Furkân Sûresi 4. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Furkân 4Cüz 18 · Sayfa 360

Furkân Sûresi 4. Âyet

الفرقان

Vekâle-lleżîne keferû in hâżâ illâ ifkun-(i)fterâhu ve-e'ânehu ‘aleyhi kavmun âḣarûn(e)(s) fekad câû zulmen vezûrâ(n)

İnkar edenler, "Bu Kur'an, Muhammed'in uydurduğu bir yalandan başka bir şey değildir. Başka bir topluluk da bu konuda ona yardım etmiştir" dediler. Böylece onlar haksız ve asılsız bir söz uydurdular.

Bu ayet, inkarcıların Kur'an hakkındaki iddialarını ve bu iddiaların dilbilimsel kökenlerini ele almaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, inkarcıların Kur'an'ı 'uydurma' olarak nitelendirmelerini, bu uydurmaya 'yardım edildiği' düşüncesini ve bu iddiaların 'zulüm ve yalan' olduğunu vurgulamaktadır. Kelimelerin etimolojik derinliği, bu iddiaların temelsizliğini ve ahlaki boyutunu ortaya koymaktadır.

1كَفَرُواk-f-r

Kök:ك ف ر—İnkar edenler, gerçeği örtenler anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): K-f-r kökü, bir şeyi örtmek, gizlemek anlamına gelir. İnkar edenler (kâfirûn), Allah'ın nimetlerini veya hakikati örten, gizleyen kimselerdir. Ayetteki 'kefarû' ifadesi, Kur'an'ın ilahi menşeini reddeden ve onu beşer sözü olarak niteleyenlerin durumunu tasvir eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu'ya göre 'küfr', İslam öncesi Arap toplumunda 'nankörlük' anlamında kullanılırken, Kur'an'da 'Allah'ın birliğini ve peygamberin mesajını reddetme' anlamını kazanmıştır. Ayetteki 'kefarû', bu reddedişin ve hakikati örtme eyleminin failini ifade eder.

2إِفْكٌe-f-k

Kök:أ ف ك—Yalan, iftira, uydurma anlamına gelir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İfk, bir şeyi aslından saptırmak, çevirmek ve yalan söylemek demektir. Ayetteki 'ifk' kelimesi, inkarcıların Kur'an'ı 'uydurulmuş bir yalan' olarak görme iddialarını ifade eder. Onlara göre Kur'an, peygamberin kendi sözüdür ve ilahi bir kaynağı yoktur.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ifk' kelimesini 'yalan ve iftira' olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, inkarcıların Kur'an'a yönelik mesnetsiz ve gerçek dışı ithamlarını, yani onun Allah katından gelmediği yönündeki iddialarını vurgular.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'ifk'in, gerçeği ters yüz etme, çarpıtma ve yalan uydurma anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'in hâzâ illâ ifk' ifadesi, inkarcıların Kur'an'ı tamamen bir uydurma ve yalan olarak nitelemelerini, onun ilahi hakikatini inkar etmelerini gösterir.

3ٱفْتَرَاهُf-r-y

Kök:ف ر ى—Onu uydurdu, iftira etti anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): F-r-y kökü, bir şeyi kesmek, biçimlendirmek ve bu bağlamda 'yalan uydurmak' anlamına gelir. 'İfterâhu' ifadesi, inkarcıların Kur'an'ın Hz. Muhammed tarafından 'uydurulduğu' yönündeki iddialarını, yani onun kendi sözü olduğunu ve ilahi bir vahiy olmadığını ileri sürmelerini anlatır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'iftirâ' kelimesinin 'yalanı icat etmek, uydurmak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ifterâhu', inkarcıların Kur'an'ı bir 'yaratım' olarak görmelerini, yani peygamberin kendi zihninden çıkardığı bir eser olarak değerlendirmelerini ifade eder.

