Bakara Sûresi 146. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Bakara 146Cüz 2 · Sayfa 23

Bakara Sûresi 146. Âyet

البقرة

Elleżîne âteynâhumu-lkitâbe ya'rifûnehu kemâ ya'rifûne ebnâehum(s) ve-inne ferîkan minhum leyektumûne-lhakka vehum ya'lemûn(e)

Kendilerine kitap verdiklerimiz onu (Peygamberi) oğullarını tanıdıkları gibi tanırlar. Böyle iken içlerinden birtakımı bile bile gerçeği gizlerler.

Bu ayet, Ehl-i Kitab'ın Hz. Muhammed'i kendi çocukları gibi tanıdıklarını, ancak bir kısmının bu gerçeği bile bile gizlediğini ifade eder. Ayet, 'Kitap', 'tanıma', 'gizleme' ve 'hak' gibi temel kavramlar üzerinden Ehl-i Kitab'ın peygamber hakkındaki bilgisi ve buna rağmen sergiledikleri tutumu dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.

1ٱلْكِتَـٰبَk-t-b

Kök:ك ت ب—Allah tarafından gönderilen ilahi vahyi, yani Tevrat ve İncil'i ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'kitab' kelimesinin aslen 'yazmak' fiilinden geldiğini ve Kur'an'da hem yazılı metin hem de Allah'ın hükmü ve takdiri anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise, özellikle Yahudi ve Hristiyanlara verilen ilahi metinleri (Tevrat ve İncil) ifade eder ki, bu kitaplarda Hz. Muhammed'in geleceği hakkında bilgiler bulunmaktadır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'kitab' kelimesinin mecazi olarak 'farz kılınan şey' veya 'yazılı olan şey' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'Kitap verdiklerimiz' ifadesi, kendilerine ilahi bir metin indirilen toplulukları, yani Ehl-i Kitab'ı işaret eder ve bu metinlerin peygamberin vasıflarını içerdiğini ima eder.

2يَعْرِفُونَهُۥa-r-f

Kök:ع ر ف—Ehl-i Kitab'ın peygamberi, kendi çocuklarını tanıdıkları gibi kesin ve şüphesiz bir şekilde bildiklerini ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'عرف' (arafe) fiilinin 'bilmek, tanımak' anlamına geldiğini ve bu ayetteki kullanımının, bilginin kesinliğini ve şüpheye yer bırakmadığını vurguladığını belirtir. 'Oğullarını tanıdıkları gibi' benzetmesi, bilginin derinliğini ve kişisel tecrübeye dayalı olduğunu gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'ma'rife' kelimesinin 'bir şeyi düşünerek ve tefekkür ederek idrak etmek' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'ye'rifûnehû' ifadesi, Ehl-i Kitab'ın peygamberi sadece duymakla kalmayıp, kendi kitaplarındaki vasıflarından yola çıkarak tam bir bilgiye sahip olduklarını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ilim' ve 'ma'rife' arasındaki farka değinerek, 'ma'rife'nin daha çok tecrübeye dayalı, kişisel ve derinlemesine bir bilgi olduğunu belirtir. Bu ayetteki 'ye'rifûnehû' kullanımı, Ehl-i Kitab'ın peygamber hakkındaki bilgisinin teorik olmaktan öte, adeta şahsi bir tanışıklık derecesinde olduğunu vurgular.

3لَيَكْتُمُونَk-t-m

Kök:ك ت م—Ehl-i Kitab'ın bir kısmının, bildikleri gerçeği bile bile gizlediklerini ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'ketm' kelimesinin 'bir şeyi örtmek, gizlemek' anlamına geldiğini ve genellikle bilinen bir gerçeği başkalarından saklamak için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'leyektumûne' ifadesi, bu gizlemenin kasıtlı ve bilinçli bir eylem olduğunu pekiştirir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'ketm'in 'bir şeyi açığa vurmaktan alıkoymak' olduğunu ve bu ayetteki bağlamda, Ehl-i Kitab'ın kendi kitaplarında buldukları peygamberin vasıflarını ve hakikatini insanlardan sakladıklarını ifade ettiğini açıklar.

4ٱلْحَقَّh-k-k

Kök:ح ق ق—Allah'tan gelen doğru ve gerçek olanı, yani Hz. Muhammed'in peygamberliğini ve getirdiği dini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'hak' kelimesinin 'gerçek, doğru, sabit ve vacip olan şey' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayette 'el-hak' ifadesi, Hz. Muhammed'in peygamberliğinin ve Kur'an'ın Allah katından gelen mutlak gerçek olduğunu vurgular ve Ehl-i Kitab'ın gizlediği şeyin bu hakikat olduğunu gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'hak' kelimesinin zıddının 'batıl' olduğunu ve 'hak'kın, varlığı sabit olan, doğru ve gerçek olan her şeyi kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'el-hak' kelimesi, Ehl-i Kitab'ın kendi kitaplarında buldukları ve doğruluğundan şüphe etmedikleri peygamberlik gerçeğini ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'hak' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve bu ayetteki bağlamda, Allah'ın gönderdiği dinin ve peygamberin doğruluğunu ifade ettiğini belirtir. Ehl-i Kitab'ın gizlediği şey, bu evrensel ve değişmez hakikattir.

5يَعْلَمُونَa-l-m

Kök:ع ل م—Ehl-i Kitab'ın gizledikleri gerçeği kesin bir bilgiyle bildiklerini, cehaletlerinden dolayı değil, kasıtlı olarak davrandıklarını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, 'ilm' kelimesinin 'bir şeyin hakikatini idrak etmek' anlamına geldiğini ve 'ma'rife'den daha genel bir bilgi türü olduğunu belirtir. Ayetteki 've hum ya'lemûne' ifadesi, Ehl-i Kitab'ın gizledikleri şeyin doğruluğundan tam bir bilgiye sahip olduklarını, yani bu eylemlerinin cehaletten değil, bilinçli bir tercih olduğunu vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'ilm'in 'bir şeyin hakikatini kavramak' olduğunu ve bu ayetteki kullanımının, Ehl-i Kitab'ın peygamberin vasıflarını ve hakikatini kendi kitaplarından kesin olarak bildiklerini, dolayısıyla gizleme eylemlerinin mazeretsiz olduğunu ifade ettiğini açıklar.

Bakara Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْرِفُونَهُ كَمَا يَعْرِفُونَ أَبْنَاءهُمْ وَإِنَّ فَرِيقاً مِّنْهُمْ لَيَكْتُمُونَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ

(2/146) Elleziyne ateynahümül Kitabe ya'rifunehu kema ya'rifune ebnaehüm* ve inne feriykan minhüm leyektümunelHakka ve hüm ya'lemun;

* Kendilerine kitap verdiklerimiz onu (Peygamberi) oğullarını tanıdıkları gibi tanırlar. Böyle iken içlerinden birtakımı bile bile gerçeği gizlerler.

Kendilerine kitap verilen kimseler kendi çocuklarını tanıdıkları gibi Peygamberi (s.a.v.) tanırlar, onların arasından bir grup bildikleri halde hem kendilerinde hem dışarda. Hakk’ı gizlerler.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(3)

İnşikâk Sûresi Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6