Meryem Sûresi 15. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Meryem 15Cüz 16 · Sayfa 306

Meryem Sûresi 15. Âyet

مريم

Veselâmun ‘aleyhi yevme vulide veyevme yemûtu veyevme yub'aśu hayyâ(n)

Doğduğu gün, öleceği gün ve diriltileceği gün ona selam olsun!

Bu ayet, Hz. Yahya'nın hayatının üç önemli dönüm noktasında (doğum, ölüm ve yeniden diriliş) ilahi bir esenlik ve güvenlik içinde olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, 'selam', 'doğum', 'ölüm' ve 'diriliş' kavramları üzerinden yaşamın döngüselliğini ve ahiret inancını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.

1سَلَـٰمٌs-l-m

Kök:س ل م—Bu bağlamda, Allah'tan gelen bir esenlik, güvenlik, huzur ve her türlü afetten uzak olma halidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'selâm' kelimesinin temel anlamının 'afetlerden ve eksikliklerden kurtulmak' olduğunu belirtir. Ayetteki 'selâmün aleyh' ifadesi, Hz. Yahya'nın doğumundan ölümüne ve dirilişine kadar her türlü tehlike, sıkıntı ve azaptan emin kılındığını, ilahi bir koruma altında olduğunu ifade eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'selâm'ı 'emniyet ve huzur' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Hz. Yahya'ya bahşedilen bu selâmın, hayatının en kritik anlarında, yani doğumun getirdiği zayıflık, ölümün getirdiği ayrılık ve dirilişin getirdiği hesap anlarında dahi devam eden ilahi bir lütuf olduğunu gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'selâm' kavramının Kur'an'da sadece bir 'esenlik dileği' olmaktan öte, 'Allah'ın bir sıfatı' ve 'cennetin adı' olarak da kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'selâm', Hz. Yahya'nın ilahi rızaya mazhar olduğunu ve bu üç önemli geçiş döneminde Allah'ın esenliğiyle kuşatıldığını ifade eder.

2وُلِدَv-l-d

Kök:و ل د—Doğum eylemini, bir canlının dünyaya gelmesini ifade eder ve bu bağlamda Hz. Yahya'nın dünyaya geliş anını belirtir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'veled' kökünden türeyen 'vülide' fiilinin, bir canlının annesinden ayrılıp varlık âlemine adım atması anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'yevme vülide' ifadesi, Hz. Yahya'nın doğumunun sıradan bir olay olmadığını, aksine ilahi bir müjde ve başlangıç noktası olduğunu vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'vülide' fiilinin pasif formunun, doğumun Allah'ın iradesiyle gerçekleşen bir olay olduğunu ima ettiğini belirtir. Bu ayette, Hz. Yahya'nın doğumu, ilahi bir takdirin ve lütfun tecellisi olarak sunulur ve bu anın da selâmla anılması, doğumun getirdiği zorluklara karşı bir güvenceyi ifade eder.

3يَمُوتُm-v-t

Kök:م و ت—Canlılığın sona ermesi, ruhun bedenden ayrılması ve ölüm halini ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'mevt' kelimesinin 'hayatın zıddı' olduğunu ve 'ruhun bedenden ayrılması' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yevme yemûtu' ifadesi, Hz. Yahya'nın ölüm anının da ilahi bir selâmla kuşatıldığını, ölümün getirdiği korku ve belirsizliğin bu selâm sayesinde ortadan kalktığını gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'mevt' kavramının Kur'an'da sadece biyolojik ölümü değil, aynı zamanda manevi ölümü ve gafleti de ifade ettiğini belirtir. Ancak bu ayetteki 'yemûtu' fiili, açıkça fiziksel ölümü ifade eder ve bu ölümün dahi ilahi bir esenlikle karşılandığını, ölümün bir son değil, yeni bir başlangıç olduğunu vurgular.

4يُبْعَثُb-'-s

Kök:ب ع ث—Yeniden diriltilmek, tekrar hayata döndürülmek ve kabirlerden kalkmak anlamındadır.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'ba's' kelimesinin 'bir şeyi yerinden kaldırmak, göndermek' anlamlarına geldiğini ve Kur'an'da 'ölümden sonra diriltmek' manasında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'yevme yüb'asü' ifadesi, kıyamet gününde Hz. Yahya'nın yeniden diriltileceği anın da ilahi bir selâmla karşılanacağını, bu anın korku ve dehşet değil, esenlik ve huzur anı olacağını belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ba's'ın 'uykudan uyandırmak' veya 'ölümden sonra diriltmek' anlamlarına geldiğini ifade eder. Bu ayetteki 'yüb'asü', ahiret inancının temelini oluşturan yeniden dirilişi vurgular ve Hz. Yahya'nın bu diriliş anında da Allah'ın selâmetine mazhar olacağını, hesap gününün zorluklarından emin kılınacağını gösterir.

Meryem Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(15) Ve selâmun aleyhi yevme vulide ve yevme yemûtu ve yevme yub’asu hayyen.)

“Ve doğduğu günde de ve öleceği günde de ve canlı olarak beas edileceği (yeniden diriltileceği) günde de ona selâm olsun.” Görüldüğü gibi bu mertebede olan kişiye ne kadar büyük bir lütûf vardır. Ve böyle bir varlığın artık eksi mânâda işler yapması söz konusu olamıyor.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(3)

Tesbih ve Zikir TB. Kelime-i Yahyâviyye & Zekeriyyâiyye Kelime-i Yahyâviyye