Furkân Sûresi 12. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Furkân 12Cüz 18 · Sayfa 361

Furkân Sûresi 12. Âyet

الفرقان

İżâ raet-hum min mekânin ba'îdin semi'û lehâ teġayyuzan vezefîrâ(n)

Bu ateş onları uzak bir mesafeden görünce onun müthiş kaynamasını ve uğultusunu işitirler.

Bu ayet, cehennemin dehşet verici niteliklerini, özellikle de uzak mesafeden bile hissedilen öfke ve uğultusunu tasvir etmektedir. Kelimelerin seçimi, cehennemin canlı ve tehditkar bir varlık gibi algılanmasını sağlamaktadır.

1رَأَتْهُمr-e-y

Kök:ر أ ي—Cehennemin, günahkarları uzaktan görmesi, adeta canlı bir varlık gibi algılaması.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ru'yet' kelimesinin hem gözle görme hem de kalple idrak etme anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayette cehennemin 'görmesi', mecazi bir ifade olup, onun günahkarları fark etme ve onlara yönelme kudretini vurgular. Cehennemin adeta bir canlı gibi algılaması ve tepki vermesi anlamındadır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, Kur'an'daki bu tür ifadelerin mecazi olduğunu ve cansız varlıklara canlılık atfedilerek anlamın güçlendirildiğini ifade eder. Burada cehennemin 'görmesi', onun azabının kaçınılmazlığını ve günahkarları hedef aldığını anlatır.

2مَّكَانٍۭk-v-n

Kök:ك و ن—Cehennemin bulunduğu, konumlandığı yer; burada 'uzak bir yer' olarak nitelendirilmiştir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'mekân' kelimesinin 'konum, yer' anlamına geldiğini ve 'uzak' sıfatıyla birlikte kullanıldığında, cehennemin dehşetinin mesafeye bağlı olmaksızın hissedildiğini vurguladığını belirtir. Bu, azabın şiddetini ve kapsayıcılığını gösterir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'mekân'ın 'bir şeyin bulunduğu mahal' olduğunu ve bu ayette 'ba'îd' (uzak) ile nitelenmesinin, cehennemin azabının sadece yakınında olanları değil, uzaktakileri de etkileyecek kadar şiddetli olduğunu ifade ettiğini açıklar.

3تَغَيُّظًاğ-y-z

Kök:غ ي ظ—Cehennemin öfke ve hiddetle kaynaması, hışımlanması.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'gayz' kelimesinin 'kalpteki öfke ve hiddet' anlamına geldiğini belirtir. 'Teğayyuz' ise bu öfkenin dışa vurumu, kaynaması ve hışımlanmasıdır. Ayette cehenneme atfedilmesi, onun günahkarlara karşı duyduğu şiddetli öfkeyi ve azabının dehşetini mecazi olarak ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'teğayyuz'un 'öfkenin şiddetlenmesi ve kaynaması' olduğunu açıklar. Bu ayette cehennemin 'teğayyuz'u, onun azabının sadece fiziksel bir yanma değil, aynı zamanda canlı bir varlık gibi öfke ve hiddetle dolup taşmasıdır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'da cansız varlıklara atfedilen bu tür insani duyguların, kavramın derinliğini ve etkisini artırmak için kullanıldığını belirtir. Cehennemin 'teğayyuz'u, onun sadece bir mekan değil, aynı zamanda ilahi adaletin öfkesini yansıtan aktif bir güç olduğunu gösterir.

4زَفِيرًاz-f-r

Kök:ز ف ر—Cehennemin şiddetli bir şekilde nefes alıp vermesi, uğultusu ve inlemesi.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'zafîr' kelimesinin 'nefesin şiddetle dışarı verilmesi, inleme ve uğultu' anlamına geldiğini belirtir. Ayette cehennemin 'zafîr'i, onun dehşet verici sesini, adeta nefes alıp veren canlı bir varlık gibi uğultusunu ve inlemesini tasvir eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'zafîr'in 'göğüsten çıkan şiddetli ses' olduğunu ve genellikle sıkıntı ve acı anında kullanıldığını ifade eder. Cehennemin 'zafîr'i, onun azabının şiddetini ve günahkarlar üzerindeki korkutucu etkisini işitsel olarak vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'zafîr' kelimesinin Kur'an'da cehennemin dehşetini ve canlılığını vurgulamak için kullanıldığını belirtir. Bu kelime, cehennemin sadece bir yer değil, aynı zamanda korkunç sesler çıkaran, canlı bir varlık gibi algılanmasını sağlar.

Furkân Sûresi

“İzâ raet-hum min mekânin ba’îdin semi’û lehâ tegayyuzan vezefîrâ(n)” Bu ateş onları uzak bir mesafeden görünce onun müthiş kaynamasını ve uğultusunu işitirler. (25/12)

Âyet rububiyet mertebesi âyetlerindendir.

İşte bu zarurı ölüm ile tadış vaki olduğunda ayni vaki olacağından hayatlarının cehennem olup kaynadığını ve kulak kapılarındaki perde açıldığında uğultuusnu işitirler. (Murat Derûni) TEGAYYÜZ: Gayzlanmak, öfkelenmek; ZEFÎR, içeri nefes almaktır. Demek ki, cehennem onları uzaktan gördüğü zaman öfkesinden dehşetli sesler çıkarıyor, sümürmek için içine çekiyor. Burada görülüyor ki, gayzlanmak, zefirlenmek gibi görmek de ateşe nisbet edilmiştir.

Alûsî'nin naklettiği üzere Taberânî ile İbnü Merdûye, Mekhûl tarîkı ile Ebû Ümâme (r.a)den şunu haber vermişlerdir: Demiştir ki; "Resulullah (s.a.v) her kim bilerek bana atfen yalan söylerse, cehennemin iki gözü arasında oturacağı yere hazırlansın." buyurdu. Ya Resulullah! cehennemin gözü var mıdır, dediler. "İşitmediniz mi, yüce Allah "Onları uzak bir yerden gördüğü zaman" buyuruyor, gözleri olmasa görür mü?" buyurdu. Şu halde tevile gidilmeyip konuyu Yüce Allah'ın kudretiyle sırrî bir şekilde düşünmek gerekir. Özellikle "De ki, onu göklerdeki ve yerdeki sırrı bilen indirdi" (Furkan, 25/6) hatırlatmasından sonra, bunun o gizliliğe açık bir bağlantısı göze çarpmaktadır.^[38]

Eserin tamamını oku