Tâhâ Sûresi 53. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ceale' fiilinin, bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek, bir şeyi yaratmak veya bir şeyi bir şey için tayin etmek gibi geniş anlamlara geldiğini belirtir. Ayetteki 'جَعَلَ لَكُمُ ٱلْأَرْضَ مَهْدًا' ifadesi, Allah'ın yeryüzünü insanlar için yaşanılır ve uygun bir döşek haline getirmesi, yani yaratıp düzenlemesi anlamındadır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'ceale' fiilinin 'halk' (yaratma) ve 'sayrûret' (bir şeyi bir şeye dönüştürme) anlamlarını içerdiğini ifade eder. Burada yeryüzünün 'mehd' (beşik/döşek) kılınması, onun insanlar için elverişli bir yaşam alanı olarak yaratılması ve düzenlenmesi demektir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'mehd' kelimesinin 'döşek' veya 'beşik' anlamına geldiğini ve yeryüzünün insanlar için üzerinde rahatça yaşayabilecekleri, yerleşebilecekleri bir yer olarak hazırlandığını belirtir. Bu, yeryüzünün düz ve elverişli kılınmasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'mehd' kelimesinin 'düzeltilmiş, döşenmiş yer' anlamına geldiğini ve çocukların yattığı beşiğe de bu yüzden 'mehd' denildiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, yeryüzünün insanlar için rahat ve yaşanılır bir ortam olarak düzenlenmesini vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'subulen' kelimesinin 'yollar' anlamına geldiğini ve ayetteki bağlamda, Allah'ın yeryüzünde insanlar için geçitler ve ulaşım imkanları yarattığını ifade ettiğini belirtir. Bu yollar, hem fiziksel hareketliliği hem de yaşamın devamlılığını sağlar.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'sebil' kelimesinin 'yol' anlamına geldiğini ve çoğulu olan 'subul'un, yeryüzündeki farklı coğrafi yapıların insanlar için geçilebilir kılındığını, böylece ticaret, seyahat ve diğer insani faaliyetlerin mümkün olduğunu gösterdiğini açıklar.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'inzâl' fiilinin 'yukarıdan aşağıya indirmek' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle Allah'ın gökten yağmur indirmesi veya vahiy indirmesi bağlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً' ifadesi, hayatın kaynağı olan yağmurun ilahi bir lütuf olarak gönderilmesini vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'n-z-l' kökünün 'iniş, aşağıya gelme' anlamlarını taşıdığını ve 'enzela' fiilinin, Allah'ın kudretiyle gökten suyun yeryüzüne indirilmesini ifade ettiğini belirtir. Bu, bitkilerin yetişmesi ve yaşamın devamı için temel bir eylemdir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'zevç' kelimesinin 'eş, çift' anlamına geldiğini ve ayetteki 'أَزْوَٰجًا مِّن نَّبَاتٍ شَتَّىٰ' ifadesinin, bitkilerin erkekli-dişili veya farklı türlerde, çeşitlilik arz edecek şekilde yaratıldığını gösterdiğini belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'zevç' kavramının Kur'an'da sadece insanlardaki eşleşmeyi değil, aynı zamanda evrendeki her şeyin çiftler halinde yaratıldığına dair kozmik bir prensibi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'ezvâcen' kelimesi, bitkilerin de bu ilahi prensip gereği çeşitlilik ve eşleşme içinde var olduğunu vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'zevç' kelimesinin 'benzer, misil' ve 'tür' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'ezvâcen min nebâtin şettâ' ifadesi, bitkilerin farklı türlerde, çeşit çeşit ve birbirine benzer özellikler taşıyan çiftler halinde yaratıldığını anlatır.