Mü'minûn Sûresi 63. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Mü'minûn 63Cüz 18 · Sayfa 346

Mü'minûn Sûresi 63. Âyet

المؤمنون

Bel kulûbuhum fî ġamratin min hâżâ velehum a'mâlun min dûni żâlike hum lehâ ‘âmilûn(e)

Ancak kafirlerin kalbleri bu Kur'an'a karşı bir gaflet içindedir. Onların bundan başka yapageldikleri birtakım (kötü) işleri de vardır.

Bu ayet, inkarcıların kalplerinin gaflet içinde olduğunu ve bunun yanı sıra başka kötü ameller işlediklerini vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, kalplerin durumu ve işlenen fiiller üzerinden inkarcıların manevi halini ve eylemlerini tasvir eder.

1قُلُوبُهُمْk-l-b

Kök:ق ل ب—Onların kalpleri; ayetteki bağlamda, inkarcıların idrak ve anlayış merkezleri olarak gaflet içinde olan yönlerini ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Kalp (kalb), bir şeyin özü ve hakikati anlamına gelir. İnsanda ise idrak, anlayış ve düşünme merkezidir. Ayetteki 'kalplerin gaflet içinde olması', onların hakikati idrak edememesi ve doğru yolu görememesi durumunu anlatır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kalb, ruhun latif bir parçası olup, idrak ve düşüncenin mahallidir. Ayetteki kullanımında, inkarcıların kalplerinin hakikatten yüz çevirmesi ve manevi körlük içinde bulunması kastedilir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'kalb' kavramı, sadece duygusal merkezi değil, aynı zamanda idrak, akıl ve iradenin de merkezi olarak kullanılır. Bu ayette, inkarcıların kalplerinin 'ğamra' içinde olması, onların hakikati algılama yeteneklerinin perdelenmiş olduğunu gösterir.

2غَمْرَةٍğ-m-r

Kök:غ م ر—Gaflet, cehalet, derin bir dalgınlık veya bilgisizlik hali; ayette inkarcıların kalplerinin içinde bulunduğu şuursuzluk ve hakikatten uzaklaşma durumunu ifade eder.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Ğamra, derin su veya bir şeyi tamamen kaplayan şey anlamına gelir. Ayetteki 'kalplerin ğamra içinde olması', onların cehalet ve gafletle tamamen kuşatılmış olduğunu, hakikati göremeyecek kadar derin bir dalgınlık içinde bulunduklarını belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ğamra, bir şeyin içine dalmak ve onunla örtülmek demektir. Burada mecazi olarak, kalplerin gaflet ve cehaletle örtülmesini, hakikatten habersiz kalmasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ğamra, bir şeyi örten, kaplayan şeydir. Özellikle cehalet ve gaflet için kullanılır. Ayetteki 'ğamra', inkarcıların kalplerinin hakikatten uzak, derin bir bilgisizlik ve şuursuzluk içinde olduğunu vurgular.

3أَعْمَـٰلٌa-m-l

Kök:ع م ل—İşler, fiiller, eylemler; ayette inkarcıların gafletleri dışında işledikleri kötü ve olumsuz fiilleri ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Amel, bir fiili kasıtlı olarak yapmaktır. Ayetteki 'a'mâl', inkarcıların gafletleri yanında, bilinçli olarak işledikleri kötü fiilleri ve günahları ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Amel, irade ve kasıtla yapılan her türlü fiildir. Ayetteki 'a'mâl', inkarcıların sadece gaflet içinde olmakla kalmayıp, aynı zamanda kendi iradeleriyle gerçekleştirdikleri olumsuz eylemleri belirtir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Kur'an'da 'amel' kavramı, genellikle insanın dünya hayatında yaptığı, karşılığı ahirette görülecek olan fiilleri kapsar. Bu ayette, inkarcıların 'bundan başka' yaptıkları ameller, onların gafletlerinin ötesinde, ahirette kendilerine zarar verecek kötü fiilleridir.

4عَـٰمِلُونَa-m-l

Kök:ع م ل—Yapanlar, işleyenler; ayette inkarcıların o kötü işleri sürekli ve ısrarla yapan kişiler olduklarını vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Âmil, bir işi yapan, icra eden kişidir. Ayetteki 'âmilûn' ifadesi, inkarcıların o kötü amelleri sadece bir kerelik değil, sürekli ve kararlı bir şekilde işlediklerini, bu fiillerin onların karakterinin bir parçası haline geldiğini gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Âmil, bir fiili gerçekleştiren faildir. Ayetteki 'hum lehâ â'milûn' ifadesi, inkarcıların o kötü amellere bağlılıklarını ve onları yapmaktan vazgeçmediklerini, bu fiillerin onların ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'amel' ve 'âmil' kavramları, insanın iradi eylemlerini ve bu eylemlerin sonuçlarını ifade eder. 'Âmilûn' ifadesi, inkarcıların kötü amelleri bilinçli bir tercih olarak sürdürdüklerini ve bu eylemlerin sorumluluğunu taşıdıklarını belirtir.

Mü'minûn Sûresi

"Bel kulûbuhum fî gamratin" (Hayır, onların kalpleri bundan derin bir gaflet içindedir): "Gamre" kelimesini müfessirler "gaflet, cehâlet, dalgınlık ve körlük" olarak yorumlamıştır. Arapça "ğ-m-r" kökünden türeyen bu kelimenin lügat ma'nâsı "suya tamâmen batmak, boğulmak"tır. Bâtınî ifâdesi, kişinin hayâl, vehîm ve nefsâniyet ile bulanıklaşmış gaflet suyuna batarak ilâhî hakîkatlerden gaflette kalmasıdır. Kişinin vahdet "okyanusu"nu göremeyip, "kesret" seli içinde boğulmasıdır.

"A'mâlun min dûni zâlike" (Bundan başka kötü ameller): İnsân, Hakk'ı tanımak (ma'rifetullâh) ve O'na kulluk etmek için halk edilmiştir. Ancak, gaflet ehli, bu temel gâyeden yüz çevirir; boş, vehmî, hayalî ve nefsânî başka işlere yönelir. Para, makâm, güç, şöhret gibi kesret âleminin geçici meşgaleleri, o hakîkî amelin yerini alır ve kişinin Hakk'tan uzaklaş-masına, kalbinin katılaşmasına ve perdelerinin kalınlaşmasına sebep olur.

Âyet 64

حَتّٰٓى اِذَٓا اَخَذْنَا مُتْرَف۪يهِمْ بِالْعَذَابِ اِذَا هُمْ يَجْـَٔرُونَۜ

Hattâ izâ ehaznâ mutrafîhim bil âzâbi izâ hum yec'erûn.

Nihâyet refah ve bolluk içinde olanlarını azâbla kıskıvrak yakaladığımız zaman, bakmışsın ki feryâd edip duruyorlar.

Eserin tamamını oku