Tâhâ Sûresi 50. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Rabb kelimesi, aslen terbiye etmek, bir şeyi kemale erdirmek anlamındadır. Allah için kullanıldığında, yaratma, rızık verme, terbiye etme ve yönetme gibi tüm ilahi sıfatları kapsar. Ayetteki 'Rabbimiz' ifadesi, Musa'nın Allah'ı bu mutlak yetkileriyle tanıdığını ve O'na nispet ettiğini gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Rab, mülkün sahibi, işleri idare eden, terbiye eden demektir. Allah Teâlâ'nın isimlerinden olup, O'nun yaratma, rızık verme, yaşatma ve öldürme gibi fiillerini ifade eder. Ayetteki kullanımı, Musa'nın Allah'ı, her şeyin yaratıcısı ve yöneticisi olarak tanımladığını belirtir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): A'tâ fiili, bir şeyi karşılıksız olarak vermek, ihsan etmek anlamına gelir. Ayetteki 'her şeye yaratılışını verdi' ifadesi, Allah'ın her varlığa kendi özgün yapısını, özelliklerini ve işlevlerini bahşettiğini, bu ihsanın ilahi bir lütuf olduğunu vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): A'tâ, bir şeyi karşılıksız olarak elden vermek demektir. Ayetteki 'külli şey'in halkahu' (her şeye yaratılışını) ifadesiyle birlikte kullanıldığında, Allah'ın her varlığa, onun varoluş amacına uygun, eksiksiz ve mükemmel bir yaratılış biçimi ve donanım verdiğini anlatır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Halk kelimesi, yaratmak, bir şeyi yoktan var etmek veya bir şeyi belirli bir ölçüye göre biçimlendirmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'külli şey'in halkahu' ifadesi, Allah'ın her varlığa, onun varoluş gayesine uygun, kendine özgü bir yaratılış biçimi ve donanım verdiğini, bu yaratılışın bir düzen ve ölçüye göre olduğunu belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Halk, bir şeyi takdir etmek ve onu yoktan var etmek demektir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın her varlığa, onun varoluşuna uygun, eksiksiz ve mükemmel bir yaratılış biçimi ve donanım verdiğini, bu yaratılışın ilahi bir plan ve hikmetle gerçekleştiğini ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Halk kavramı Kur'an'da sadece 'yaratma' fiilini değil, aynı zamanda yaratılan şeyin 'biçimini', 'yapısını' ve 'özelliğini' de ifade eder. Ayetteki 'her şeye yaratılışını verdi' ifadesi, Allah'ın her varlığa, onun varoluş amacına uygun, kendine özgü bir form ve işlev bahşettiğini, bu yaratılışın bir düzen ve ölçüye göre olduğunu vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Hedâ fiili, doğru yolu göstermek, rehberlik etmek anlamına gelir. Ayetteki 'sonra hidayet etti' ifadesi, Allah'ın sadece yaratmakla kalmayıp, yarattığı her varlığa, kendi varoluş amacına uygun bir yol gösterdiğini, bu yolun hem fıtrî hem de şer'î anlamda olabileceğini belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hidayet, lütuf ve ihsan yoluyla doğru yola iletmek demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın her varlığa, kendi varoluş amacına uygun bir yol gösterdiğini, bu yolun hayvanlar için içgüdüsel, insanlar için ise hem fıtrî hem de vahyî rehberlik olduğunu ifade eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Hidayet, Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahiptir; doğru yolu göstermek, rehberlik etmek, ilahi lütuf ile doğruya yöneltmek gibi anlamları içerir. Ayetteki 'sonra hidayet etti' ifadesi, Allah'ın yaratılışın ardından, her varlığa kendi işlevini yerine getirmesi için gerekli olan rehberliği sağladığını, bu rehberliğin evrensel bir ilke olduğunu gösterir.