Elif-lâm-mîm
Elif Lam Mim.
(Elif, Lâm, Mîm.)
Bakara Suresi'nin ilk ayeti olan "Elif, Lam, Mim" (الٓمٓ), Kur'an'ın mukatta'a harflerinden biridir. Bu harfler, müteşabih ayetler kategorisine girer ve anlamları hakkında farklı görüşler bulunmakla birlikte, Kur'an'ın i'cazına ve ilahi menşeine işaret ettikleri düşünülür. Dilbilimsel olarak, bu harflerin tek tek anlamlarından ziyade, bir bütün olarak taşıdıkları sembolik değer ve Kur'an'ın eşsiz üslubunun bir parçası olmaları önemlidir.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, mukatta'a harflerinin (hurûf-u mukatta'a) Kur'an'ın i'cazına delalet ettiğini ve bu harflerin bir araya gelerek Kur'an'ın meydan okuyuşunu oluşturduğunu belirtir. Ona göre, bu harflerle başlayan sureler, Kur'an'ın bu harflerden oluştuğunu ve yine de benzerinin getirilemeyeceğini vurgular. Ayetteki kullanımı, Kur'an'ın ilahi menşeini ve beşer sözü olmadığını ima eder.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, bu tür harflerin Arap dilinde bilinen bir anlamı olmadığını ve bunların 'müteşabih' ayetlerden olduğunu ifade eder. Ona göre, bu harfler Kur'an'ın 'garîb' (anlaşılması zor) kısımlarındandır ve tefsirinde kesin bir hüküm vermek yerine, Allah'a havale etmek daha doğrudur. Ayetteki bağlamda, bu harfler Kur'an'ın benzersizliğini ve insan idrakinin ötesindeki yönlerini temsil eder.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki bu tür harflerin, Kur'an'ın 'kutsal metin' olma özelliğini pekiştiren sembolik unsurlar olduğunu belirtir. Ona göre, bu harfler, Kur'an'ın sıradan bir kitap olmadığını, aksine ilahi bir mesaj taşıdığını ve bu mesajın derinliklerinin insan aklıyla tam olarak kavranamayacağını gösterir. Ayetteki 'Elif, Lam, Mim' ifadesi, Kur'an'ın başlangıcında bir gizem perdesi oluşturarak okuyucuyu ilahi kelamın yüceliğine hazırlar.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, mukatta'a harflerinin semantik analizinin, onların tek tek anlamlarından ziyade, Kur'an'ın genel mesajı ve üslubu içindeki işlevlerine odaklanması gerektiğini vurgular. Bu harflerin, Kur'an'ın 'i'caz' (mucizevi oluş) yönünü güçlendirdiğini ve muhatapları üzerinde bir etki bırakmayı amaçladığını belirtir. Bakara Suresi'nin başında yer alan bu harfler, surenin ve genel olarak Kur'an'ın ilahi ve eşsiz karakterini vurgular.
Bakara Sûresi
Terzibaba - Necdet Ardıç
الٓم
(2/1) Elif, Lâm, Mim;
* Elif Lâm Mîm Bazı Âlimler bu harflere huruf-u mukatta’a(kat’i harfler) demişler yani Hz. Allah ile Hz. Rasûlullah arasında şifredir bunlar demişler ve birçokları hakikatini Allah bilir diyerek üzerinde çok fazla durmamışlardır, fakat
Ehlullah’tan bazılarıda bunlara değişik mânâlar vermişlerdir, en geniş anlamda şöyledir:
Elif: (ا) Ahadiyyet mertebesidir, Elif (ا) meydana gelmişse tecelli olmuş demektir, o tecelli de A’mâ’dan çıkan ilk tecellidir. Ahadiyyet mertebesinin ilk tecellisinin özelliği ise, Cenâb-ı Hakk’ın halinin orada hûviyeti ve inniyeti (benliği) yönüyle biliniyor olmasıdır. Nasıl ki bizim nüfus cüzdanlarımız küçük fakat herşeyimiz onun içinde, kaynağımız içinde, işte Cenâb-ı Hakk’ın inniyyeti ve hûvviyyetiyle zuhurda olduğu yer de Ahadiyyet mertebesidir. On iki noktadan meydana gelmektedir, bun-ların yedi tanesi “etturu seb’a (yedi tur)” yani yedi nefis mertebesi , beş tanesi hazerat-ı hamse yani beş hazret mertebesidir.
Lâm: (ل ) Lâhut, Ulûhiyyet âlemi yani bütün bu âlemlerdir. On iki noktadan meydana gelen Elif harfinin kıvrımıdır, yani aslı Elif’tir.
Mim: (م) Hakkikat-i Muhammedi’dir. Mim harfi de aynı şekilde bir göz ve bir kuyruk yapılmış Elif harfidir. Ahadiyet mertebesinin tecellisi Ulûhiyyet mertebesi, Ulûhiyyet mertebesinin tecellisi Hakkikat-i Muhamme-diyye’dir, yani hamd mertebesidir.
Elif, Lâm, Mim’in bu âlemlerin şifresi yani âlemlerin koordinatları olduğunu söyleyen âlimler olmuştur, bu söylem şu anda henüz tespit edilmiş değildir fakat bir gün gelecek bu da tespit edilecektir. Kûr’ân-ı Kerîm’in bütün mânâlarıyla beraber herşeyi ortaya çıkmış değildir, zâhiri ilimler yani teknik ilerledikçe, insândaki bilgi ilerledikçe, fezada yeni keşifler oldukça, Kûr’ân-ı Kerîm’in Âyetlerinde okuduğumuz Âyetler için, evet bu bunu ifade ediyormuş diyerek müşahede haline geçiliyor, bu sayede bilgimiz daha da güçleniyor. Elif, Lâm, Mim’in İnsân-ı Kâmil’in bir ismi olduğu da söylenmiştir, doğrudur, çünkü bütün bu âlemler insân ismi altında hâlkedildi ve İnsân-ı Kâmil
bütün bu âlemlerin aldığı isimdir.