Bakara Sûresi 206. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Bakara 206Cüz 2 · Sayfa 32

Bakara Sûresi 206. Âyet

البقرة

Ve-iżâ kîle lehu-tteki(A)llâhe eḣażet-hu-l'izzetu bil-iśm(i)(c) fehasbuhu cehennem(u)(c) velebi/se-lmihâd(u)

Ona "Allah'tan kork" denildiği zaman, gururu onu daha da günaha sürükler. Artık böylesinin hakkından cehennem gelir. O ne kötü yataktır!

Bakara 206. ayet, Allah'tan sakınma emrine karşı kibir ve gururun insanı günaha sürüklemesini ve bunun sonucunda cehennemle karşılaşmasını ele almaktadır. Ayet, 'takva', 'izzet', 'ism' ve 'cehennem' gibi temel kavramlar üzerinden, ilahi emirlere karşı direnişin ve nefsi yüceltmenin vahim sonuçlarını dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.

1ٱتَّقِv-k-y

Kök:و ق ي—Allah'ın azabından korunmak, sakınmak ve O'nun emirlerine riayet etmek.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): V-k-y kökünden türeyen 'takva', bir şeyi zararlı şeylerden korumak anlamına gelir. Kur'an'da ise genellikle nefsi günahlardan korumak ve Allah'ın emirlerine uyarak azabından sakınmak anlamında kullanılır. Ayetteki 'İttakillah' ifadesi, Allah'ın emirlerine karşı gelmekten sakınmayı ve O'na karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmeyi emreder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu'ya göre 'takva', Kur'an'ın temel ahlaki kavramlarından biridir ve Allah'a karşı duyulan saygı, korku ve sorumluluk bilincini ifade eder. Bu ayette, 'Allah'tan sakın' emri, kişinin kendi nefsini ve arzularını bir kenara bırakarak ilahi iradeye teslim olmasını gerektiren bir çağrıdır.

2ٱلْعِزَّةُa-z-z

Kök:ع ز ز—Gurur, kibir, üstünlük taslama ve başkalarına boyun eğmeme hali.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): 'İzzet', aslen bir şeyin sağlam ve güçlü olması, yenilmezlik anlamına gelir. Ancak Kur'an'da bazen olumsuz bir bağlamda, haksız yere gururlanma, kibirlenme ve hakkı kabul etmeme anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'ahazethu'l-izzetu bi'l-ismi' ifadesi, kişinin gururunun onu günaha sürüklediğini, yani kibir nedeniyle doğruyu kabul etmeyip yanlışta ısrar ettiğini belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'izzet' kelimesinin bu bağlamda, kişinin kendisini büyük görmesi ve Allah'ın emrine karşı gelmekten çekinmemesi olarak yorumlar. Bu, mecazi bir kullanımdır; sanki gurur, kişiyi ele geçirip günaha zorlamaktadır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'izzet'in Kur'an'da hem olumlu (Allah'ın sıfatı olarak yücelik) hem de olumsuz (insanın kibirlenmesi) anlamlarda kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, kişinin nefsini yüceltmesi ve bu yüceltmenin onu hakikatten uzaklaştırarak günaha sevk etmesi anlamındadır.

3بِٱلْإِثْمِe-s-m

Kök:أ ث م—Günah, suç, hata ve Allah'ın emirlerine aykırı davranış.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): 'İsm', kişinin Allah'a karşı işlediği her türlü hatayı ve günahı ifade eder. Ayetteki 'bi'l-ismi' ifadesi, gururun kişiyi günaha sürüklediğini, yani gururun günahın sebebi veya aracı olduğunu vurgular. Bu, kişinin kibir nedeniyle doğru yolu terk edip yanlış yola sapmasıdır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): 'İsm', kişinin hayırdan uzaklaşmasına neden olan her türlü fiil için kullanılır. Bu ayette, 'izzet'in 'ism' ile birlikte anılması, gururun kişiyi Allah'ın rızasından uzaklaştıran ve azabına müstahak kılan bir günaha sevk ettiğini gösterir.

4جَهَنَّمُc-h-n-m

Kök:ج ه ن م—Cehennem, ahirette günahkarların cezalandırılacağı yer.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Cehennem, Kur'an'da kafirlerin ve günahkarların ebedi azap göreceği yer olarak geçer. Bu ayetteki 'fehasbuhu cehennem' ifadesi, gururu nedeniyle günaha sapan kişinin nihai akıbetinin cehennem olduğunu, başka bir cezaya gerek kalmadan cehennemin ona yeterli olacağını belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'cehennem' kelimesinin kökeni hakkında farklı görüşler sunsa da, Kur'an'daki kullanımının açıkça azap yurdu olduğunu vurgular. Ayette, Allah'tan sakınma emrine karşı gelenin ve gurura kapılanın varacağı son durağın cehennem olduğu net bir şekilde ifade edilir.

5ٱلْمِهَادُm-h-d

Kök:م ه د—Yatak, döşek, kalma yeri; burada kötü bir akıbeti ve azap yerini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): 'Mihâd', aslen döşek, yatak anlamına gelir. Ancak Kur'an'da mecazi olarak bir yerleşim yeri veya akıbet anlamında da kullanılır. Bu ayetteki 've lebi'se'l-mihâd' ifadesi, cehennemin ne kadar kötü bir kalma yeri, ne kadar kötü bir akıbet olduğunu vurgulamak için kullanılır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): El-Kefevî, 'mihâd'ın rahatlık ve yerleşme yeri anlamına geldiğini belirtir. Ancak bu ayetteki kullanımı, ironik bir şekilde, cehennemin azap ve sıkıntı dolu bir yer olmasına rağmen, günahkarlar için kaçınılmaz bir 'yerleşim yeri' haline geldiğini ifade eder. Bu, cehennemin korkunçluğunu pekiştiren bir benzetmedir.

Bakara Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

وَإِذَا قِيلَ لَهُ اتَّقِ اللّهَ أَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالإِثْمِ فَحَسْبُهُ جَهَنَّمُ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ

(2/206) Ve iza kıyle lehüttekıllahe ehazethül ızzetü Bil ismi fehasbühu cehennem* ve le bi'sel mihad;

* Ona “Allah’tan kork” denildiği zaman, gururu onu daha da günaha sürükler. Artık böylesinin hakkından cehennem gelir. One kötü yataktır!

Ona Allah’tan ittika et, sakın denildiği zaman, onu beşeri izzeti yani nefsaniyeti, benliği tutar, onun yeri de cehennem olur, o da ne kötü bir dönüştür.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(2)

İnşikâk Sûresi Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba