Meryem Sûresi 36. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Allah lafzı, tüm ilahi isimleri kapsayan ve sadece Hak Teâlâ'ya mahsus olan özel isimdir. Bu ayette, İsa'nın (a.s.) ağzından, Allah'ın hem kendisinin hem de muhataplarının Rabbi olduğu vurgulanarak, O'nun birliği ve eşsizliği pekiştirilir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Allah ismi, zat-ı vacibü'l-vücuda delalet eden, bütün kemal sıfatları kendinde toplayan ve noksan sıfatlardan münezzeh olan yüce isimdir. Ayetteki kullanımı, tevhidin temelini oluşturarak, kulluğun yalnızca O'na yöneltilmesi gerektiğini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Rab kelimesi, bir şeyi tedricen kemale erdiren, sahip olan, efendi ve ıslah eden anlamlarına gelir. Ayette 'Rabbî ve Rabbüküm' ifadesiyle, Allah'ın hem İsa'nın hem de insanların yaratıcısı, yöneticisi ve terbiye edicisi olduğu belirtilerek, O'nun evrensel otoritesi vurgulanır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'Rab' kavramı, sadece yaratıcı olmakla kalmayıp, aynı zamanda sürekli olarak varlıkları besleyen, koruyan ve yönlendiren ilahi gücü ifade eder. Bu ayette, Allah'ın hem bireysel hem de toplumsal düzeyde mutlak egemenliği ve otoritesi dile getirilir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): İbadet, Allah'a karşı tam bir huşu ve itaatle boyun eğmektir. Ayetteki 'fa'budûhu' emri, Allah'ın Rabliğinin doğal bir sonucu olarak, O'na yönelmenin ve O'nun emirlerine uymanın zorunluluğunu ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): İbadet, en yüce tazim ve teslimiyet halidir. Bu ayette, Allah'ın Rabliğine iman edildikten sonra, pratik olarak O'na kulluk etmenin gerekliliği vurgulanır; bu da tüm hayatı O'nun rızasına uygun yaşamak anlamına gelir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): İbadet, Kur'an'da sadece ritüelistik eylemlerle sınırlı olmayıp, aynı zamanda Allah'ın iradesine uygun bir yaşam tarzını da kapsar. Ayetteki 'O'na kulluk edin' ifadesi, tevhidin pratik hayattaki yansıması olarak anlaşılmalıdır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Sırat, geniş ve açık yol demektir. Bu ayette 'hâzâ sırâtun müstakîm' ifadesiyle, Allah'a kulluk etmenin, yani tevhidin ve O'nun emirlerine uymanın, insanı doğru hedefe ulaştıran yegane yol olduğu belirtilir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Sırat, doğru ve açık yol anlamına gelir. Kur'an'da genellikle 'sırat-ı müstakim' şeklinde kullanılarak, insanı Allah'a ulaştıran, şaşırtmayan ve sapmaktan koruyan hak yolu ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'a kulluk etmenin bu doğru yol olduğu vurgulanır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Müstakim, eğriliği olmayan, dosdoğru olan demektir. 'Sırat-ı müstakim' terkibi, hiçbir sapma ve eğriliği olmayan, insanı hedefine ulaştıran en doğru yolu ifade eder. Ayette, Allah'a kulluk etmenin bu dosdoğru yol olduğu belirtilerek, başka yolların sapkınlık olduğu ima edilir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Müstakim kelimesi, Kur'an'da hem fiziksel hem de ahlaki anlamda 'doğruluk' ve 'istikamet'i ifade eder. 'Sırat-ı müstakim' kavramı, Allah'ın belirlediği, şaşmaz ve değişmez ilahi yolu temsil eder. Bu ayette, Allah'a ibadetin bu değişmez ve doğru yol olduğu vurgulanır.