Tâhâ Sûresi 86. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Tâhâ 86Cüz 16 · Sayfa 317

Tâhâ Sûresi 86. Âyet

طه

Ferace'a mûsâ ilâ kavmihi ġadbâne esifâ(en)(c) kâle yâ kavmi elem ya'idkum rabbukum va'den hasenâ(en)(c) efetâle ‘aleykumu-l'ahdu em eradtum en yehille ‘aleykum ġadabun min rabbikum feaḣleftum mev'idî

Bunun üzerine Musa, öfke dolu ve üzgün bir halde halkına döndü. "Ey kavmim! Rabbiniz, size güzel bir vaadde bulunmadı mı? (Ayrılışımdan sonra) çok zaman mı geçti, yoksa üzerinize Rabbinizden bir gazap inmesini mi istediniz de bana verdiğiniz söze uymadınız (ve buzağıya taptınız)?" dedi.

Tâhâ Suresi 86. ayet, Hz. Musa'nın kavmine kızgın ve üzgün dönüşünü, onların verdikleri sözden caymalarını ve Allah'ın vaadini sorgulamasını ele almaktadır. Ayet, 'gazap', 'üzüntü', 'vaat' ve 'sözden dönme' gibi temel kavramlar üzerinden kavmin durumunu ve Musa'nın tepkisini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.

1غَضْبَـٰنَğ-d-b

Kök:غ ض ب—Hz. Musa'nın kavminin yaptığı hatadan dolayı hissettiği yoğun öfke ve kızgınlık halidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ğadab (غضب), kalpteki kanın intikam alma isteğiyle kaynamasıdır. Ayetteki 'ğadbân' (غضبان) ise bu halin şiddetli bir şekilde tezahür ettiğini, Musa'nın kavminin buzağıya tapması karşısında duyduğu derin infiali ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ğadab, burada mecazi olarak Musa'nın kavmine karşı duyduğu şiddetli hoşnutsuzluğu ve azarlamasını ifade eder. Onların ahdi bozması, Musa'da bu kızgınlığı tetiklemiştir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu, 'ğadab' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın gazabı bağlamında kullanıldığını belirtse de, burada bir peygamberin kavminin sapkınlığına karşı duyduğu haklı öfkeyi, ilahi iradenin bir yansıması olarak yorumlar. Musa'nın 'ğadbân' olması, ilahi gazabın bir ön belirtisi gibidir.

2أَسِفًاe-s-f

Kök:أ س ف—Hz. Musa'nın kavminin sapkınlığına karşı duyduğu derin üzüntü, keder ve hayal kırıklığıdır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Esif (أسف), şiddetli hüzün ve keder anlamına gelir. Musa'nın 'esifen' olması, kavminin buzağıya tapmasıyla hem kızgınlık hem de derin bir üzüntü duyduğunu, onların bu durumuna acıdığını gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Esif (أسف), bir şeyin elden gitmesinden dolayı duyulan aşırı üzüntüdür. Ayetteki 'esifen' kelimesi, Musa'nın kavminin doğru yoldan sapması ve Allah'a verdikleri sözü bozması nedeniyle hissettiği derin pişmanlık ve kederi vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'esef' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir kaybın veya yanlışın ardından gelen derin üzüntüyü ifade ettiğini belirtir. Musa'nın 'esifen' olması, kavminin imanını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalmasından duyduğu içsel acıyı yansıtır.

3يَعِدْكُمْv-a-d

Kök:و ع د—Allah'ın İsrailoğullarına verdiği güzel vaadi, yani Tevrat'ı indirme ve onları doğru yola iletme sözünü ifade eder.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Va'd (وعد), bir şeyin olacağını bildirmek veya söz vermektir. Ayetteki 'yacidkum' (يعِدْكم), Allah'ın kavme Tevrat'ı indirme ve onlara kurtuluş bahşetme gibi güzel bir vaatte bulunduğunu, ancak onların bu vaade sadık kalmadığını belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Va'd (وعد), hayır veya şer için verilen sözdür. Burada 'va'den hasenen' (وعدًا حسنًا) olarak geçmesi, Allah'ın vaadinin hayırlı ve güzel olduğunu, kavmin ise bu güzelliği idrak edemediğini ve nankörlük ettiğini gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu, 'va'd' kavramının Kur'an'da genellikle Allah ile insan arasındaki ahitleşmeyi ve ilahi sözü ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'va'd', Allah'ın İsrailoğullarına olan lütfunu ve onlara sunduğu kurtuluş yolunu temsil eder.

4ٱلْعَهْدُa-h-d

Kök:ع ه د—Allah ile İsrailoğulları arasında yapılan antlaşma ve verilen sözdür; özellikle Tevrat'ın indirilmesi ve ona uyma yükümlülüğüdür.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ahd (عهد), bir şeyi korumak, gözetmek ve ona bağlı kalmak anlamına gelir. Ayetteki 'el-ahd' (العهد), Allah'ın Musa aracılığıyla İsrailoğullarına verdiği emirleri ve onlardan aldığı bağlılık sözünü ifade eder. Kavmin bu ahdi bozması, Musa'nın sorgulamasının temelini oluşturur.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Ahd, bir işi yapmaya veya yapmamaya dair verilen kesin sözdür. Burada 'el-ahd', Allah'ın Tevrat'ı indirme ve İsrailoğullarından ona uyma konusundaki karşılıklı taahhüdü olup, kavmin bu taahhüde riayet etmemesi Musa'nın tepkisini haklı kılar.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu, 'ahd' kavramının Kur'an'da Allah ile insan arasındaki temel ilişkiyi belirleyen bir antlaşma olduğunu vurgular. Bu ahd, ilahi emirleri yerine getirme ve Allah'a itaat etme yükümlülüğünü içerir. Kavmin 'ahd'i bozması, bu ilişkinin temelden sarsılması anlamına gelir.

5فَأَخْلَفْتُمh-l-f

Kök:خ ل ف—İsrailoğullarının Hz. Musa'ya verdikleri sözden caymaları, ahdi bozmaları ve ona muhalefet etmeleridir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İhlâf (إخلاف), sözden dönmek, vaadi yerine getirmemektir. Ayetteki 'feahleftüm' (فأخلفتم), kavmin Musa'ya verdikleri sözü tutmadıklarını, onun Tûr'a gidişinden sonra buzağıya taparak ahdi bozduklarını açıkça ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): İhlâf (إخلاف), bir şeyin arkasından gelip onu değiştirmek veya sözü bozmaktır. Burada 'feahleftüm mev'idî' (فأخلفتم موعدي), Musa'nın kendilerine verdiği sözü veya kendilerinin Musa'ya verdiği sözü bozduklarını, yani onun ayrılışından sonra sapkınlığa düştüklerini belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): İhlâf, vaadi yerine getirmemek ve sözden caymaktır. Kavmin 'mev'idî' (benim vaadim/sözüm) ifadesiyle Musa'ya verdikleri itaati ve Tevrat'a bağlılık sözünü bozdukları, böylece Musa'nın beklentilerini boşa çıkardıkları vurgulanır.

Tâ-Hâ Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(Tâ-Hâ, 20/86) “Bunun üzerine Mûsâ, esefle (üzülerek) gadapla (öfkeyle) kavmine döndü. “Ey kavmim! Rabbiniz size, güzel bir vâadle vâadetmedi mi? Buna rağmen ahd süresi size uzun mu geldi? Yoksa Rabbinizin gazâbının üzerinize inmesini mi istediniz? Bu sebeple mi vâadimi (sizden aldığım vâadi) yerine getirmediniz?” dedi.”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah