Şuarâ Sûresi 86. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Şuarâ 86Cüz 19 · Sayfa 371

Şuarâ Sûresi 86. Âyet

الشعراء

Vaġfir li-ebî innehu kâne mine-ddâllîn(e)

"Babamı da bağışla. Çünkü o gerçekten yolunu şaşıranlardandır."

Şuarâ Suresi'nin 86. ayeti, Hz. İbrahim'in babası için yaptığı bağışlanma duasını ve babasının 'sapıklardan' olduğunu ifade edişini içermektedir. Ayet, 'bağışlama' ve 'sapıklık' kavramları üzerinden ilahi rahmet ve doğru yoldan sapma arasındaki ilişkiyi dilbilimsel bir derinlikle sunar.

1وَٱغْفِرْğ-f-r

Kök:غ ف ر—Hz. İbrahim'in babası için Allah'tan istediği bağışlama eylemi.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ğ-f-r kökü, bir şeyi örterek korumak anlamına gelir. Allah'ın bağışlaması (mağfiret), kulun günahlarını örtmesi ve azaptan korumasıdır. Ayetteki 'vağfir' emri, Hz. İbrahim'in babasının günahlarının örtülmesini ve ilahi rahmetle muamele görmesini talep etmesidir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Mağfiret, Allah'ın kulun günahlarını affetmesi, onu cezalandırmaktan vazgeçmesi ve ayıplarını örtmesidir. Ayetteki bu talep, Hz. İbrahim'in babasına duyduğu şefkatin ve onun için ilahi affı arzulamasının bir ifadesidir, zira babası doğru yoldan sapmıştır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Ğ-f-r fiili, Kur'an'da genellikle günahların örtülmesi, affedilmesi ve ilahi rahmetin tecellisi anlamında kullanılır. Hz. İbrahim'in bu duası, babasının 'dallîn' (sapıklar) arasında olmasına rağmen, onun için bir umut ve şefkat göstergesidir; bu da ilahi affın genişliğini ima eder.

2لِأَبِىٓe-b-v

Kök:أ ب و—Hz. İbrahim'in babası için yapılan dua.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Eb (baba) kelimesi, nesep yoluyla olan babayı ifade eder. Hz. İbrahim'in babası için yaptığı bu dua, onun soy bağına ve babalık hukukuna verdiği önemi gösterir. Ayetteki 'li-ebî' ifadesi, duanın özel olarak babasına yönelik olduğunu vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Eb kelimesi, bir şeyin aslı, kaynağı veya sebebi anlamına da gelebilir. Ancak bu ayette açıkça nesep babası kastedilmektedir. Hz. İbrahim'in babası için bağışlanma dilemesi, onun babasına karşı olan insani sorumluluğunu ve sevgisini yansıtır, ancak bu sevgi, babasının 'sapıklığı' gerçeğini değiştirmez.

3ٱلضَّآلِّينَd-l-l

Kök:ض ل ل—Doğru yoldan sapmış, şaşırmış ve hakikati bulamamış kimseler.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): D-l-l kökü, yolunu kaybetmek, şaşırmak ve doğru yoldan sapmak anlamına gelir. 'Dallîn' ise, hakikatten uzaklaşmış, doğru yolu bulamamış kimselerdir. Ayetteki 'mineddallîn' ifadesi, Hz. İbrahim'in babasının tevhid inancından sapmış, putperest bir yaşam sürdüğünü açıkça belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Dalâl, doğru yoldan sapmaktır. Bu, hem maddi yoldan sapma hem de manevi ve dini yoldan sapma için kullanılır. Ayetteki 'dallîn' terimi, Hz. İbrahim'in babasının tevhid inancından uzaklaşarak şirk ve küfür içinde olduğunu, dolayısıyla manevi olarak doğru yoldan saptığını ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Dalâl kavramı, Kur'an'da genellikle 'hidayet'in zıttı olarak kullanılır ve doğru yoldan sapmayı, hakikatten uzaklaşmayı ifade eder. Hz. İbrahim'in babasının 'dallîn' olarak nitelendirilmesi, onun tevhid inancına karşı çıkışını ve putperestliğini vurgular. Bu durum, Hz. İbrahim'in babası için yaptığı duanın zorluğunu ve ilahi adaletin önemini gösterir.

Şu'arâ Sûresi

“Babamı da bağışla. Çünkü o gerçekten yolunu şaşıranlardandır.” (26/86)

Burada bağışlanmasını istediği aklı küll üzere değil, birimsel akıl üzere olan zahir mertebesindei toprak beden babasıdır. (Murat Derûni)

وَلَا تُخْزِنِي يَوْمَ يُبْعَثُونَ {الشعراء/87}

“Velâ tuhzinî yevme yub’asûn(e)”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Kıyâmet Sûresi