Kasas Sûresi 16. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Zulüm, bir şeyi ait olduğu yerin dışına koymak, haddi aşmak demektir. Bu ayette Hz. Musa'nın, istemeden de olsa bir cana kıymasıyla kendi nefsine karşı işlediği bir haksızlığı ifade eder. Kendi nefsine zulmetmesi, onu günaha sokmasıdır.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Zulüm, burada 'hata etmek, günah işlemek' anlamındadır. Hz. Musa'nın 'nefsime zulmettim' ifadesi, kendi aleyhine bir iş yaptığını, kendini günaha soktuğunu mecazi olarak anlatır.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'zulüm' kavramı, genellikle Allah'ın koyduğu sınırları aşma, ilahi düzene karşı gelme ve bu yolla hem başkalarına hem de kişinin kendi nefsine zarar verme anlamında kullanılır. Hz. Musa'nın ifadesi, bu ilahi düzene karşı istemeden de olsa bir ihlalde bulunduğunu ve bunun vicdani yükünü taşıdığını gösterir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ğufrân ve mağfiret, bir şeyi örten ve onu kirlerden koruyan bir şeyle örtmek demektir. Allah'ın mağfireti, kulun günahlarını örtmesi ve onu azaptan korumasıdır. Ayette Hz. Musa'nın Allah'tan günahını örtmesini ve affetmesini istemesi bu anlamdadır.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Mağfiret, Allah'ın kulun günahlarını affetmesi, onu cezalandırmaması ve günahlarının izlerini silmesidir. Hz. Musa'nın bu talebi, Allah'ın affediciliğine olan inancını ve pişmanlığını gösterir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Mağfiret, Kur'an'da genellikle Allah'ın günahları bağışlaması, affetmesi ve kulun üzerindeki günah yükünü kaldırması anlamında kullanılır. Bu ayetteki 'fağfir lî' ifadesi, Hz. Musa'nın Allah'tan doğrudan bir af dileği olup, O'nun bağışlayıcılığına sığınmasını ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ğafûr, Allah'ın isimlerinden olup, günahları çokça bağışlayan, kullarının kusurlarını örten demektir. Bu ayette Allah'ın, Hz. Musa'nın hatasını bağışladığı ve O'nun bu sıfatının tecelli ettiği vurgulanır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Ğafûr, Allah'ın kullarının günahlarını tekrar tekrar affeden, onları cezalandırmayan ve günahlarını örten sıfatıdır. Ayette bu sıfatın zikredilmesi, Allah'ın bağışlayıcılığının sonsuzluğunu ve Hz. Musa'nın affedilmesinin bu sıfatın bir tezahürü olduğunu belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Ğafûr, mübalağa sigası olup, Allah'ın bağışlayıcılığının kemalini ve sürekliliğini ifade eder. Hz. Musa'nın affedilmesi, Allah'ın bu yüce sıfatının bir göstergesidir ve O'nun kullarına karşı ne kadar affedici olduğunu vurgular.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Rahmet, kalpteki incelik ve şefkatten kaynaklanan bir iyilik ve lütuf dileğidir. Allah'ın Rahîm sıfatı, O'nun kullarına karşı sürekli ve özel merhametini ifade eder. Hz. Musa'nın affedilmesi, Allah'ın hem bağışlayıcılığının hem de merhametinin bir sonucudur.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Rahîm, Allah'ın ahirette müminlere özel olarak merhamet eden sıfatıdır. Bu ayette, Hz. Musa'nın affedilmesi, Allah'ın ona yönelik özel rahmetinin bir göstergesidir. O'nun bağışlaması, aynı zamanda merhametinin bir tezahürüdür.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Rahmet, Kur'an'da Allah'ın yaratılmışlara karşı gösterdiği şefkat, lütuf ve ihsanı ifade eden merkezi bir kavramdır. Rahîm sıfatı, bu merhametin sürekli ve kapsayıcı olduğunu vurgular. Hz. Musa'nın affedilmesi, Allah'ın bu engin rahmetinin bir yansımasıdır.