Neml Sûresi 73. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Neml 73Cüz 20 · Sayfa 383

Neml Sûresi 73. Âyet

النمل

Ve-inne rabbeke leżû fadlin ‘alâ-nnâsi velâkinne ekśerahum lâ yeşkurûn(e)

Şüphesiz senin Rabbin insanlara karşı lütuf sahibidir. Ancak onların çoğu şükretmezler.

Neml Suresi 73. ayet, Allah'ın insanlara olan lütfunu ve insanların çoğunun bu lütfa karşı nankörlüğünü vurgulamaktadır. Ayet, 'Rab', 'fazl' ve 'şükür' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi ihsan ve beşeri karşılık arasındaki ilişkiyi ele alır.

1رَبَّكَr-b-b

Kök:ر ب ب—Ayette, evreni ve insanları yaratan, terbiye eden, besleyen ve yöneten ilahi varlık anlamında kullanılmıştır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'Rab' kelimesinin aslen 'terbiye etmek, bir şeyi kemale erdirmek' anlamından geldiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbin' ifadesi, Allah'ın insanlara karşı olan sürekli gözetimi, terbiye ediciliği ve lütufkarlığına işaret eder. Bu bağlamda, O'nun insanlara fazl sahibi olması, terbiye ediciliğinin bir tezahürüdür.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'Rab' kavramının Kur'an'da 'sahip, efendi, terbiye edici' gibi anlamlar taşıdığını ve özellikle Allah için kullanıldığında O'nun mutlak egemenliğini ve yaratılmışlar üzerindeki otoritesini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'Rabbin' ifadesi, Allah'ın insanlara olan lütfunun, O'nun bu mutlak egemenliğinden kaynaklandığını gösterir.

2فَضْلٍf-d-l

Kök:ف ض ل—Allah'ın insanlara karşılıksız olarak bahşettiği nimet, ihsan ve lütuf anlamındadır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'fazl' kelimesini 'ziyade, artış' olarak açıklar ve Kur'an'da Allah'ın kullarına olan ihsanı ve lütfu için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'lâzû fazl' ifadesi, Allah'ın insanlara karşı cömertliğinin ve nimetlerinin bol ve sürekli olduğunu vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'fazl'ın 'bir şeyin aslından fazla olması' anlamına geldiğini ve Allah için kullanıldığında O'nun kullarına karşılıksız olarak verdiği nimetleri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda 'fazl', Allah'ın insanlara olan merhametinin ve cömertliğinin bir göstergesi olarak, onların hak etmediği halde bahşettiği iyilikleri kapsar.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'fazl' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına yönelik lütuf, ihsan ve bağışlamasını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'lâzû fazl' ifadesi, Allah'ın insanlara karşı olan bu lütfunun sürekliliğini ve büyüklüğünü vurgulayarak, insanların şükretmesi gereken bir durum olduğunu ortaya koyar.

3يَشْكُرُونَş-k-r

Kök:ش ك ر—Allah'ın verdiği nimetlere karşılık minnettarlık göstermek, O'na itaat etmek ve nimetleri doğru yolda kullanmak anlamındadır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'şükür' kelimesini 'nimetin sahibini övmek ve ona minnettar olmak' olarak açıklar. Ayetteki 'lâ yeşkurûn' ifadesi, insanların çoğunun Allah'ın kendilerine bahşettiği lütufların farkında olmadığını veya bu lütuflara karşı gereken minnettarlığı göstermediğini belirtir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'şükür'ün 'nimetin izlerini göstermek' anlamına geldiğini ve Allah'a şükretmenin, O'nun nimetlerini itiraf etmek, dil ile övmek ve azalarla O'na itaat etmekle gerçekleştiğini ifade eder. Ayetteki 'lâ yeşkurûn' ifadesi, insanların bu kapsamlı şükür görevini yerine getirmekte eksik kaldıklarını vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'şükür' kavramının Kur'an'da sadece sözlü bir teşekkürden öte, Allah'ın nimetlerini tanıma, onlara değer verme ve bu nimetleri Allah'ın rızasına uygun kullanma eylemini içerdiğini belirtir. Ayetteki 'lâ yeşkurûn' ifadesi, insanların çoğunun bu derin anlamdaki şükrü yerine getirmeyerek, Allah'ın lütfuna karşı nankörlük ettiğini ifade eder.

Neml Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(27/73) “Ve şüphe yok ki, senin Rabbin insanlara karşı elbette kerem sahibidir. Fakat onların çoğu şükretmezler.” Senin Rabb’in. Kim okuyorsa bilsin ki inneke o senin rabbin Zülfadli, insanlar üzerine fazl sahibidir. Onlara da fazl ile ikram muamele eder. Allahtan ümit kesilmez çünkü. İnsanların ekserisi bunu bilmez. Yani rabbın fazilet sahibi olduğunu bilmezler, fazilet ile ikram ettiğini bilmez.

وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَمَا يُعْلِنُونَ

(Ve inne Rabbeke leya’lemü mâtikünnü sudüruhüm vemâ yü’lünine)

Eserin tamamını oku