Kehf Sûresi 77. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'طعم' kökünü 'yemek' veya 'tatmak' anlamında kullanır. 'İstif'al' kalıbı olan 'istat'ama' ise bir şeyin talep edilmesini, özellikle de yiyecek talep edilmesini ifade eder. Ayette, Hz. Musa ve Hızır'ın bir kasaba halkından misafir olarak yiyecek istemeleri bağlamında kullanılmıştır, bu da onların temel bir ihtiyacını dile getirdiğini gösterir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'istat'ama' fiilini 'yemek istedi' veya 'yemek talep etti' şeklinde açıklar. Ayetteki kullanımı, yolculuk esnasında ihtiyaç duyulan temel gıdanın, kasaba halkından istenmesi durumunu mecazi bir anlatımla değil, doğrudan bir talep olarak ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'أبى' fiilini 'imtina etmek, reddetmek' olarak açıklar. Ayetteki 'fe-ebav' ifadesi, kasaba halkının Hz. Musa ve Hızır'ın yiyecek talebini ve misafir edilme isteklerini kesin bir dille geri çevirdiğini, bu konuda bir direniş gösterdiğini vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'أبى' kökünün 'bir şeyi yapmaktan veya kabul etmekten kaçınmak, direnmek' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki bağlamda, kasaba halkının misafirperverlik görevini yerine getirmekten ve yolculara yiyecek vermekten kasıtlı olarak kaçındığını, bu durumun onların ahlaki bir eksikliğini gösterdiğini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'ضَيْف' kelimesinin 'misafir' anlamına geldiğini ve 'ضَيَّفَ' fiilinin 'misafir ağırlamak, ikramda bulunmak' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yudayyifuhuma' ifadesi, kasaba halkının Hz. Musa ve Hızır'ı misafir etme, onlara yiyecek ve barınak sağlama yükümlülüğünü reddettiğini açıkça ortaya koyar.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ضيافة' kavramını 'misafire ikramda bulunma, onu ağırlama' olarak tanımlar. Ayetteki 'yudayyifuhuma' fiili, kasaba halkının bu temel insani ve ahlaki görevi yerine getirmekten kaçınarak, yolculara karşı olumsuz bir tavır sergilediğini gösterir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'نَقَضَ' fiilinin 'bir şeyi bozmak, yıkmak, çözmek' anlamlarına geldiğini belirtir. 'İnfi'al' kalıbındaki 'yenqadda' ise 'kendi kendine yıkılmaya yüz tutmak, çökmek üzere olmak' anlamını taşır. Ayetteki duvarın durumu, kendi kendine yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu, yani sağlamlığını yitirdiğini ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'nakd' kökünün 'bozma, yıkma' anlamlarını vurgular. 'Yenqadda' fiili, ayetteki duvarın fiziksel olarak zayıfladığını ve her an yıkılabilecek durumda olduğunu, bu durumun Hızır'ın müdahalesini gerektiren bir aciliyet taşıdığını semantik olarak açıklar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'قَامَ' fiilinin 'ayağa kalkmak, durmak' anlamlarını taşıdığını, 'if'al' kalıbındaki 'eqame' fiilinin ise 'bir şeyi doğrultmak, düzeltmek, sağlamlaştırmak' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fe-eqamehu' ifadesi, Hızır'ın yıkılmaya yüz tutmuş duvarı onararak, onu tekrar sağlam bir hale getirdiğini gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'k-v-m' kökünün 'istikamet, doğruluk, düzen' gibi kavramlarla ilişkisini inceler. 'Eqame' fiili, ayetteki bağlamda, bozulan bir şeyi düzeltme, doğru hale getirme ve böylece bir düzeni yeniden tesis etme eylemini ifade eder. Hızır'ın duvarı onarması, sadece fiziksel bir tamir değil, aynı zamanda bir denge ve düzenin yeniden sağlanmasıdır.