mücrim (مجرم) ise, günah işleyen, suçlu olan kimsedir. Ayette, amel defterinde kötü amelleri yazılı olan ve bu yüzden azabı hak eden kişiler kastedilmektedir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Cürm (جرم), bir şeyi kesip ayırmak ve ondan bir parça almak demektir. Şeriat dilinde ise, Allah'ın emirlerine karşı gelmek, günah işlemek anlamında kullanılır. Mücrimler, Allah'ın sınırlarını aşan ve bu nedenle cezayı hak eden kişilerdir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'mücrim' kavramı, genellikle Allah'ın emirlerine karşı gelen, O'nun koyduğu sınırları aşan ve bu nedenle ahirette cezalandırılacak olan kişileri tanımlar. Bu ayette, amel defterlerindeki kötü kayıtlar nedeniyle dehşete düşen günahkarlar kastedilmektedir.

3مُشْفِقِينَş-f-k

Kök:ش ف ق—Korku ve endişe içinde olmak, bir şeyden çekinmek anlamına gelir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İşfak (إشفاق), bir şeyden korkmak ve onun kötü sonucundan endişe duymaktır. Mücrimlerin amel defterlerindeki kayıtları gördüklerinde hissettikleri bu korku, azabın kaçınılmazlığına dair bir dehşettir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Şefkat (شفقة), bir şeyden dolayı duyulan korku ve endişedir. Bu korku, genellikle sevilen bir şeyin başına kötü bir şey gelmesinden duyulan endişe ile karıştırılsa da, burada mücrimlerin kendi akıbetlerinden duydukları dehşeti ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): İşfak (إشفاق), bir şeyin sonucundan korkmak ve ondan sakınmaktır. Mücrimlerin amel defterlerindeki kayıtlar karşısında 'müşfikîn' olmaları, o kayıtların kendilerine getireceği azaptan duydukları derin korkuyu ve çaresizliği gösterir.

4يُغَادِرُğ-d-r

Kök:غ د ر—Terk etmek, bırakmak, geride bırakmak anlamına gelir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Ğadere (غدر), bir şeyi bırakmak, terk etmek demektir. Ayetteki 'la yuğadiru' ifadesi, amel defterinin hiçbir küçük veya büyük ameli atlamadığını, hepsini eksiksiz bir şekilde kaydettiğini vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Yuğadiru (يغادر), bir şeyi geride bırakmak, ihmal etmek anlamındadır. Bu bağlamda, amel defterinin hiçbir ameli, ne kadar küçük olursa olsun, kaydetmeden geçmediğini ifade eder. Bu, ilahi adaletin hassasiyetini gösterir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Ğadere (غدر) fiili, bir şeyi terk etmek, bırakmak ve ondan vazgeçmek anlamlarına gelir. Ayetteki kullanımı, amel defterinin hiçbir ameli, ister küçük ister büyük olsun, kaydetmeden bırakmadığını, her şeyi titizlikle muhafaza ettiğini belirtir.

5أَحْصَىٰهَاh-s-y

Kök:ح ص ى—Saymak, kaydetmek, kuşatmak ve eksiksiz bir şekilde tespit etmek anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İhsâ (إحصاء), bir şeyi saymak, miktarını bilmek ve onu kuşatmaktır. Bu ayette, amel defterinin küçük büyük her şeyi eksiksiz bir şekilde saydığını ve kaydettiğini ifade eder ki bu, Allah'ın ilminin ve kudretinin bir göstergesidir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): İhsâ (إحصاء), bir şeyi tam olarak bilmek, saymak ve onu kuşatmaktır. Amel defterinin her şeyi 'ihsâ' etmesi, hiçbir şeyin gözden kaçmadığını, her amelin tam ve doğru bir şekilde kaydedildiğini gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): İhsâ (إحصاء) kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah'ın her şeyi kuşatan ilmini ve her şeyi eksiksiz bir şekilde kaydetmesini ifade eder. Bu ayette, amel defterinin, insanların tüm eylemlerini, en küçük ayrıntısına kadar sayıp kaydettiğini vurgular, bu da ilahi adaletin mutlaklığını gösterir.

6يَظْلِمُz-l-m

Kök:ظ ل م—Haksızlık etmek, zulmetmek, hakkını yemek anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Zulüm (ظلم), bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, hakkı sahibine vermemek veya haddi aşmaktır. Allah'ın kimseye zulmetmemesi, O'nun mutlak adaletinin bir göstergesidir; herkesin hak ettiği karşılığı alacağını ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Zulüm (ظلم), bir şeyi yerinden saptırmak, haksızlık etmek ve başkasının hakkına tecavüz etmektir. Ayetteki 'Rabbin kimseye zulmetmez' ifadesi, Allah'ın adaletinin mükemmelliğini ve hiç kimseye haksızlık yapmayacağını, herkesin amellerinin karşılığını tam olarak göreceğini vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'zulüm' kavramı, sadece haksızlık etmek değil, aynı zamanda ilahi düzene karşı gelmek ve Allah'ın koyduğu sınırları aşmak anlamında da kullanılır. Allah'ın 'zulmetmemesi', O'nun mutlak adaletinin ve her bireye hak ettiğini vermesinin bir ifadesidir; kimseye fazladan yük yüklenmez, kimsenin hakkı yenmez.

Kehf-Mağara Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

* Kitap ortaya konur. Suçluları, kitabın içindekilerden korkuya kapılmış görürsün. “Eyvah bize! Bu nasıl bir kitaptır ki küçük, büyük hiçbir şey bırakmadan hepsini sayıp dökmüş!” derler. Onlar bütün yaptıklarını karşılarında bulurlar. Senin Rabbin hiç kimseye zulmetmez.

وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوالِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِأَفَتَتَّخِذُونَهُ وَذُرِّيَّتَهُ أَوْلِيَاء مِن دُونِي وَهُمْ لَكُمْعَدُوٌّ بِئْسَ لِلظَّالِمِينَ بَدَلاً

50-) Ve iz kulna lil Melaiketiscüdu liAdeme fesecedu illâ ibliys kâne minel Cinni fefeseka an emri rabbih efetettehızunehu ve züriyyetehu evliyae min dunİY ve hüm leküm adüvv bi'se liz zâlimiyne bedela;

* Hani biz meleklere, “Âdem için saygı ile eğilin” demiştik de İblis’ten başka hepsi saygı ile eğilmişlerdi. İblis ise cinlerdendi de Rabbinin emri dışına çıktı. Şimdi siz, beni bırakıp da İblis’i ve neslini, kendinize dostlar mı ediniyorsunuz? Hâlbuki onlar sizin için birer düşmandırlar. Bu, zalimler için ne kötü bir bedeldir!

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Zümer Sûresi