Mü'minûn Sûresi 60. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Mü'minûn 60Cüz 18 · Sayfa 346

Mü'minûn Sûresi 60. Âyet

المؤمنون

Velleżîne yu/tûne mâ âtev vekulûbuhum veciletun ennehum ilâ rabbihim râci'ûn(e)

Rabblerine dönecekleri için verdiklerini kalpleri ürpererek verenler,

Bu ayet, müminlerin Allah'a karşı derin saygı ve sorumluluk bilinciyle hareket ettiklerini, verdikleri infakın ve yaptıkları amellerin Allah'a dönüş bilinciyle yoğrulduğunu vurgulamaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, bu derin teslimiyet ve ahiret inancını dilbilimsel ve semantik açıdan ortaya koymaktadır.

1يُؤْتُونَe-t-y

Kök:ء ت ي—Vermek, infak etmek, ulaştırmak anlamlarına gelir ve ayette müminlerin Allah yolunda harcamalarını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'îtâ'' kelimesinin 'vermek' anlamına geldiğini, ancak Kur'an'da genellikle 'Allah'ın rızasını gözeterek vermek' veya 'bir şeyi yerine getirmek' manasında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yü'tûne' fiili, müminlerin Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle infakta bulunmalarını, yani vermeleri gerekeni vermelerini ifade eder.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'îtâ'' fiilinin Kur'an'da bazen 'vermek' bazen de 'yapmak, işlemek' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise 'mâ âtev' (verdikleri şey) ifadesiyle birlikte kullanılarak, müminlerin Allah'a verdikleri, yani infak ettikleri şeyleri kastettiğini açıklar.

2وَجِلَةٌv-c-l

Kök:و ج ل—Korkmak, ürpermek, çekinmek anlamlarına gelir ve ayette müminlerin kalplerinin Allah'a karşı duyduğu derin saygı ve haşyeti ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'vecel' kelimesinin 'kalbin şiddetli korku ve endişe ile çarpması' anlamına geldiğini belirtir. Bu korku, Allah'ın azabından veya O'nun rızasını kaybetmekten duyulan bir korkudur. Ayetteki 'kulûbuhum veciletun' ifadesi, müminlerin amellerini yaparken dahi Allah'a karşı duydukları bu derin saygı ve sorumluluk bilincini vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'vecel'in 'kalbin bir şeyden dolayı şiddetli bir şekilde titremesi' olduğunu, bunun genellikle korku ve endişe ile birlikte ortaya çıktığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, müminlerin Rablerine dönecekleri bilinciyle kalplerinin ürpermesi, onların ahiret sorumluluğuna olan inançlarının bir göstergesidir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'havf' ve 'haşyet' gibi kavramların yanı sıra 'vecel'in de Allah'a karşı duyulan derin saygı ve sorumluluk bilincini ifade ettiğini belirtir. Bu, sadece bir korku değil, aynı zamanda Allah'ın azametini idrak etmekten kaynaklanan bir ürpermedir. Ayetteki 'veciletun' kelimesi, müminlerin Allah'a karşı duydukları bu derin içsel durumu yansıtır.

3رَبِّهِمْr-b-b

Kök:ر ب ب—Terbiye eden, sahip olan, efendi anlamlarına gelir ve ayette Allah'ın yaratıcı, yönetici ve besleyici sıfatlarını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Rabb' kelimesinin aslen 'terbiye etmek, bir şeyi tedricen kemale erdirmek' anlamına geldiğini belirtir. Allah için kullanıldığında ise 'yaratıcı, sahip, yönetici, rızık veren' gibi tüm kemal sıfatlarını kapsar. Ayetteki 'Rabbihim' ifadesi, müminlerin kendilerini terbiye eden, varlıklarını sürdüren ve nihayetinde kendilerine dönecekleri yegane varlık olan Allah'a olan bağlılıklarını gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'Rabb' kelimesinin 'sahip, malik, efendi' anlamlarına geldiğini ve bu kelimenin Allah'a nispet edildiğinde O'nun mutlak egemenliğini ve her şeyi kuşatan kudretini ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'Rab' kavramı, müminlerin Allah'a karşı duydukları korkunun ve dönüş bilincinin temelini oluşturur.

4رَٰجِعُونَr-c-a

Kök:ر ج ع—Geri dönenler, dönüş yapanlar anlamlarına gelir ve ayette müminlerin ahirette Allah'a dönecekleri inancını ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'rücû'' kelimesinin 'geri dönmek' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle ahirette Allah'a dönüşü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'râci'ûn' ifadesi, müminlerin bu dünya hayatındaki amellerinin hesabını vermek üzere Allah'ın huzuruna dönecekleri kesin inancını vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'rücû'' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel bir dönüşü değil, aynı zamanda manevi bir dönüşü, yani Allah'ın hükmüne ve takdirine teslimiyeti de içerdiğini belirtir. Ayetteki 'râci'ûn' kelimesi, müminlerin ahiret inancının ve bu inancın getirdiği sorumluluk bilincinin bir yansımasıdır.

Mü'minûn Sûresi

"Yu'tûne mâ âtev" (verdiklerini verirler): Ne verirler? Zâhiren sadaka, mal, mülk verirler. Bâtınen ise daha evvel kendilerine âit zannettikleri ne varsa, tüm varlıklarını bunların asıl sâhibi olan Hakk'a verirler, iâde ederler. Bu, mutlak bir teslîmiyyet ve "fenâ" hâlidir. Onlar, işledikleri sâlih amellerin dahi kendilerine âit olmayıp Hakk'ın fiili olduğunu bilirler.

"Kulûbuhum vecile" (kalpleri titreyerek): Mâdem veren de O, yaptıran da O, kalpleri neden titriyor? Buradaki titreme, bir günahkârın azâb korkusuyla titremesi değildir. Bu, bir ârifin, Zâtî tecellînin heybeti ve haşyetiyle titremesidir. Bir ânlığına dahi olsa, gaflete düşüp benlik iddiâsında bulunmaktan ve o işlenen sâlih ameli kendi nefsine isnâd etmekten kork-maktır. İlâhî tecellîye mazhar olmanın getirdiği huşû ve "bu kutlu yükü lâyıkıyla taşıyamıyor olma" endişesidir.

"Ennehum ilâ rabbihim râciûn" (Şüphesiz onlar Rabblerine döneceklerdir): Bu dönüş iki türlüdür. Birincisi, öldüğü zaman Rabbine kavuşmaktır. İkincisi, ki âriflere özeldir, her işin ve her varlığın O'na âit olduğunu ve O'na döndüğünü müşâhede etmekle oluşan ve idrâkte her ân gerçekleşen dönüştür.

Âyet 61

اُو۬لٰٓئِكَ يُسَارِعُونَ فِي الْخَيْرَاتِ وَهُمْ لَهَا سَابِقُونَ

Ulâike yusâriûne fîl hayrâti ve hum lehâ sâbikûn.

İşte bunlar hayır işlerine koşuşurlar ve o uğurda öne geçerler.

Eserin tamamını oku