Nûr Sûresi 34. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Âyet kelimesi, 'alamet' ve 'işaret' anlamlarına gelir. Kur'an'da ise hem Allah'ın varlığına delalet eden kainattaki işaretler hem de peygamberlerin mucizeleri ve Kur'an'ın her bir cümlesi için kullanılır. Bu ayette 'mübeyyinât' vasfıyla birlikte kullanılması, bu işaretlerin açık ve anlaşılır olduğunu vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'âyet' kavramının Kur'an'da 'işaret' veya 'delil' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu işaretler, Allah'ın gücünü ve iradesini gösteren kozmik fenomenlerden, peygamberlerin getirdiği mucizelere ve Kur'an'ın kendisinin mucizevi yapısına kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Ayetteki 'âyâtin mübeyyinât' ifadesi, bu işaretlerin açıkça anlaşılabilecek nitelikte olduğunu vurgular.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Mübeyyinât, 'açıklayanlar, beyan edenler' demektir. Ayetlerin 'mübeyyinât' olarak nitelendirilmesi, onların hakikati ortaya koyduğunu, şüpheleri giderdiğini ve doğru yolu gösterdiğini ifade eder. Bu, Kur'an'ın mesajının anlaşılırlığına ve açıklığına vurgu yapar.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Mübeyyinât, 'tebyin eden, açıklayan' anlamında ism-i faildir. Ayetlerin bu vasıfla nitelenmesi, onların sadece birer işaret olmakla kalmayıp, aynı zamanda hakikati açıklama ve insanlara doğru yolu gösterme işlevine sahip olduğunu gösterir. Bu, Kur'an'ın rehberlik misyonunu pekiştirir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Mesel kelimesi, 'benzerlik, örnek, ibret alınacak kıssa' anlamlarına gelir. Ayette 'sizden önce geçenlerden misal' ifadesi, geçmiş ümmetlerin başına gelen olayların, sonraki nesiller için birer ders ve ibret kaynağı olduğunu belirtir. Bu, tarihten ders çıkarma ve geçmiş hatalardan kaçınma çağrısıdır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Mesel, 'benzetme, örnek, ibret alınacak durum' demektir. Kur'an'da sıkça kullanılan bu kavram, soyut gerçekleri somut örneklerle açıklamak veya geçmiş kavimlerin akıbetlerini anlatarak insanlara öğüt vermek amacıyla kullanılır. Bu ayette, geçmiş ümmetlerin kıssaları aracılığıyla insanlara ibret sunulduğu vurgulanır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Mev'ıza, 'kalbi yumuşatan, öğüt veren söz' anlamına gelir. Bu, sadece bilgi aktarımı değil, aynı zamanda dinleyenin kalbine etki ederek onu doğru yola sevk etmeyi amaçlayan bir nasihattir. Ayette 'muttakilere öğüt' ifadesi, bu öğüdün özellikle takva sahipleri için faydalı olduğunu gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Mev'ıza, 'bir şeyi hatırlatmak, öğüt vermek ve uyarmak' demektir. Bu, genellikle bir hatadan veya tehlikeden sakındırmak, iyiliğe teşvik etmek amacıyla yapılan bir konuşmadır. Ayetteki kullanımı, Kur'an'ın sadece bilgi vermekle kalmayıp, aynı zamanda insanları doğru davranışlara yönlendiren ve onları uyanık tutan bir öğüt kaynağı olduğunu belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Muttakî, 'vikaye' kökünden türemiş olup, 'korunan, sakınan' anlamına gelir. Dini terim olarak, Allah'ın azabından sakınan, emirlerine uyup yasaklarından kaçınan kişiyi ifade eder. Ayetteki 'muttakilere öğüt' ifadesi, bu öğütlerin ancak kalbi takva ile dolu olanlar için gerçek anlamda faydalı olacağını gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'takva' kavramını 'Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek, O'nun gazabından sakınmak' olarak açıklar. Muttakîler ise bu bilince sahip olan ve hayatlarını bu doğrultuda düzenleyen kişilerdir. Ayetteki 'lilmuttakîn' ifadesi, Kur'an'ın öğütlerinin, ancak bu sorumluluk bilincine sahip olanlar tarafından tam olarak idrak edilebileceğini ve uygulanabileceğini vurgular.