Âl-i İmrân Sûresi 15. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Nebe' kelimesi, 'büyük faydası olan haber' anlamına gelir. Ayetteki 'ünabbiukum' ifadesi, dinleyicilere dünya nimetlerinden daha hayırlı olan ahiret nimetlerini bildirme, onlara bu konuda önemli bir bilgi sunma amacını taşır. Bu, sadece bir bildirim değil, aynı zamanda bir uyarı ve müjdedir.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Nebe', 'önemli ve büyük haber' demektir. 'Enbe'e' fiili ise bu tür bir haberi vermek anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın kullarına dünya hayatının geçiciliğine karşılık ahiretteki kalıcı ve üstün mükafatları haber vermesi, onları bu konuda aydınlatmasıdır.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Takva, 'korunmak, sakınmak' demektir. Ayetteki 'ittakav' ifadesi, Allah'ın azabından ve gazabından sakınan, O'nun emirlerine riayet ederek kendini koruyan kimseleri ifade eder. Bu, sadece korkmak değil, aynı zamanda bir eylem ve yaşam biçimidir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Takva, 'nefsi korkulan şeyden korumak'tır. Şeriat dilinde ise 'nefsi günahlardan korumak' anlamına gelir. Ayetteki 'ittakav' kelimesi, Allah'ın rızasını kazanmak için günahlardan uzak duran, O'nun hududunu gözeten müminleri tanımlar ve bu kişilere vaat edilen mükafatları vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Takva, Kur'an'ın temel kavramlarından biridir ve 'Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek, O'nun emirlerine uymak ve yasaklarından kaçınmak' anlamını taşır. Ayetteki 'ittakav' ifadesi, bu sorumluluk bilincini taşıyan ve buna göre yaşayan kişilerin ahiretteki konumunu belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Cennet, 'örtmek, gizlemek' kökünden gelir; çünkü ağaçları ve bitkileriyle yeri örter. Kur'an'da ise müminlere vaat edilen ahiret yurdunu, yani bahçeleri ifade eder. Ayetteki 'cennât' kelimesi, dünya bahçelerinden farklı olarak, ebedi ve ilahi bir güzelliğe sahip olan ahiret mekanını tasvir eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Cennet, 'ağaçları ve bitkileriyle yeri örten bahçe' demektir. Kur'an'da ise ahiretteki mükafat yurdunu ifade eder. Ayetteki 'cennât' kelimesi, çoğul olarak kullanılarak bu bahçelerin çokluğunu ve çeşitliliğini, aynı zamanda altlarından akan ırmaklarla birlikte sunduğu eşsiz güzelliği vurgular.

Ebû Bekir es-Sicistânî (Nüzhetü'l-Kulûb): Hulûd, 'kalıcı olmak, ebedi olmak' demektir. Ayetteki 'hâlidîn' ifadesi, cennet ehlinin bu mekanlarda geçici değil, sonsuza dek kalacaklarını, yani ölümsüz bir hayat süreceklerini belirtir. Bu, dünya hayatının geçiciliğine karşılık ahiret mükafatının kalıcılığını vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Hulûd, 'bir şeyin bozulmadan ve değişmeden uzun süre kalması' anlamına gelir. Ayetteki 'hâlidîn' kelimesi, cennet nimetlerinin ve cennet ehlinin durumunun sonsuzluğunu, kesintisizliğini ve tükenmezliğini ifade eder. Bu, müminler için en büyük müjdelerden biridir.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Tuhur, 'temiz olmak, arınmak' demektir. 'Mutahharah' ise 'temizlenmiş, arındırılmış' anlamına gelir. Ayetteki 'ezvâcun mutahharah' ifadesi, cennetteki eşlerin dünyevi kirlerden, adet, lohusalık gibi hallerden ve ahlaki kusurlardan arınmış, mükemmel bir saflıkta olacaklarını belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Tathîr, 'bir şeyi kirlerden arındırmak, temizlemek' demektir. Ayetteki 'mutahharah' kelimesi, cennet eşlerinin hem bedensel hem de ruhsal olarak her türlü eksiklik ve kusurdan uzak, tam bir temizlik ve saflık içinde olacaklarını ifade eder. Bu, cennetin mükemmelliğinin bir parçasıdır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Rıza, 'bir şeyden hoşnut olmak, memnuniyet duymak' demektir. Ayetteki 'rıdvânun minallahi' ifadesi, cennet nimetlerinin en büyüğü olarak Allah'ın kullarından razı olmasını, onlara karşı hoşnutluğunu ifade eder. Bu, maddi nimetlerden daha üstün bir manevi mükafattır.

Mevlüt Güngör (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi): Rıza kavramı, Kur'an'da Allah'ın kullarından hoşnut olması ve kulların da Allah'tan hoşnut olması şeklinde iki yönlü kullanılır. Ayetteki 'rıdvânun minallahi' ifadesi, Allah'ın takva sahiplerine olan nihai lütfunu, yani onlardan razı olduğunu ve bu rızanın tüm diğer nimetlerden daha değerli olduğunu vurgular.