Enbiyâ Sûresi 100. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'zefîr' kelimesini, nefesin göğüsten dışarıya doğru şiddetli bir şekilde çıkması olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda ise bu, cehennem ehlinin çektiği azabın şiddetinden dolayı çıkardıkları, içlerindeki acıyı dışa vuran derin bir inleme ve ah etme sesini ifade eder. Bu ses, onların çaresizliğini ve ıstırabını gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'zefîr'i, nefesin göğüsten dışarıya doğru şiddetle çıkması, 'şehîk'i ise nefesin içeriye doğru şiddetle çekilmesi olarak açıklar. Ayetteki 'zefîr' ifadesi, cehennem ehlinin azap karşısındaki çaresizliğini ve derin bir iç çekişle, inlemeyle acılarını dışa vurduklarını belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'zefîr'i, 'nefesin şiddetli bir şekilde dışarı çıkması' olarak açıklar ve bu kelimenin mecazi olarak derin bir üzüntü ve acı ifadesi olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, cehennem ehlinin içinde bulundukları durumun verdiği şiddetli acı ve kederden dolayı çıkardıkları sesi mecazi olarak anlatır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'sem'' kelimesini hem kulakla işitme hem de idrak etme ve anlama anlamlarında kullanır. Ayetteki 'lâ yesme'ûn' ifadesi, cehennem ehlinin sadece fiziksel olarak bir şey işitemediklerini değil, aynı zamanda kendilerine yöneltilen uyarıları, hakikatleri ve öğütleri de idrak edemediklerini, dolayısıyla bundan faydalanamadıklarını belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'sem'' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel işitmeyi değil, aynı zamanda 'anlama, idrak etme ve itaat etme' anlamlarını da içerdiğini vurgular. Ayetteki 'lâ yesme'ûn' ifadesi, cehennem ehlinin sadece dış dünyadan gelen seslere kapalı olmalarını değil, aynı zamanda Allah'ın ayetlerine karşı sağır kesilmelerini ve hakikati kabul etmemelerini de sembolize eder.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'sem'' fiilinin Kur'an'da genellikle 'işitip anlamak ve gereğini yapmak' anlamında kullanıldığını belirtir. 'Lâ yesme'ûn' ifadesi, cehennem ehlinin sadece dışarıdan gelen sesleri duymadıklarını değil, aynı zamanda kendilerine verilen öğütleri ve uyarıları da işitip idrak edemediklerini, bu yüzden de durumlarından kurtulmak için bir çare bulamadıklarını ifade eder.