4أَعَانَهُa-v-n

Kök:ع و ن—Ona yardım etti anlamına gelir.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): A-v-n kökü, birine destek olmak, yardım etmek demektir. Ayetteki 'e'ânehû' ifadesi, inkarcıların Kur'an'ın uydurulmasında Hz. Muhammed'e 'başka bir topluluğun yardım ettiği' yönündeki asılsız iddialarını dile getirir. Bu, Kur'an'ın ilahi menşeini reddetmek için ileri sürülen bir başka bahanedir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): El-Kefevî, 'avun' kelimesinin 'bir işin yapılmasında destek olmak' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki bağlamda, inkarcılar, Kur'an'ın uydurulmasında peygambere dışarıdan bir 'yardım' geldiğini iddia ederek, onun ilahi kaynağını ve mucizevi yönünü küçümsemeye çalışmışlardır.

5ظُلْمًاz-l-m

Kök:ظ ل م—Haksızlık, zulüm anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Z-l-m kökü, bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haddi aşmak ve haksızlık etmek anlamına gelir. Ayetteki 'zulmen' ifadesi, inkarcıların Kur'an'a yönelik iddialarının, hakikate karşı işlenmiş büyük bir haksızlık ve adaletsizlik olduğunu vurgular. Onlar, hakkı batıl ile değiştirmeye çalışmışlardır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): İzutsu, 'zulm' kavramının Kur'an'da sadece 'haksızlık' değil, aynı zamanda 'Allah'ın sınırlarını aşma, O'na şirk koşma' gibi daha geniş bir anlam taşıdığını belirtir. Ayetteki 'zulmen', inkarcıların Kur'an'ı inkar ederek ve ona iftira atarak hem kendilerine hem de Allah'ın hakikatine karşı büyük bir haksızlık yaptıklarını ifade eder.

6وَزُورًاz-v-r

Kök:ز و ر—Yalan, asılsız söz anlamına gelir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Z-v-r kökü, bir şeyden sapmak, eğilmek ve bu bağlamda 'yalan söylemek' anlamına gelir. 'Zûr', gerçeği çarpıtarak söylenen yalandır. Ayetteki 'zûran' kelimesi, inkarcıların Kur'an hakkındaki iddialarının tamamen asılsız, temelsiz ve gerçek dışı olduğunu, birer iftira niteliği taşıdığını belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'zûr' kelimesini 'yalan şahitlik, batıl söz' olarak açıklar. Ayetteki 'zûran' ifadesi, inkarcıların Kur'an'a karşı ileri sürdükleri sözlerin, hiçbir hakikate dayanmayan, tamamen uydurma ve yalan beyanlar olduğunu vurgular. Bu, onların iddialarının ahlaki ve dini açıdan geçersizliğini gösterir.

Furkân Sûresi

“Vekâle-llezîne keferû in hâzâ illâ ifkun-(i)fterâhu ve-e’ânehu aleyhi kavmun âharûn(e) fekad câû zulmen vezûrâ(n)” İnkâr edenler, “Bu Kûr’ân, Muhammed’in uydurduğu bir yalandan başka bir şey değildir. Başka bir topluluk da bu konuda ona yardım etmiştir” dediler. Böylece onlar haksız ve asılsız bir söz uydurdular. (25/4)

Hani denir ya uydur, uydur söyle! Vehimi kuruntularıyla uydurduklarını resülûllah s.a.v. efendimize iftira ederek uluhiyet mertebesinden aldığı vahiy olan sözleri uydurma olarak nitelendirdiler. Böylece zulüm ve tezvîre büyük bir haksızlığa ve yalancılığa gittiler. (Murat Derûni)

وَقَالُوا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ اكْتَتَبَهَا فَهِيَ تُمْلَى عَلَيْهِ بُكْرَةً وَأَصِيلًا {الفرقان/5}

“Ve kâlû esâtîru-l-evvelîne-ktetebehâ fehiye tumlâ aleyhi bukraten ve asîlâ(n)”

Eserin tamamını oku