Bakara Sûresi 141. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Bakara 141Cüz 1 · Sayfa 21

Bakara Sûresi 141. Âyet

البقرة

Tilke ummetun kad ḣalet lehâ mâ kesebet velekum mâ kesebtum(s) velâ tus-elûne ‘ammâ kânû ya'melûn(e)

Onlar gelip geçmiş bir ümmettir. Onların kazandıkları kendilerinin, sizin kazandıklarınız sizindir. Siz onların yaptıklarından sorumlu tutulacak değilsiniz.

Bakara 141. ayet, geçmiş ümmetlerin akıbeti ve her nefsin kendi amellerinden sorumlu olduğu ilkesini vurgular. Ayet, 'ümmet', 'halâ' (geçmek), 'keseb' (kazanmak) ve 'amel' (yapmak) gibi temel kavramlar üzerinden sorumluluk ve ilahi adalet prensibini işler.

1أُمَّةٌe-m-m

Kök:أ م م—Bu ayette 'ümmet', belirli bir zaman diliminde yaşamış, ortak bir peygambere tabi olmuş veya belirli özelliklere sahip insan topluluğunu ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ümmet' kelimesinin 'amme' (kastetmek, yönelmek) kökünden geldiğini belirtir ve bir peygambere tabi olan veya belirli bir zaman diliminde yaşayan topluluklar için kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'tilke ümmetun kad halet' ifadesi, geçmişte yaşamış ve sona ermiş bir topluluğa işaret eder.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ümmet'i, belirli bir din veya peygamber etrafında toplanmış, ortak bir amaç veya inanca sahip olan cemaat olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, geçmişte var olmuş ve artık hükmü kalmamış bir topluluğu ifade eder, onların amellerinin sorumluluğunun başkalarına yüklenemeyeceğini vurgular.

2خَلَتْh-l-v

Kök:خ ل و—Bu kelime, geçmişte kalmış, sona ermiş ve artık var olmayan bir durumu ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'halâ' fiilinin 'geçip gitmek, sona ermek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'kad halet' ifadesi, o ümmetin zamanının geçtiğini, hükmünün sona erdiğini ve artık onların amellerinden sorumlu olunmayacağını vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'halâ' fiilinin mecazi olarak 'geçmişte kalmak, sona ermek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'kad halet', geçmiş ümmetlerin devrinin kapandığını ve onların amellerinin sorumluluğunun yeni nesillere geçmediğini belirtir.

3كَسَبَتْk-s-b

Kök:ك س ب—Bu kelime, bir kişinin kendi çabasıyla elde ettiği, kazandığı veya yaptığı şeyleri ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kesb' kelimesini, insanın kendi iradesi ve çabasıyla elde ettiği şey olarak tanımlar, bu hem iyi hem de kötü amelleri kapsar. Ayetteki 'lehâ mâ kesebet' ve 'lekum mâ kesebtum' ifadeleri, her ümmetin ve her bireyin kendi amellerinin karşılığını göreceğini, sorumluluğun şahsi olduğunu vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'kesb'in, bir şeyi elde etmek için gösterilen çaba ve bu çabanın sonucunda elde edilen şey olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, geçmiş ümmetlerin ve mevcut ümmetin kendi amelleriyle kazandıkları sevap veya günahların kendilerine ait olduğunu, sorumluluğun devredilemezliğini ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'kesb' kavramının Kur'an'da genellikle 'kazanmak, elde etmek' anlamında kullanıldığını ve özellikle ahlaki sorumluluk bağlamında kişinin kendi iradesiyle yaptığı eylemlerin sonucunu ifade ettiğini belirtir. Ayet, bu kavram üzerinden her bireyin kendi amellerinden sorumlu olduğunu ve başkasının amelinin yükünü taşımayacağını açıkça ortaya koyar.

4يَعْمَلُونَa-m-l

Kök:ع م ل—Bu kelime, bir işi, eylemi veya fiili gerçekleştirmek, yapmak anlamına gelir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'amel' kelimesinin 'iş yapmak, eylemde bulunmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ammâ kânû ya'melûne' ifadesi, geçmiş ümmetlerin yaptıkları işlerden, eylemlerden ve amellerden sorumlu olunmayacağını, her nefsin kendi amelinin karşılığını göreceğini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'amel'in, bir fiili kasıtlı olarak gerçekleştirmek olduğunu ve genellikle 'kesb' ile eş anlamlı kullanıldığını ancak 'amel'in daha genel bir eylemi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, geçmiş ümmetlerin tüm fiillerinden, iyi veya kötü, mevcut nesillerin sorumlu tutulmayacağını açıklar.

Bakara Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُم مَّا كَسَبْتُمْ وَلاَ تُسْأَلُونَ عَمَّا كَانُواْ يَعْمَلُونَ

(2/141) Tilke ümmetün kad halet* leha ma kesebet ve leküm ma kesebtüm* ve la tüs'elune amma kânu ya'melun;

* Onlar gelip geçmiş bir ümmettir. Onların kazandıkları kendilerinin, sizin kazandıklarınız sizindir. Siz onların yaptıklarından sorumlu tutulacak değilsiniz.

Onlar bir ümmetti geçtiler kazandıkları kendine oldu, sizin kazandıklarınız da size oldu. Siz onların yapmış olduklarından sorumlu değilsiniz.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(2)

İnşikâk Sûresi Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba