Kasas Sûresi 28. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Kasas 28Cüz 20 · Sayfa 388

Kasas Sûresi 28. Âyet

القصص

Kâle żâlike beynî ve beynek(e)(s) eyyemâ-l-eceleyni kadaytu felâ ‘udvâne ‘aley(ye)(s) va(A)llâhu ‘alâ mâ nekûlu vekîl(un)

Musa, şöyle dedi: "Bu, seninle benim aramda bir iş. İki süreden hangisini tamamlarsam bana bir husumet yok. Allah, söylediklerimize vekildir."

Kasas Suresi 28. ayet, Hz. Musa ile kayınpederi arasındaki anlaşmanın şartlarını ve bu anlaşmanın ilahi bir şahitlikle teyit edildiğini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır. Ayet, 'ecel', 'kadâ' ve 'udvân' gibi temel kavramlar üzerinden sözleşmenin süresini, yerine getirilmesini ve haksızlığın reddini vurgular.

1ٱلْأَجَلَيْنِe-c-l

Kök:أ ج ل—Anlaşmada belirlenen iki süreden her biri.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'ecel' kelimesini 'bir şey için belirlenmiş son vakit' olarak tanımlar. Ayetteki 'el-eceleyn' ifadesi, Hz. Musa'nın kayınpederiyle yaptığı anlaşmada zikredilen iki farklı süreyi (sekiz veya on yıl) ifade eder ve bu sürelerin her birinin bir bitiş noktası olduğunu belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'ecel' kelimesinin 'belirlenmiş zaman' anlamına geldiğini ve bu ayetteki ikil (el-eceleyn) formunun, iki farklı zaman dilimini kastettiğini belirtir. Bu, anlaşmanın iki opsiyonlu bir zaman dilimi içerdiğini gösterir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'ecel' kavramının Kur'an'da genellikle 'belirlenmiş, tayin edilmiş zaman' anlamında kullanıldığını ve bu zamanın ilahi bir takdirle ilişkili olduğunu vurgular. Bu ayette ise, insanî bir anlaşma bağlamında belirlenmiş iki süreyi ifade ederek, sözleşmenin zaman boyutunu netleştirir.

2قَضَيْتُk-d-y

Kök:ق ض ى—Süreyi tamamlamak, yerine getirmek.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): İbn Kuteybe, 'kadâ' fiilinin 'bir şeyi bitirmek, tamamlamak' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'kadaytü' ifadesi, Hz. Musa'nın anlaşmada belirtilen süreyi (sekiz veya on yıl) eksiksiz bir şekilde tamamlaması, yerine getirmesi anlamına gelir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'kadâ' fiilinin temel anlamlarından birinin 'bir işi bitirmek, hükmünü yerine getirmek' olduğunu ifade eder. Bu ayette, Hz. Musa'nın anlaşma gereği hizmet süresini tamamlaması ve böylece üzerine düşen görevi ifa etmesi kastedilir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'kadâ' fiilinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, ancak 'bir şeyi tamamlamak, bitirmek' anlamının da yaygın olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, Hz. Musa'nın taahhüt ettiği hizmet süresini eksiksiz bir şekilde yerine getirmesini ifade eder.

3عُدْوَٰنَa-d-v

Kök:ع د و—Haksızlık, zulüm, düşmanlık.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Sicistânî, 'udvân' kelimesinin 'haddi aşmak, zulmetmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'felâ udvâne aleyye' ifadesi, Hz. Musa'nın anlaşmayı yerine getirdikten sonra kendisine karşı herhangi bir haksızlık veya zulüm yapılmayacağı garantisini ifade eder.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'udvân' kelimesinin 'haksızlık, düşmanlık, haddi aşma' gibi anlamlara geldiğini açıklar. Bu ayette, anlaşmanın şartlarına uyulduğu takdirde, taraflardan birinin diğerine karşı haksız bir talepte bulunmayacağı veya düşmanca bir tavır sergilemeyeceği vurgulanır.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'udvân'ın 'bir şeyin sınırını aşmak' olduğunu ve bu bağlamda 'haksızlık' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Hz. Musa'nın hizmetini tamamlaması durumunda, kendisine karşı herhangi bir haksız muamele veya ek bir yükümlülük getirilmeyeceğinin güvencesidir.

4وَكِيلٌv-k-l

Kök:و ك ل—Güvenilen, kendisine iş havale edilen, şahit ve kefil olan.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'vekil' kelimesinin 'işi kendisine havale edilen, güvenilen kimse' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'Vallahu alâ mâ nekûlü vekîl' ifadesi, Allah'ın bu anlaşmaya şahit ve kefil olduğunu, söylenen sözlerin doğruluğunu ve yerine getirileceğini garanti ettiğini vurgular.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'vekil'in 'işleri kendisine bırakılan, güvenilen' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın taraflar arasındaki sözleşmeye şahit ve gözetleyici olduğunu, dolayısıyla anlaşmanın ilahi bir güvence altında olduğunu belirtir.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, 'vekil' kavramının Kur'an'da Allah'ın sıfatlarından biri olarak 'her şeye vekil olan, işleri kendisine bırakılan' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, Allah'ın anlaşmanın şahidi ve garantörü olması, sözleşmeye dini ve ahlaki bir boyut kazandırır.

Kasas Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

Mûsâ, bu sözleşme karşılıklı hür irademizle seninle benim aramda olan bir şeydir, başkalarının ilgisi yoktur. hangisi kazâ ve kaderimde varsa ancak üstümde tahakkuk edecek odur, geleceği bilemediğim için şimdiden bir şey diyemeyeceğim, bu sebebten sonradan bana bir düşmanlık oluşmasın. Allah ikimizinde vekilimizdir. Dedi.

Yine Konyalı M.Vehbi’nin “Büyük Kûr’ân Tefsiri” isimli eserinden ilgili kısımları aktaralım;

Şuayb ((a.s.).) da büyük kızı Safurâ’yı Mûsâ (a.s.) ile evlendirdi.

Hz. Mûsâ işine başlayacağı zaman eline bir asâ vermesini Şuayb (a.s.) kızına emreder. Kızı evvelden beri bir arada duran asâlardan birini alır, verecek olduğunda Hz. Şuayb o asânın verilmesine razı olmaz. Meğer o asâ Hz. Âdem'in Cennet'ten getirdiği asâ olup enbiya-yı izam hazaratından nakil sûretiyle Şuayb (a.s.)’ın emanet eline gelen ve kendisiyle teberrük olunan asâyı mübareke olduğu için vermek istememiş ve kaç defa başka asâ almak üzere ellerini uzatmışlarsa da aynı asâ ellerine gelince Hz. Şuayb’ın bunda bir acaîb hikmet olduğunu tefekkür ederek verdiği rivâyet edilir. Bundan dolayı; asâyı vermemezlik edemedi. Çünkü; asânın sâhibi Mûsâ idi ve asânın birçok harikalara âlet olacağı zaman gelmişti. Asâ-yı mübareke bu vesileyle sâhibinin eline geçti

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(1)

Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah