Âl-i İmrân Sûresi 140. âyetin meâli (Türkçe anlamı) nedir?

Âl-i İmrân 140Cüz 4 · Sayfa 67

Âl-i İmrân Sûresi 140. Âyet

آل عمران

İn yemseskum karhun fekad messe-lkavme karhun miśluh(u)(c) vetilke-l-eyyâmu nudâviluhâ beyne-nnâsi veliya'lema(A)llâhu-lleżîne âmenû veyetteḣiże minkum şuhedâ(e)(k) va(A)llâhu lâ yuhibbu-zzâlimîn(e)

Eğer siz (Uhud'da) bir yara aldıysanız, şüphesiz o topluluk da (Müşrikler de Bedir'de) benzeri bir yara almıştı. İşte (iyi veya kötü) günleri insanlar arasında (böyle) döndürür dururuz. (Bazen bir topluma iyi ya da kötü günler gösteririz, bazen öbürüne.) Allah, sizden iman edenleri ayırt etmek, sizden şahitler edinmek için böyle yapar. Allah, zalimleri sevmez.

Bu ayet, Uhud Savaşı sonrası müminlere teselli ve hikmet sunarken, savaşın ve hayatın döngüsel doğasını, ilahi imtihanı ve şehitlik mertebesini vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, yara almanın, günlerin değişmesinin ve şahitlik makamının derin anlamlarını filolojik ve semantik açıdan aydınlatmaktadır.

1قَرْحٌk-r-h

Kök:ق ر ح—Ayette, savaşta alınan fiziksel yara, acı ve mağlubiyet anlamında kullanılmıştır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'karh' kelimesini bedende meydana gelen yara, bere olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, Uhud Savaşı'nda müminlerin maruz kaldığı fiziksel ve manevi acıyı ifade ederken, aynı zamanda düşmanların Bedir'de yaşadığı benzer durumu hatırlatarak bir denge unsuru sunar.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Ebû Ubeyde, 'karh' kelimesinin mecazi olarak 'yenilgi' veya 'zarar' anlamına gelebileceğini belirtir. Bu ayette, hem fiziksel yaralanmayı hem de savaşın getirdiği moral bozukluğunu ve mağlubiyet hissini kapsayan geniş bir anlam taşır.

2نُدَاوِلُهَاd-v-l

Kök:د و ل—Allah'ın günleri insanlar arasında döndürmesi, zafer ve mağlubiyetin, iyi ve kötü günlerin değişimi anlamındadır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'devl' kökünden türeyen 'nüdâviluhâ' kelimesini, bir şeyin bir elden diğerine geçmesi, dönüşümlü olması olarak açıklar. Ayette, Allah'ın zafer ve mağlubiyet günlerini insanlar arasında değiştirmesi, imtihan ve hikmet gereği bir döngü oluşturması anlamındadır.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Fîrûzâbâdî, 'devl' kelimesinin 'bir halden başka bir hale geçmek' manasına geldiğini belirtir. Ayetteki 'nüdâviluhâ', Allah'ın takdiriyle savaşların ve hayatın inişli çıkışlı seyrini, müminleri sınamak ve arındırmak için bir araç olarak kullanmasını ifade eder.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Izutsu, Kur'an'daki 'değişim' ve 'dönüşüm' kavramlarının, ilahi iradenin tecellisi olarak evrensel bir düzeni yansıttığını belirtir. 'Nüdâviluhâ' kelimesi, bu ilahi düzenin bir parçası olarak, zafer ve yenilginin geçici olduğunu ve her durumun bir hikmeti olduğunu vurgular.

3شُهَدَاءَş-h-d

Kök:ش ه د—Ayette, Allah yolunda canlarını feda eden şehitler ve aynı zamanda hakikate şahitlik edenler anlamında kullanılmıştır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'şehîd' kelimesinin hem 'hazır bulunan', 'gören' hem de 'Allah yolunda canını feda eden' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'şühedâ', Uhud'da şehit olan müminleri ifade ederken, aynı zamanda onların imanlarının ve fedakarlıklarının birer şahitlik olduğunu vurgular.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Kefevî, 'şehâdet' kavramının hem 'gözlemlemek' hem de 'bir şeyi tasdik etmek' anlamlarını içerdiğini açıklar. Ayetteki 'şühedâ', Allah'ın müminler arasından seçtiği, imanlarının doğruluğuna ve ahiret gerçeğine şahitlik eden kimselerdir.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Güngör, 'şehîd' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, sadece savaşta ölenleri değil, aynı zamanda hakikate tanıklık eden, örnek olan ve ahirette şefaatçi olacak kimseleri de kapsadığını belirtir. Bu ayette, şehitlik mertebesinin ilahi bir seçkinlik olduğunu ve müminler için bir hedef teşkil ettiğini gösterir.

4الظَّـٰلِمِينَz-l-m

Kök:ظ ل م—Allah'ın koyduğu sınırları aşan, haksızlık eden, zulmeden kimselerdir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Râgıb, 'zulm' kelimesini bir şeyi ait olmadığı yere koymak, haddi aşmak olarak tanımlar. Ayetteki 'zâlimîn', Allah'ın emirlerine karşı gelen, müminlere haksızlık eden ve bu nedenle ilahi sevgiden mahrum kalan kimseleri ifade eder.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Semîn el-Halebî, 'zulm'ün geniş bir kavram olduğunu ve hem Allah'a karşı işlenen günahları hem de insanlara karşı yapılan haksızlıkları kapsadığını belirtir. Ayette, Allah'ın zulmedenleri sevmemesi, onların eylemlerinin ilahi adaletle çeliştiğini ve sonuçlarının ağır olacağını gösterir.

Âl-i İmrân Sûresi

Terzibaba - Necdet Ardıç

(140) (İn yemsesküm karhun fekad messel kavme karhun mislüh* ve tilkel eyyamu nüdavilüha beynen Nas* ve liya'lemAllahulleziyne amenu ve yettehıze minküm şüheda'* vAllahu lâ yuhıbbuz zalimîn;)

“Eğer size (Uhud savaşında) bir yara değmişse, (Bedir harbinde) o topluma da benzeri bir yara dokunmuştu. O günler ki, biz onları insanlar arasında döndürür dururuz. (Bu da) Allah'ın sizden imân edenleri ayırt etmesi ve sizden şahitler edinmesi içindir. Allah zâlimleri sevmez.”

Eserin tamamını oku

Bu âyet şu eserlerde de geçiyor(2)

Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1 Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8