Âl-i İmrân Sûresi 176. Âyet

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Huzn (حزن), nefsin hoşlanmadığı bir şeyin meydana gelmesi veya hoşlandığı bir şeyin elden gitmesi sebebiyle duyduğu sıkıntıdır. Ayetteki 'yünzinke' (يَحْزُنكَ) ifadesi, küfürde yarışanların durumunun Hz. Peygamber'i üzmemesi gerektiğini, zira onların Allah'a bir zarar veremeyeceklerini belirtir.

Ebû Ubeyde (Mecâzü'l-Kur'ân): Huzn (حزن) kelimesi, kalpteki keder ve üzüntü halini ifade eder. Ayetteki kullanımı, müminlerin küfür ehlinin eylemlerinden dolayı moral bozukluğu yaşamamaları, onların yaptıklarının Allah katında bir karşılığı olmadığını bilmeleri gerektiğini mecazi bir dille anlatır.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Ser' (سرع), bir işi hızlıca yapmak demektir. 'Müsâra'a' (مسارعة) ise, bir işte başkalarıyla yarışmak, öne geçmeye çalışmaktır. Ayetteki 'yüsâri'ûne fi'l-küfr' (يُسَارِعُونَ فِى ٱلْكُفْرِ) ifadesi, küfürde birbirleriyle yarışan, bu konuda aceleci davranan kimseleri tanımlar ve onların bu tutumlarının boşuna olduğunu vurgular.

Fîrûzâbâdî (Basâiru Zevi't-Temyîz): Ser' (سرع) kökünden türeyen 'müsâra'a' (مسارعة), bir şeye doğru hızla yönelmek ve bu konuda başkalarıyla rekabet etmek anlamına gelir. Ayetteki bağlamda, küfürde acele edenlerin, bu yolda birbirleriyle yarışırcasına ilerlemeleri, onların bu batıl yoldaki kararlılıklarını ve ısrarlarını gösterir.

İbn Kuteybe (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân): Darr (ضرّ), bir şeye eksiklik veya noksanlık getirmektir. Ayetteki 'len yedurrullâhe şey'en' (لَن يَضُرُّوا۟ ٱللَّهَ شَيْـًٔا) ifadesi, küfredenlerin eylemlerinin Allah'ın yüceliğine, kudretine ve mülküne hiçbir şekilde zarar veremeyeceğini, O'nun bundan münezzeh olduğunu açıklar.

Ebu'l-Bekâ el-Kefevî (el-Külliyyât): Darr (ضرّ), bir şeye olumsuz etki etmek, onu zayıflatmak veya eksiltmektir. Ayetteki kullanım, Allah'ın mutlak kudretini ve bağımsızlığını vurgular; hiçbir yaratılmışın O'na zarar veremeyeceğini, aksine zararın kendilerine döneceğini ima eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Hazz (حظّ), bir kimseye düşen pay, nasip demektir. Ayetteki 'ellâ yec'ale lehum hazzan fi'l-âhireti' (أَلَّا يَجْعَلَ لَهُمْ حَظًّا فِى ٱلْـَٔاخِرَةِ) ifadesi, Allah'ın ahirette küfredenlere cennetten veya herhangi bir hayırdan hiçbir pay vermeyeceğini, onların bundan mahrum bırakılacağını belirtir.

Semîn el-Halebî (Umdetü'l-Huffâz): Hazz (حظّ), bir şeyden elde edilen kısım veya paydır. Ayetteki kullanımı, küfürde yarışanların ahirette Allah'ın rahmetinden, mağfiretinden ve cennet nimetlerinden hiçbir nasip alamayacaklarını, onların bu dünyadaki amellerinin karşılığını ahirette bulamayacaklarını açıkça ifade eder.

Râgıb el-İsfehânî (el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân): Azâb (عذاب), bir şeyi engellemek, alıkoymak anlamındaki 'azb' (عذب) kökünden gelir. İnsanı arzu ettiği şeylerden alıkoyan, ona acı veren her şey azaptır. Ayetteki 'azâbun azîm' (عَذَابٌ عَظِيمٌ) ifadesi, küfredenlere ahirette verilecek olan cezanın büyüklüğünü, şiddetini ve dayanılmazlığını vurgular.

Toshihiko Izutsu (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar): Kur'an'da 'azâb' (عذاب) kavramı, genellikle Allah'ın gazabının bir tezahürü olarak, günahkârların ve inkârcıların dünyada veya ahirette karşılaşacakları acı verici cezaları ifade eder. Ayetteki 'azâbun azîm' (büyük azap) ifadesi, bu cezanın niteliğini ve şiddetini pekiştirerek, küfürde ısrar edenlerin karşılaşacağı nihai akıbeti gözler önüne serer.