Veennehum yekûlûne mâ lâ yef'alûn(e)
(225-226) Görmez misin ki onlar, her vadide şaşkın şaşkın dolaşırlar ve yapmadıkları şeyleri söylerler.
Onların her vadide şaşkın şaşkın dolaştıklarını ve gerçekte yapmadıkları şeyleri söylediklerini görmedin mi?
Bu ayet, şairlerin ve benzeri kişilerin sözleri ile eylemleri arasındaki tutarsızlığı ele almaktadır. Özellikle 'söylemek' ve 'yapmak' fiilleri üzerinden, iddiaların gerçeklikten uzaklığını ve pratik karşılığının olmadığını vurgular.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kavl' (قول) kelimesini, bir şeyin dille ifade edilmesi olarak tanımlar. Ayetteki 'yakûlûne' (يَقُولُونَ) fiili, şairlerin gerçekte yapmadıkları şeyleri söylemelerini, yani sözlerinin eylemlerinden farklı olmasını ifade eder.
Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'kavl'in (قول) bazen bir iddia veya zan anlamında kullanılabileceğini belirtir. Bu ayetteki 'yakûlûne' (يَقُولُونَ), şairlerin gerçekle örtüşmeyen, sadece sözde kalan iddialarını dile getirmelerini mecazi olarak ifade eder.
Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'kavl' (قول) kavramının Kur'an'da sadece basit bir konuşma eylemi olmadığını, aynı zamanda bir inancı, bir iddiayı veya bir taahhüdü de ifade edebileceğini belirtir. Ayetteki 'yakûlûne' (يَقُولُونَ), şairlerin eyleme dönüşmeyen, sadece dilde kalan iddialarını ve vaatlerini vurgular.
Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'fi'l' (فعل) kelimesini, bir işi, bir eylemi gerçekleştirmek olarak açıklar. Ayetteki 'yef'alûne' (يَفْعَلُونَ) fiili, şairlerin söyledikleri şeyleri pratikte yapmadıklarını, yani söz ve eylem tutarsızlığını vurgular.
Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'fi'l' (فعل) kavramını, bir irade ve kudretle ortaya konan iş olarak tanımlar. Ayetteki 'mâ lâ yef'alûne' (مَا لَا يَفْعَلُونَ) ifadesi, şairlerin iddia ettikleri şeyleri fiilen gerçekleştirecek irade ve kudrete sahip olmadıklarını veya bu eylemleri yapmadıklarını belirtir.
Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'fi'l' (فعل) kelimesinin Kur'an'da genellikle bir davranışın veya eylemin pratik yönünü ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'yef'alûne' (يَفْعَلُونَ), şairlerin sözlerinin sadece lafta kaldığını, gerçek hayatta bir karşılığı olmadığını ve eyleme dönüşmediğini gösterir.
Bu âyetin tefsiri eserlerde henüz eşleştirilmedi.
Eşleştirme tamamlandıkça bu bölüm otomatik dolar.