Tâhâ Sûresi 130. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, sabrı, nefsi hoşlanmadığı şeylerden alıkoymak olarak tanımlar. Ayetteki 'fasbir' emri, Hz. Peygamber'in müşriklerin sözlerine karşı gösterdiği metaneti ve bu metanetin ilahi bir emirle pekiştirilmesini ifade eder. Bu, sadece pasif bir bekleyiş değil, aktif bir direniş ve tahammüldür.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, sabrı Kur'an'ın temel ahlaki kavramlarından biri olarak ele alır ve onu 'Allah'ın iradesine boyun eğme ve zorluklara karşı direnme' şeklinde açıklar. Ayetteki 'fasbir', peygamberin tebliğ görevini yerine getirirken karşılaşacağı muhalefet ve alaylara karşı gösterilmesi gereken kararlılığı ve azmi vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'tesbih' kelimesini 'Allah'ı her türlü noksanlıktan uzak tutmak ve O'nu yüceltmek' olarak açıklar. Ayetteki 'vesebbih', Hz. Peygamber'e, müşriklerin olumsuz sözlerine karşılık Allah'ı anarak ve O'nu yücelterek manevi bir güç ve huzur bulması emrini verir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, tesbihi 'Allah'ı her türlü noksanlıktan tenzih etmek ve O'nun kemal sıfatlarını anmak' olarak tanımlar. Ayetteki emir, belirli vakitlerde (güneşin doğuşu/batışı, gece ve gündüz) Allah'ı anmanın, O'na şükretmenin ve O'nu yüceltmenin önemini vurgular, bu da müminin ruhsal arınmasını sağlar.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, tesbihin semantik alanını 'Allah'ı övgü ile anmak, O'nun ululuğunu ikrar etmek ve O'na ibadet etmek' şeklinde genişletir. Ayetteki 'vesebbih', sadece dil ile yapılan bir zikir değil, aynı zamanda kalben ve fiilen Allah'a yönelişi ifade eder, bu da sabırla birlikte müminin direncini artırır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, hamdı 'bir nimete karşılık yapılan övgü' olarak tanımlar. Ayetteki 'bihamdi Rabbike' ifadesi, tesbihin Allah'a şükür ve övgü ile birlikte yapılmasını emreder. Bu, Allah'ın lütuflarını idrak ederek O'nu yüceltmek ve O'na minnettar olmak anlamına gelir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, hamdı 'övgü ve şükrün birleşimi' olarak açıklar. Ayetteki bu kullanım, tesbihin kuru bir zikir olmaktan öte, Allah'ın tüm nimetlerine karşı bir şükran ifadesiyle birlikte yapılması gerektiğini vurgular. Bu, müminin Allah ile olan bağını güçlendirir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İsfehânî, rızayı 'bir şeyden hoşnut olmak ve onu kabul etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'lealleke terda' ifadesi, sabır ve tesbih gibi ibadetlerin sonucunda Allah'ın kulundan razı olacağını ve kulun da bu rızadan dolayı hoşnut olacağını belirtir. Bu, ibadetlerin nihai amacını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, rızayı Kur'an'da 'Allah ile kul arasındaki karşılıklı hoşnutluk' olarak inceler. Ayetteki 'terda', sadece Allah'ın kuldan razı olması değil, aynı zamanda kulun da Allah'ın takdirine ve kendisine verilenlere razı olması anlamını taşır. Bu, tam bir teslimiyet ve huzur halidir.