Bakara Sûresi 24. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Bakara 24Cüz 1 · Sayfa 4

Bakara Sûresi 24. Âyet

البقرة

Fe-in lem tef'alû velen tef'alû fetteku-nnâra-lletî vekûduha-nnâsu velhicâra(tu)(s) u'iddet lilkâfirîn(e)

Eğer, yapamazsanız -ki hiçbir zaman yapamayacaksınız- o halde yakıtı insanlarla taşlar olan ateşten sakının. O ateş kafirler için hazırlanmıştır.

Bu ayet, Kur'an'ın meydan okuma (tahaddî) üslubunu yansıtarak, benzerini getiremeyenlere cehennem azabıyla uyarıda bulunmaktadır. Anahtar kavramlar, insan acziyetini, ilahi tehdidi ve cehennemin dehşetini vurgulamaktadır.

1تَفْعَلُوا۟f-'-l

Kök:ف ع ل—Bir şeyi yapmak, gerçekleştirmek, meydana getirmek anlamındadır ve ayette Kur'an'ın benzerini getirme eylemini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Fiil (فعل) kelimesi, bir işi, bir eylemi gerçekleştirmek anlamına gelir. Ayetteki 'lem tef'alû' (yapamazsanız) ifadesi, Kur'an'ın benzerini ortaya koyma eyleminin imkansızlığını vurgular ve bu eylemin insan gücünü aştığını belirtir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Fiil (فعل), bir failden sadır olan her türlü iş ve oluşu ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, Kur'an'ın meydan okumasına karşılık, muhatapların benzer bir metin üretme 'fiilini' gerçekleştiremeyeceklerini kesin bir dille ifade etmektedir.

2فَٱتَّقُوا۟v-k-y

Kök:و ق ى—Korunmak, sakınmak, çekinmek anlamındadır ve ayette cehennem ateşinden sakınma emrini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Takva (تقوى), bir şeyi zararlı şeylerden korumak demektir. Şeriat dilinde ise, nefsi günahlardan korumak suretiyle Allah'tan sakınmaktır. Ayetteki 'fettekû' (sakının) emri, cehennem ateşinin azabından korunmak için Allah'a iman ve itaate yönelme çağrısıdır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Takva (تقوى) kavramı, Kur'an'da Allah'a karşı duyulan derin saygı ve korkuyla birlikte, O'nun emirlerine uyarak kötülüklerden sakınma anlamını taşır. Bu ayette, Kur'an'ın ilahi menşei karşısında direnenlerin, bu direnişin doğal sonucu olan cehennemden 'sakınmaları' gerektiği vurgulanır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Takva (تقوى) kelimesi, mecazi olarak bir şeyden korkmak ve ondan uzak durmak anlamına gelir. Ayetteki 'fettekû' (sakının) ifadesi, cehennem ateşinin dehşetinden dolayı ondan uzak durma ve korunma gerekliliğini mecazi bir dille ifade eder.

3ٱلنَّارَn-v-r

Kök:ن و ر—Ateş, cehennem ateşi anlamındadır ve ayette inkar edenler için hazırlanan azap yerini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Nâr (نار), bilinen ateştir. Kur'an'da genellikle ahiretteki azap yeri olan cehennem için kullanılır. Bu ayetteki 'en-nâr' (ateş) ifadesi, inkar edenler için hazırlanmış olan ve yakıtı insanlarla taşlardan oluşan şiddetli azabı temsil eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Nâr (نار), yakıcı ve aydınlatıcı özelliğe sahip olan ateştir. Ayetteki 'en-nâr' (ateş), kıyamet gününde kafirlerin cezalandırılacağı, yakıcı ve şiddetli bir azap yeri olarak tasvir edilmektedir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Nâr (نار) kelimesi, Kur'an'da hem dünyevi ateşi hem de ahiretteki cehennem ateşini ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, özellikle 'yakıtı insanlar ve taşlar olan' nitelemeleriyle, cehennemin dehşet verici ve yakıcı niteliğini vurgulamaktadır.

4وَقُودُهَاv-k-d

Kök:و ق د—Yakıt, tutuşturucu madde anlamındadır ve ayette cehennem ateşini besleyen unsurları ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Vakûd (وقود), ateşin yakıtı, tutuşturulduğu şeydir. Ayetteki 'vakûduhâ' (yakıtı) ifadesi, cehennem ateşinin sürekli yanmasını sağlayan ve onu besleyen unsurların, yani inkar eden insanlar ve putlar gibi taşlar olduğunu belirtir.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Vakûd (وقود), ateşin tutuşmasını sağlayan odun, kömür gibi maddelerdir. Bu ayetteki 'vakûduhâ' (yakıtı) kelimesi, cehennem ateşinin yakıtının sıradan maddelerden değil, bizzat inkar eden insanlardan ve onların taptığı taşlardan oluştuğunu vurgulayarak azabın şiddetini artırır.

5لِلْكَـٰفِرِينَk-f-r

Kök:ك ف ر—İnkar edenler, gerçeği örtenler anlamındadır ve ayette Allah'ın ayetlerini ve peygamberini reddedenleri ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Küfr (كفر), bir nimeti örtmek, nankörlük etmek veya gerçeği inkar etmektir. Kâfir (كافر) ise, Allah'ın varlığını, birliğini veya peygamberliğini inkar eden kimsedir. Ayetteki 'lil-kâfirîn' (inkar edenler için) ifadesi, cehennem ateşinin özellikle Allah'ın ayetlerini ve peygamberini reddedenler için hazırlandığını açıkça belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Küfr (كفر) kavramı, Kur'an'da sadece bir inançsızlık durumu değil, aynı zamanda ilahi lütfu ve gerçeği bilerek reddetme, nankörlük etme anlamını da taşır. Bu ayette 'kâfirler', Kur'an'ın ilahi menşei karşısında direnen ve bu gerçeği örtbas eden kişiler olarak tanımlanır ve cehennemin onlar için hazırlandığı ifade edilir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Kâfir (كافر), Allah'ın birliğini ve peygamberlerinin getirdiklerini inkar eden kişidir. Ayetteki 'lil-kâfirîn' (inkar edenler için) ifadesi, cehennemin, Allah'ın ayetlerini ve peygamberini yalanlayan, gerçeği örten kimselere mahsus bir ceza olduğunu vurgular.

Bakara Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

فَإِن لَّمْ تَفْعَلُواْ وَلَن تَفْعَلُواْ فَاتَّقُواْ النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ أُعِدَّتْ لِلْكَافِرِينَ

(2/24) Fein lem tef'alu ve len tef'alu fettekunna-ralletiy ve kudühenNasu velhıcareh* u'ıddet lil kâfiriyn;

* Eğer, yapamazsanız -ki hiçbir zaman yapamayacak-sınız- o hâlde yakıtı insânlarla taşlar olan ateşten sakının. O ateş kâfirler için hazırlanmıştır.

Hayır bu işi yapamayacaksınız getiremeyeceksiniz, işleyemeyecekseniz, o halde ey insânlar sakının, ateşten sakının o ateş öyle bir ateş ki onun yakıtı insânlar ve taştır, cehennemin yakıtı insânlar ve taştır, işte bu kâfirler için hazırlandı.

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(5)

İnşikâk Sûresi Bakara Dosyası Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1 Kâf Sûresi